ميتينگكە قر مەملەكەتتىك حاتشىسى گ. ابدىقالىقوۆا, كحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى د. مىڭباي, وبلىس اكىمى ق. كوشەرباەۆ, بىرقاتار زيالى قاۋىم وكىلدەرى مەن وڭتۇستىك كورەيا, تۇركيا ەلدەرىنەن كەلگەن عالىمدار قاتىستى.
ميتينگتە ءسوز سويلەگەن مەملەكەتتىك حاتشى گ. ابدىقالىقوۆا 3 ملن استام ادامنىڭ ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىقتىڭ قۇربانى بولعانىن ايتىپ, مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىنداعى «وتكەن حح عاسىر حالقىمىز ءۇشىن قاسىرەتكە تولى, زوبالاڭ دا زۇلمات عاسىر بولدى. بىرىنشىدەن, ۇلتتىق دامۋدىڭ ىقىلىم زاماننان جالعاسىپ كەلە جاتقان وزىمىزگە عانا ءتان جولى ءبىرجولا كۇيرەتىلىپ, قوعامدىق قۇرىلىمنىڭ بىزگە جات ۇلگىسى ەرىكسىز تاڭىلدى. ەكىنشىدەن, ۇلتىمىزعا ادام ايتقىسىز دەموگرافيالىق سوققى جاسالدى. ونىڭ جاراسى ءبىر عاسىردان بەرى ءالى جازىلماي كەلەدى. ۇشىنشىدەن, قازاقتىڭ ءتىلى مەن مادەنيەتى قۇردىمعا كەتە جازدادى. تورتىنشىدەن, ەلىمىزدىڭ كوپتەگەن وڭىرلەرى ەكولوگيالىق اپات ايماقتارىنا اينالدى», دەگەن سوزدەرىن اتاپ كورسەتتى.
شارا بارىسىندا ءسوز العان وبلىس اكىمى ق. كوشەرباەۆ: «حح عاسىرداعى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن مەن اشارشىلىق – مىڭداعان جازىقسىز ادامداردىڭ قانى مەن كوزىنىڭ جاسىنا سۋارىلعان تاريحىمىزدىڭ شەرلى بەتتەرى. باس قوسىپ, جيىن وتكىزىپ تۇرعان وسى توبە – سول كەزدەگى قاندى قىرعىننىڭ كۋاسى. وسى جەردە قانشاما ۇلت زيالىلاردىڭ مۇردەسى جەرلەندى. ەندەشە, بۇل جەر – بارلىعىمىز ءۇشىن تاعزىم ەتىپ, باس يەتىن كيەلى ورىن. سوندىقتان, قايتا جاڭعىرتۋدان وتكىزىپ, بۇگىن پايدالانۋعا بەرىپ وتىرعان ەسكەرتكىش ماڭىندا شاعىن اللەيا مەن ارنايى تاعزىم ەتۋ ورىندارى قاراستىرىلدى», دەدى.
ايتا كەتەتىن جايت, ەسكەرتكىش قىزىلوردا قالاسىنىڭ اراي تۇرعىن اۋدانىندا ورنالاسقان. قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنا ارنالعان ەسكەرتكىشتىڭ قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 142 ملن. 470 مىڭ تەڭگە ءبولىندى. بۇل جوبا شەڭبەرىندە شاعىن اللەيا مەن ارنايى تاعزىم ەتەتىن ورىندارى سالىندى. جارىق شامدارى ورناتىلىپ, كەسپە تاستار توسەلگەن. قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى «تەحوسناستكا-رەمسەرۆيس» جشس-ءى ارقىلى جۇرگىزىلدى.
