«ەۋرازيا-2011» كينوفەستيۆالىندە قازىلار القاسىنا تورەلىك ەتەدى
«ەۋرازيا-2011» حالىقارالىق كينوفەستيۆالىنىڭ باستى جاڭالىعىنىڭ ءبىرى – قازىلار القاسىن وڭتۇستىككورەيالىق, اتى الەمگە ءماشھۇر كينو شەبەرى كيم كي-دۋك باسقارماق.
ال «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالىنىڭ ارعى-بەرگى تاريحىن اقتارساق, 2005 جىلى وسى فەستيۆالدىڭ «شىعىس» رەتروسپەكتيۆالىق فيلمدەر باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا ونىڭ «ارال», «جامان جىگىت», «كوكتەم, جاز, كۇز, قىس... جانە تاعى دا كوكتەم», «قاڭىراعان ءۇي» اتتى كارتينالارىن تاماشالاعان ەكەنبىز.
ەندى بيىل الماتىدا جەتىنشى رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان حالىقارالىق كينوفەستيۆالدىڭ «ەرەكشە كوزقاراس» باعدارلاماسى اياسىندا كيم كي-دۋكتىڭ «اريرانگ» اتتى جاڭا ءفيلمى كورسەتىلەتىن بولادى.
الەمدىك كينو ايدىنىنان وڭتۇستىككورەيالىق رەجيسسەر ءوز ورنىن باياعىدا-اق ويىپ العان. كارتينا كىمنىڭ رەجيسسۋراسى ەكەنىن كوزى قاراقتى كورەرمەن بىردەن-اق بايقايدى.
ءبىزدىڭ وقىرماندار ءۇشىن ونىڭ ءومىرىنىڭ بەيمالىم بەتتەرىن بىلاي سۋرەتتەۋگە بولادى. ول اتا-اناسىنىڭ ۇگىتتەۋىمەن بارعان سەۋلدەگى اۋىلشارۋاشىلىق مەكتەبىن بىتىرمەي جاتىپ-اق, تەڭىزدە ءاسكەري قىزمەت اتقارۋعا بەل بۋادى. وسىدان كەيىن ونىڭ ءومىرى 180 گرادۋسقا وزگەرىپ, بەينەلەۋ ونەرىنە اۋەستەنىپ, پاريجدەن ءبىر-اق شىعادى. اراعا ازداعان ۋاقىت سالىپ, كينوتەاترلاردى ابدەن اداقتاپ شىققان جىگىت رەجيسسەر بولۋعا بەل بايلاپ, سەۋلگە قايتا ورالادى. ونىڭ ەڭ العاشقى, ياعني 1996 جىلى تۇسىرگەن كارتيناسى «قولتىراۋىن» دەپ اتالعان. ستسەناريىن ءوزى جازعان كيم كي-دۋك بۇل جۇمىسىن «قاراما-قايشىلىقتى جانە سيرەك» كينومانيفەست رەتىندە باعالاعان.
راسىندا دا, «قاراما-قايشىلىقتى جانە سيرەك» دەلىنەتىن انىقتاۋىش رەجيسسەردىڭ ستيلىنە اينىتپاي بەرىلگەن باعا دەپ ءبىلىڭىز.
ونىڭ 2000 جىلى ەكرانعا جول تارتقان «ارال» كارتيناسىنان باستاپ, بۇگىنگى «اريرانگ» فيلمىنە دەيىنگى جولىن الىپ قاراساق, سيرەك, انىعىراعى, ءىلۋدە ءبىر كەزدەسەتىن كينوشىعارمالار ەكەنىن اڭعاراسىز.
ماسەلەن, ونىڭ ارال تۋرالى كادرلارى عاجايىپ تابيعات سۇلۋلىعىمەن قاتار, ادامنىڭ ىشەك-قارنىن قارماق ىلمەگىمەن تىلگىلەپ جاتقانداي اسەر قالدىرادى. تاڭنىڭ اتىسى مەن كۇننىڭ باتۋى, شۋلاعان تولقىندار مەن كەيىپكەرلەردىڭ ۇنسىزدىگى قارسى سوققان جەل سياقتى كورەرمەندى ەكىۇداي سەزىمگە بولەمەك.
فيلم ءبىر مەزەتتە كادىمگى ادامنىڭ فيزيولوگيالىق ءتانىن دە, جانىن دا ءبىر تىلسىم الەمگە جەتەلەيدى. رەجيسسەردىڭ «جامان جىگىت», «مەكەن-جايى بەلگىسىز», «ناقتى ويدان شىعارىلعان», «جاعاجاي كۇزەتى» كارتينالارى جوعارىداعى يدەيانى اقتاپ جاتقانداي اسەر قالدىرادى. دەگەنمەن, رەجيسسەردىڭ زورلىقشىل كارتينالارىنداعى كينوشيەلەنىستەر ومىردەن الىنعان كوكەيكەستىلىگىمەن, اششى اقيقاتىمەن دە دارالانادى.
الايدا, رەجيسسەردىڭ 2003 جىلى ەكرانعا شىققان «كوكتەم, جاز, كۇز, قىس... جانە تاعى دا كوكتەم» ءفيلمى قاتالدىقتان باس تارتقان, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردەن اۋلاق, بۋدديستىك فيلوسوفياعا قۇرىلعان, تازا ميفتىك كارتينا. بۇل فيلمدە رەجيسسەردىڭ ىرعاعى مۇلدە وزگەرگەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. كوكتەم شىعادى, ارتىنان جاز كەلەدى, ۇزاماي كۇز بولىپ, سوسىن قىس تۇسەدى. جىل ماۋسىمدارى اۋىسىپ, شۋاعىن توككەن كۇندى بۇلتتى جاڭبىر الماستىرادى. ءومىر دە سولاي, بالا تۋىلادى, ەسەيىپ, ەرەسەك تارتىپ, شالعا اينالادى. ونىڭ ورنىن ۇرپاعى باسىپ, دۇنيەگە تاعى دا ءسابي كەلە بەرمەك... كينەماتوگرافيالىق «ءومىر وزگەرىستەرى» وسىلايشا ادامدى مىناۋ شەت-شەگى قايدا ەكەنى بەلگىسىز تىرشىلىكتىڭ مانىنە ۇڭىلۋگە شاقىرادى.
رەجيسسەردىڭ رۋحاني الەمى باسقاشا سالتانات قۇرا باستاعانىن «قاڭىراعان ءۇي» كارتيناسىنان دا بايقاۋعا بولار ەدى. بۇل تەك ماحاببات قانا ادامداردى مىناۋ بەيداۋا, ماتەريالدىق الەمنەن ادا ەتىپ, ءتان ءلاززاتىنان گورى, جان راحاتى جوعارى ەكەنىن ايتاتىن جۇمىس.
كيم كي-دۋكتىڭ مىنەزدى جانە كوپ قىرلى وبرازدارى ونىڭ تۇپكى ويىن بىرتىندەپ جەتىلدىرە بەرەدى. ماسەلەن, جوعارىدا ايتقان «قاڭىراعان ءۇي» كارتيناسىنداعى كادىمگى پاتەردەگى ماتەريالدىق الەم بولەك سيپات الا باستايدى. اينالار, فوتولار مەن كوپىرلەر, وزەندەر باسقا سۋبستانتسياعا كوشىپ, رەجيسسەر قايىقتارى مەن ساداعىن, تاعى باسقاسىن بىرتىندەپ جالعان دۇنيەنىڭ تۇرمىستىق مەتافوراسىنا اينالدىرادى.
كامەرا دا رەجيسسەردىڭ قولىنداعى قىلقالام سەكىلدى. ەندىگى «اريرانگ» فيلمىندە كيم كي-دۋك نە ايتپاقشى؟ ايتقانداي, بۇل فيلم بيىل كانن كينوفەستيۆالىنىڭ دە «ەرەكشە كوزقاراس» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا باس جۇلدەنى جەڭىپ العان ەكەن. ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, كارتينانىڭ رەجيسسەرى دە, ستسەناريىن جازعان دا, وپەراتورى مەن سۋرەتشىسى دە, ءتىپتى جالعىز كەيىپكەرى دە – كيم كي-دۋكتىڭ ءوزى.
ونەرتانۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, وسى ءفيلمدى ءتۇسىرۋ ءۇشىن رەجيسسەر ءۇش جىلعا تاۋداعى دەرەۆنياعا كەتىپ, ومىرلىك ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەگەن كورىنەدى.
ايناش ەسالي, الماتى.
سۋرەتتە: رەجيسسەر كيم كي-دۋك.
«ەۋرازيا-2011» حالىقارالىق كينوفەستيۆالىنىڭ باستى جاڭالىعىنىڭ ءبىرى – قازىلار القاسىن وڭتۇستىككورەيالىق, اتى الەمگە ءماشھۇر كينو شەبەرى كيم كي-دۋك باسقارماق.
ال «ەۋرازيا» كينوفەستيۆالىنىڭ ارعى-بەرگى تاريحىن اقتارساق, 2005 جىلى وسى فەستيۆالدىڭ «شىعىس» رەتروسپەكتيۆالىق فيلمدەر باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا ونىڭ «ارال», «جامان جىگىت», «كوكتەم, جاز, كۇز, قىس... جانە تاعى دا كوكتەم», «قاڭىراعان ءۇي» اتتى كارتينالارىن تاماشالاعان ەكەنبىز.
ەندى بيىل الماتىدا جەتىنشى رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان حالىقارالىق كينوفەستيۆالدىڭ «ەرەكشە كوزقاراس» باعدارلاماسى اياسىندا كيم كي-دۋكتىڭ «اريرانگ» اتتى جاڭا ءفيلمى كورسەتىلەتىن بولادى.
الەمدىك كينو ايدىنىنان وڭتۇستىككورەيالىق رەجيسسەر ءوز ورنىن باياعىدا-اق ويىپ العان. كارتينا كىمنىڭ رەجيسسۋراسى ەكەنىن كوزى قاراقتى كورەرمەن بىردەن-اق بايقايدى.
ءبىزدىڭ وقىرماندار ءۇشىن ونىڭ ءومىرىنىڭ بەيمالىم بەتتەرىن بىلاي سۋرەتتەۋگە بولادى. ول اتا-اناسىنىڭ ۇگىتتەۋىمەن بارعان سەۋلدەگى اۋىلشارۋاشىلىق مەكتەبىن بىتىرمەي جاتىپ-اق, تەڭىزدە ءاسكەري قىزمەت اتقارۋعا بەل بۋادى. وسىدان كەيىن ونىڭ ءومىرى 180 گرادۋسقا وزگەرىپ, بەينەلەۋ ونەرىنە اۋەستەنىپ, پاريجدەن ءبىر-اق شىعادى. اراعا ازداعان ۋاقىت سالىپ, كينوتەاترلاردى ابدەن اداقتاپ شىققان جىگىت رەجيسسەر بولۋعا بەل بايلاپ, سەۋلگە قايتا ورالادى. ونىڭ ەڭ العاشقى, ياعني 1996 جىلى تۇسىرگەن كارتيناسى «قولتىراۋىن» دەپ اتالعان. ستسەناريىن ءوزى جازعان كيم كي-دۋك بۇل جۇمىسىن «قاراما-قايشىلىقتى جانە سيرەك» كينومانيفەست رەتىندە باعالاعان.
راسىندا دا, «قاراما-قايشىلىقتى جانە سيرەك» دەلىنەتىن انىقتاۋىش رەجيسسەردىڭ ستيلىنە اينىتپاي بەرىلگەن باعا دەپ ءبىلىڭىز.
ونىڭ 2000 جىلى ەكرانعا جول تارتقان «ارال» كارتيناسىنان باستاپ, بۇگىنگى «اريرانگ» فيلمىنە دەيىنگى جولىن الىپ قاراساق, سيرەك, انىعىراعى, ءىلۋدە ءبىر كەزدەسەتىن كينوشىعارمالار ەكەنىن اڭعاراسىز.
ماسەلەن, ونىڭ ارال تۋرالى كادرلارى عاجايىپ تابيعات سۇلۋلىعىمەن قاتار, ادامنىڭ ىشەك-قارنىن قارماق ىلمەگىمەن تىلگىلەپ جاتقانداي اسەر قالدىرادى. تاڭنىڭ اتىسى مەن كۇننىڭ باتۋى, شۋلاعان تولقىندار مەن كەيىپكەرلەردىڭ ۇنسىزدىگى قارسى سوققان جەل سياقتى كورەرمەندى ەكىۇداي سەزىمگە بولەمەك.
فيلم ءبىر مەزەتتە كادىمگى ادامنىڭ فيزيولوگيالىق ءتانىن دە, جانىن دا ءبىر تىلسىم الەمگە جەتەلەيدى. رەجيسسەردىڭ «جامان جىگىت», «مەكەن-جايى بەلگىسىز», «ناقتى ويدان شىعارىلعان», «جاعاجاي كۇزەتى» كارتينالارى جوعارىداعى يدەيانى اقتاپ جاتقانداي اسەر قالدىرادى. دەگەنمەن, رەجيسسەردىڭ زورلىقشىل كارتينالارىنداعى كينوشيەلەنىستەر ومىردەن الىنعان كوكەيكەستىلىگىمەن, اششى اقيقاتىمەن دە دارالانادى.
الايدا, رەجيسسەردىڭ 2003 جىلى ەكرانعا شىققان «كوكتەم, جاز, كۇز, قىس... جانە تاعى دا كوكتەم» ءفيلمى قاتالدىقتان باس تارتقان, الەۋمەتتىك ماسەلەلەردەن اۋلاق, بۋدديستىك فيلوسوفياعا قۇرىلعان, تازا ميفتىك كارتينا. بۇل فيلمدە رەجيسسەردىڭ ىرعاعى مۇلدە وزگەرگەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. كوكتەم شىعادى, ارتىنان جاز كەلەدى, ۇزاماي كۇز بولىپ, سوسىن قىس تۇسەدى. جىل ماۋسىمدارى اۋىسىپ, شۋاعىن توككەن كۇندى بۇلتتى جاڭبىر الماستىرادى. ءومىر دە سولاي, بالا تۋىلادى, ەسەيىپ, ەرەسەك تارتىپ, شالعا اينالادى. ونىڭ ورنىن ۇرپاعى باسىپ, دۇنيەگە تاعى دا ءسابي كەلە بەرمەك... كينەماتوگرافيالىق «ءومىر وزگەرىستەرى» وسىلايشا ادامدى مىناۋ شەت-شەگى قايدا ەكەنى بەلگىسىز تىرشىلىكتىڭ مانىنە ۇڭىلۋگە شاقىرادى.
رەجيسسەردىڭ رۋحاني الەمى باسقاشا سالتانات قۇرا باستاعانىن «قاڭىراعان ءۇي» كارتيناسىنان دا بايقاۋعا بولار ەدى. بۇل تەك ماحاببات قانا ادامداردى مىناۋ بەيداۋا, ماتەريالدىق الەمنەن ادا ەتىپ, ءتان ءلاززاتىنان گورى, جان راحاتى جوعارى ەكەنىن ايتاتىن جۇمىس.
كيم كي-دۋكتىڭ مىنەزدى جانە كوپ قىرلى وبرازدارى ونىڭ تۇپكى ويىن بىرتىندەپ جەتىلدىرە بەرەدى. ماسەلەن, جوعارىدا ايتقان «قاڭىراعان ءۇي» كارتيناسىنداعى كادىمگى پاتەردەگى ماتەريالدىق الەم بولەك سيپات الا باستايدى. اينالار, فوتولار مەن كوپىرلەر, وزەندەر باسقا سۋبستانتسياعا كوشىپ, رەجيسسەر قايىقتارى مەن ساداعىن, تاعى باسقاسىن بىرتىندەپ جالعان دۇنيەنىڭ تۇرمىستىق مەتافوراسىنا اينالدىرادى.
كامەرا دا رەجيسسەردىڭ قولىنداعى قىلقالام سەكىلدى. ەندىگى «اريرانگ» فيلمىندە كيم كي-دۋك نە ايتپاقشى؟ ايتقانداي, بۇل فيلم بيىل كانن كينوفەستيۆالىنىڭ دە «ەرەكشە كوزقاراس» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا باس جۇلدەنى جەڭىپ العان ەكەن. ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, كارتينانىڭ رەجيسسەرى دە, ستسەناريىن جازعان دا, وپەراتورى مەن سۋرەتشىسى دە, ءتىپتى جالعىز كەيىپكەرى دە – كيم كي-دۋكتىڭ ءوزى.
ونەرتانۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, وسى ءفيلمدى ءتۇسىرۋ ءۇشىن رەجيسسەر ءۇش جىلعا تاۋداعى دەرەۆنياعا كەتىپ, ومىرلىك ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەگەن كورىنەدى.
ايناش ەسالي, الماتى.
سۋرەتتە: رەجيسسەر كيم كي-دۋك.
