قازاق ونەرىنىڭ ەلشىسى

قازاقتان شىققان ش.قاجىعاليەۆ, ت.ابدىراشەۆ, ن.تىلەنديەۆ سەكىلدى ءبىرتۋار ديريجەرلاردىڭ ۇلت اسپاپتار جانە سيمفونيالىق وركەسترلەردى قالاي ويناتقانى ءالى حالىق جادىندا. ەۋروپا مادەنيەتىنەن كەلگەن وسى ونەر ىشتەي ۇلت اسپاپتارى, ۇرلەمەلى اسپاپتار, ىشەكتى اسپاپتار, سيمفونيالىق وركەستر ديريجەرلارى دەپ سان سالاعا ءبولىندى. كەيىنگى جاس بۋىن ديريجەرلاردىڭ جاستار اراسىنان شىققان جارقىن وكىلدەرىنىڭ ءبىرى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ونەر قايراتكەرى الان بورىباەۆ. ول ەۋروپانىڭ ءىرى سيمياونيالىق وركەسترلەرىن ديريجەرلاپ جۇرگەن تۇڭعىش وتانداسىمىز. الان ءوز شىعارماشىلىعى ارقىلى ەۋروپاعا ت.قاجىعاليەۆ, ا.جۇبانوۆ, ع.جۇبانوۆا مەن باسقا دا كومپوزيتورلاردىڭ تۋىندىلارىن بەلسەندى ناسيحاتتاۋشى. الان قازاق مۋزىكاسىن الەمگە ناسيحاتتاۋدى ءوزىنىڭ ازاماتتىق بورىشى سانايدى. مۋزىكانتتار وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن الاننىڭ كاسىبي جولدا قالىپتاسۋىنا بالا كەزىندە اتا-اناسىنىڭ قاتاڭ قاداعالاپ, وقۋعا كوبىرەك نازار اۋدارتقانى كومەكتەستى. بۇگىنگى كاسىبي ديريجەرلىققا ءوز اكەسى, كاسىبي ۆيولەنچەلشى اسقار قىزىعۋشىلىعىن وياتتى. الاننىڭ تابيعي بولمىسى وعان تەك قانا مۋزىكا الەمىندە ءومىر ءسۇرۋ كەرەكتىگىن ايتپاي-اق مەڭزەپ تۇراتىنداي. وركەستردىڭ نەگىزى سكريپكا اسپابى بوپ تابىلاتىندىقتان ك.بايسەيىتوۆا اتىنداعى ارناۋلى مەكتەپ سكريپكانى مەڭگەرگەن الانعا وركەستردى جەڭىل يگەرۋ وتە جاقسى كومەكتەستى. ول 13 جاسىندا نەمىس كومپوزيتورى ر.ۆاگنەردىڭ «تانگەيزەر» وپەراسىنىڭ ۋۆەرتيۋراسىن العاش ەستىگەندە ءوزىنىڭ ونەر جولىن ايقىنداپ وتىرعانىن بىلمەپ ەدى. وسى كەحدەن باستاپ الان نەمىس مۋزىكاسىنا قىزىعۋشىلىق تانىتتى, ءتىپتى نەمىس ءتىلىن دە ۇيرەنەدى. تۇپتەپ كەلگەندە كلاسسيكالىق مۋزىكاعا تىكەلەي اپاراتىن جول – ديريجەرلىق ەكەنىن تۇسىنەدى. الان اسقار ۇلى العاش رەت پۋلتقا 18 جاسىندا تۇردى. بۇل يتاليادا وتكەن انتونيو پەدروتتي ديريجەرلار كونكۋرسىندا بولىپ ەدى. بۇرىن وركەسترمەن بىردە ءبىر رەت جۇمىس جاساپ كورمەگەن جاس جىگىت ءوزىنىڭ العاشقى وركەسترىمەن بەتپە-بەت كەلدى. بويىن جيناپ الىپ, دۆورجاكتىڭ «سەرەناداسىن» ديريجەرلادى. ءبىر قىزىعى, ونى قازىلار باعالاپ, ديپلوممەن ماراپاتتادى. ال, ونىڭ كاسىبي ديريجەرلاۋ جولىنداعى تۇڭعىش تابىسى زاگرەب قالاسىنداعى لوۆرو فون ماتاچيچي اتىنداعى حالىقارالىق كونكۋرسىنان باستاۋ الدى. بۇدان كەيىن الاننىڭ حالىقارالىق سايىستارداعى جەڭىستەرى بىرىنەن سوڭ ءبىرى جالعاسىن تاپتى. قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسىندا سكريپكادا وقۋدى جالعاستىرىپ, ونىمەن بىرگە ديريجەرلىققا پروفەسسور ت.ابدىراشەۆتىڭ كلاسىندا وقىدى. الان بورىباەۆ ستۋدەنت كەزىندە-اق قاراعاندى فيلارمونيالىق وركەسترىنىڭ ەكىنشى ديريجەرى مەن استانا قالاسىنداعى قازاق ۇلتتىق اكادەميالىق وركەسترىنىڭ شاقىرىلعان ديريجەرى قىزمەتتەرىن اتقاردى. قازاقستانداعى ەڭ ءىرى وركەستر ۇجىمدارىندا ەڭبەك ەتتى. استانا وپەرا تەاترىنداعى ەڭبەك جىلدارىندا ءار تۋىندىنى شىعارماشىلىقپەن ىزدەنىسپەن تىڭدارمانىنا ۇسىنۋعا تىرىستى. يتاليان, فرانتسۋز, نەمىس, اعىلشىن تىلدەرىن جەتىك بىلەتىن الان جاس بولسا دا مەينينگەن تەاترىنىڭ (گەرمانيا) مۋزىكالىق جەتەكشىسى بولدى. 2006-2012 جىلدارى قاتارىنان نوررچەپينگ (شۆەتسيا) جانە برابانت (نيدەردانديا) سيمفونيالىق (فيلارمونيالىق) وركەسترىنىڭ باس ديريجەرى. 2010 جىلدان باستاپ جاپونيا, وساكا Japan Century Symphony Orchestra-نىڭ شاقىرىلعان باس ديريجەرى قىزمەتىنە ءبىر ۋاقىتتا كىرىسىپ, يرلانديانىڭ راديو جانە تەلەۆيدەنيەسىنىڭ ۇلتتىق سيمفونيالىق وركەسترىنىڭ مۋزىكالىق جەتەكشىسى بولىپ قىزمەت اتقاردى. بۇعان وتە تالعامپاز ۇلكەن تەاتر (رەسەي) وركەسترىن قوسىڭىز. جىل ون ەكى اي گاسترولدە جۇرەتىن, ەڭبەك جولى ەۋروپا سيمفونيالىق وركەسترلەرىمەن بايلانىستى الاننىڭ بوس ۋاقىتى جوق دەۋگە بولادى. ءوز كاسىبىنە ادال, ەڭبەكقور ديريجەر كەزەكتى دەمالىسىن وتكىزۋگە بارعاندا دا قولتىعىنا پارتيتۋراسىن الىپ جۇرەدى. قولى قالت ەتسە ادەبي كىتاپ وقيدى. ءار شىعارمانى ويناۋ الدىندا ول اۆتوردىڭ ءومىرىن, شىعارماشىلىق جولىن, تۋىندىلار تاريحىن وقىپ, سونىمەن بىرگە كومپوزيتوردىڭ جان دۇنيەسىنە ءۇڭىلىپ, تەرەڭىرەك ءتۇسىنۋ ءۇشىن باسقا تۇلعالارمەن جازىسقان حاتتارىن دا وقىپ ىزدەنەدى. الان تابىستى ديريجەر ءۇشىن پارتيتۋرانى وتە جاقسى بىلۋمەن قاتار مۋزىكانتتار الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك, قازىرگى كەزدە نارىق پەن ماركەتينگتى جانە دەمەۋشىلەرمەن قارىم-قاتىناس جاساي ءبىلۋدى دە ماڭىزدى تالاپ دەپ سانايدى. ياعني, «بۇل تۇرعىدان ديريجەر ۇيىمداستىرۋشى دا بولا ءبىلۋ كەرەك», - دەگەن پىكىردە. باقىت جولدىبايقىزى