استانانىڭ تاۋەلسىزدىك الاڭىنىڭ تورىنە ورناتىلعان «قازاق ەلى» مونۋمەنتىنە كەلگەن قوناقتارىمىزدىڭ باس يمەيتىنى جوق. ەلوردامىزدا ءار كەز بولاتىن ۇلكەن ءىس-شارانىڭ بارلىعى وسى تاۋەلسىزدىك الاڭىندا وتەتىنى بەلگىلى. ەڭسەسى بيىك تۇعىرعا ورناتىلعان, قاناتىن جايعان دالانىڭ الىپ قۇسى التىن سامۇرىق قۇسىمىزدى ۇقساتا بىلگەن سەمبىعالي ابزالبەك ۇلىنىڭ سۇڭقار شابىتىنان تۋعان وسىنداي باعا جەتپەس تۋىندى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ سيمۆولىنا اينالدى.
قازاقتا «سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. قازاقستانىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, بەلگياداعى «ينتەرناتسيونال سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ» مۇشەسى, «بۇكىل الەمنىڭ بەيبىتشىلىك سۋرەتشىسى», ەۋروپارلامەنتتىڭ «ونەر كاۆالەرى» وردەنىنىڭ يەگەرى, پروفەسسور سەمبىعالي سماعۇلوۆ – ءوزى تۋرالى كوپكە سىرىن اشا بەرمەيتىن, كوپ جۇمىس جاسايتىن جاننىڭ ءبىرى.
ونىڭ قولىنان شىققان بەينەلەۋ ونەرىنىڭ الۋان ءتۇرلى مونۋمەنتتى كوركەم بەينەلەرىن, ءمۇسىندەرىن, قازاقستاننىڭ كوپ جەرىنەن كەزدەستىرەسىز. مونۋمەنتتى ونەر تۋىندىلارى ەلوردامىز استانانىڭ تورىندە مەملەكەتتىك جانە الەمدىك ماڭىزعا يە عيماراتتاردا: «استانا وپەرا», «سالتانات سارايى», «دۋمان» ويىن-ساۋىق ورتالىعى, «الجير» مۋزەيىندە تۇر. حالىقتىڭ قازىناسىنا اينالعان جۇزدەن اسا ونەر تۋىندىلارى جۇرتتىڭ ەرەكشە نازارىن اۋدارىپ كەلەدى.
قىلقالام يەسىنىڭ تۋىندىلارىن قاراپ وتىرساڭ, قازاق حالقىنا ءتان سالت-ءداستۇر مەن باتىرلىقتى بايلانىستىرا بىلگەنىن بايقايسىز. بۇل – ونىڭ شەبەرلىگىنىڭ, تالانتىنىڭ, جانكەشتى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا ۇشتالعان قولتاڭبا. ونەردى ومىرىنە سەرىك ەتكەن سۋرەتشىلەر قاۋىمى ءجۇرىس-تۇرىسىمەن, كيىم كيىسىمەن كەيدە اشىلمايتىن قازىناداي, شەشىلمەيتىن جۇمباقتاي كورىنەدى. ونەر ادامدارىنىڭ, اسىرەسە, سۋرەتشىلەردىڭ قاي-قايسىسى دا جان دۇنيەسىن بىردەن اشىپ, بويلاتا بەرمەيدى. سەمبىعالي دا سولاي. ويىندا تەك شىعارماشىلىق. ىزدەسەڭ كۇندىز-ءتۇنى شەبەرحاناسىنان تابىلادى. باستاعان ويىن شاشىراتىپ الماۋ ءۇشىن كوپشىلىككە كوپ بارا بەرمەيتىن جاننىڭ ءبىرى.
جۋىردا «بابالار اڭساعان تاۋەلسىزدىك» كورمەسىنە ارنايى جازعان, ءالى بوياۋى كەپپەگەن ۇلكەن تۋىندىسىنىڭ اتى ايتىپ تۇرعانداي, سومدالعان «قۇنانباي» وبرازىنا قاراپ, الىپ ابايدى دۇنيەگە اكەلگەن اكەنى بايقايسىڭ. بۇل سۋرەتتەن ءار ادام ءوزىنىڭ رۋحاني بايلىعىن كەڭەيتۋگە, جان دۇنيەسىنىڭ جۇمباق سىرىن ۇعۋعا ۇمتىلادى. كەسەك-كەسەك رەڭدىك اسەرلەردى ايقىنداۋ, بوياۋلاردى ۇيلەستىرۋ ارقىلى قۇنانباي وبرازىن اشىپ, ونىڭ قايرات-قاجىرىن, ابايدىڭ اكەسى دەرلىك اقىل-پاراساتىن, ازاماتتىق بىرتۋارلىعىن كورسەتە بىلگەن.
«قازاق ەلى» مونۋمەنتى قازاق ەلىنىڭ وتكەنى مەن بۇگىنىن توپتاستىرۋعا تىرىسقان كومپوزيتسيالىق مازمۇنى مول كەشەن عانا ەمەس, ال حالىق رۋحىنىڭ ماڭگىلىگىن, مەملەكەتتىڭ تۇتاستىعىن, ىرگەسىنىڭ بەرىكتىگىن اڭعارتاتىن بەلگى. ەرتەڭگى ۇرپاققا «قازاق ەلى» مونۋمەنتى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعى بىردەي قىمبات بولارىنا دا سەنىمىمىز مول.
وسىلايشا ءدۇيىم جۇرتتىڭ الدىندا شىمىلدىق ءتۇرىپ, باس شاھارىمىزدىڭ شىرايىن كەلتىرگەن, ءوزىنىڭ ءتورت قۇبىلاسىنا الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق, ساياسي جانە رۋحاني قۇندىلىقتاردى تەڭدەي توعىستىرعان الىپ كەشەن تاۋەلسىز ەلدىڭ زور مۇمكىندىكتەرىن, ىشكى الەۋەت-قۋاتىن ءالى تالاي پاش ەتە بەرمەك.
الدا «قازاقستان تاۋەلسىزدىگى» مونۋمەنتى اسقاقتاۋى كەرەك. سان قىرلى ونەر يەسىنىڭ بۇعان دا ءوز ۇلەسىن قوسارىنا كۇمان جوق. سەبەبى, سەمبىعالي سماعۇلوۆ ونەردىڭ وسى عاجاپ سالاسىندا حالقىمىزدىڭ قورمال قاسيەتتەرىن ايشىقتاي وتىرىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ, ۇلتتىق تاريحىمىزدىڭ جىرشىسىنا اينالعان ادام.
رىسبەك اسقار ۇلى
استانا
استانانىڭ تاۋەلسىزدىك الاڭىنىڭ تورىنە ورناتىلعان «قازاق ەلى» مونۋمەنتىنە كەلگەن قوناقتارىمىزدىڭ باس يمەيتىنى جوق. ەلوردامىزدا ءار كەز بولاتىن ۇلكەن ءىس-شارانىڭ بارلىعى وسى تاۋەلسىزدىك الاڭىندا وتەتىنى بەلگىلى. ەڭسەسى بيىك تۇعىرعا ورناتىلعان, قاناتىن جايعان دالانىڭ الىپ قۇسى التىن سامۇرىق قۇسىمىزدى ۇقساتا بىلگەن سەمبىعالي ابزالبەك ۇلىنىڭ سۇڭقار شابىتىنان تۋعان وسىنداي باعا جەتپەس تۋىندى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ سيمۆولىنا اينالدى.
قازاقتا «سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. قازاقستانىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, بەلگياداعى «ينتەرناتسيونال سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ» مۇشەسى, «بۇكىل الەمنىڭ بەيبىتشىلىك سۋرەتشىسى», ەۋروپارلامەنتتىڭ «ونەر كاۆالەرى» وردەنىنىڭ يەگەرى, پروفەسسور سەمبىعالي سماعۇلوۆ – ءوزى تۋرالى كوپكە سىرىن اشا بەرمەيتىن, كوپ جۇمىس جاسايتىن جاننىڭ ءبىرى.
ونىڭ قولىنان شىققان بەينەلەۋ ونەرىنىڭ الۋان ءتۇرلى مونۋمەنتتى كوركەم بەينەلەرىن, ءمۇسىندەرىن, قازاقستاننىڭ كوپ جەرىنەن كەزدەستىرەسىز. مونۋمەنتتى ونەر تۋىندىلارى ەلوردامىز استانانىڭ تورىندە مەملەكەتتىك جانە الەمدىك ماڭىزعا يە عيماراتتاردا: «استانا وپەرا», «سالتانات سارايى», «دۋمان» ويىن-ساۋىق ورتالىعى, «الجير» مۋزەيىندە تۇر. حالىقتىڭ قازىناسىنا اينالعان جۇزدەن اسا ونەر تۋىندىلارى جۇرتتىڭ ەرەكشە نازارىن اۋدارىپ كەلەدى.
قىلقالام يەسىنىڭ تۋىندىلارىن قاراپ وتىرساڭ, قازاق حالقىنا ءتان سالت-ءداستۇر مەن باتىرلىقتى بايلانىستىرا بىلگەنىن بايقايسىز. بۇل – ونىڭ شەبەرلىگىنىڭ, تالانتىنىڭ, جانكەشتى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا ۇشتالعان قولتاڭبا. ونەردى ومىرىنە سەرىك ەتكەن سۋرەتشىلەر قاۋىمى ءجۇرىس-تۇرىسىمەن, كيىم كيىسىمەن كەيدە اشىلمايتىن قازىناداي, شەشىلمەيتىن جۇمباقتاي كورىنەدى. ونەر ادامدارىنىڭ, اسىرەسە, سۋرەتشىلەردىڭ قاي-قايسىسى دا جان دۇنيەسىن بىردەن اشىپ, بويلاتا بەرمەيدى. سەمبىعالي دا سولاي. ويىندا تەك شىعارماشىلىق. ىزدەسەڭ كۇندىز-ءتۇنى شەبەرحاناسىنان تابىلادى. باستاعان ويىن شاشىراتىپ الماۋ ءۇشىن كوپشىلىككە كوپ بارا بەرمەيتىن جاننىڭ ءبىرى.
جۋىردا «بابالار اڭساعان تاۋەلسىزدىك» كورمەسىنە ارنايى جازعان, ءالى بوياۋى كەپپەگەن ۇلكەن تۋىندىسىنىڭ اتى ايتىپ تۇرعانداي, سومدالعان «قۇنانباي» وبرازىنا قاراپ, الىپ ابايدى دۇنيەگە اكەلگەن اكەنى بايقايسىڭ. بۇل سۋرەتتەن ءار ادام ءوزىنىڭ رۋحاني بايلىعىن كەڭەيتۋگە, جان دۇنيەسىنىڭ جۇمباق سىرىن ۇعۋعا ۇمتىلادى. كەسەك-كەسەك رەڭدىك اسەرلەردى ايقىنداۋ, بوياۋلاردى ۇيلەستىرۋ ارقىلى قۇنانباي وبرازىن اشىپ, ونىڭ قايرات-قاجىرىن, ابايدىڭ اكەسى دەرلىك اقىل-پاراساتىن, ازاماتتىق بىرتۋارلىعىن كورسەتە بىلگەن.
«قازاق ەلى» مونۋمەنتى قازاق ەلىنىڭ وتكەنى مەن بۇگىنىن توپتاستىرۋعا تىرىسقان كومپوزيتسيالىق مازمۇنى مول كەشەن عانا ەمەس, ال حالىق رۋحىنىڭ ماڭگىلىگىن, مەملەكەتتىڭ تۇتاستىعىن, ىرگەسىنىڭ بەرىكتىگىن اڭعارتاتىن بەلگى. ەرتەڭگى ۇرپاققا «قازاق ەلى» مونۋمەنتى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعى بىردەي قىمبات بولارىنا دا سەنىمىمىز مول.
وسىلايشا ءدۇيىم جۇرتتىڭ الدىندا شىمىلدىق ءتۇرىپ, باس شاھارىمىزدىڭ شىرايىن كەلتىرگەن, ءوزىنىڭ ءتورت قۇبىلاسىنا الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق, ساياسي جانە رۋحاني قۇندىلىقتاردى تەڭدەي توعىستىرعان الىپ كەشەن تاۋەلسىز ەلدىڭ زور مۇمكىندىكتەرىن, ىشكى الەۋەت-قۋاتىن ءالى تالاي پاش ەتە بەرمەك.
الدا «قازاقستان تاۋەلسىزدىگى» مونۋمەنتى اسقاقتاۋى كەرەك. سان قىرلى ونەر يەسىنىڭ بۇعان دا ءوز ۇلەسىن قوسارىنا كۇمان جوق. سەبەبى, سەمبىعالي سماعۇلوۆ ونەردىڭ وسى عاجاپ سالاسىندا حالقىمىزدىڭ قورمال قاسيەتتەرىن ايشىقتاي وتىرىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ, ۇلتتىق تاريحىمىزدىڭ جىرشىسىنا اينالعان ادام.
رىسبەك اسقار ۇلى
استانا
كوكتەمگى ەگىسكە دايىندىق پىسىقتالدى
قوعام • بۇگىن, 00:07
يندونەزيا ەلشىسى ورالدىق عالىمدارمەن كەزدەستى
عىلىم • كەشە
بالاباقشالاردا تسيفرلىق باقىلاۋ تاجىريبەسى جۇرگىزىلىپ جاتىر
ايماقتار • كەشە
ەلىمىزدىڭ بەس وڭىرىندە سۋ تاسقىنى قاۋپى جوعارى
قازاقستان • كەشە
40 گرادۋسقا دەيىن اياز: ەلىمىزگە اركتيكالىق سۋىق كەلەدى
اۋا رايى • كەشە
استانا اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعى ۋاقىتشا جابىلادى
ەلوردا • كەشە
الەمدىك ەكونوميكانىڭ جاڭا كارتاسى: قازاقستان قاي ورىندا؟
ەكونوميكا • كەشە