«ءتىل جوق جەردە ۇلت جوق!» ويتكەنى ءتىل – ۇلتتىڭ جان دۇنيەسى. مۇنى ايتقان الاش ارداقتىسى احمەت بايتۇرسىنوۆ! بىراق, قازاق ءتىلى حح عاسىردا قانداي كۇيگە ءتۇسىپ, سولاقاي ساياساتتىڭ سالدارىنان ءدارمەنسىز حالگە ۇشىراعانىن اعا ۇرپاق تا, باسقالار دا جاقسى بىلەدى. تەك ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ ارقاسىندا عانا قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل بولىپ, ساياسات ساحناسىندا, قوعامدىق ورنىندا ءوز تۇعىرىنا قونا باستادى.
ەلباسى الەمدە قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندە ءومىر سۇرەتىن, قىزمەت ەتەتىن ءبىر عانا ەل بار, ول – قازاقستان, ال قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىنىڭ دۇرىس جۇرگىزىلۋى, ول ەلدىگىمىزدىڭ, ۇلتتىق دامۋىمىزدىڭ, بولاشاعىمىزدىڭ اسا ماڭىزدى ماسەلەسى ەكەنىن شەگەلەپ ايتىپ, بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ساياسي ەرىك-جىگەرىنە زور كۇش بەردى, مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ مارتەبەسىن كوتەردى. ۇلت كوشباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستاننىڭ بولاشاعى – قازاق تىلىندە», «انا ءتىلىمىز – ءبارىمىزدىڭ انامىز, ويتكەنى ول – ۇلتىمىزدىڭ اناسى!» دەپ ايتقان ءاربىر ءسوزى قازاق ءتىلىنىڭ باعىن اشىپ, بايتاق ەلدىڭ ماڭگى ءتىلى ەكەنىن كورسەتتى.
ەل تاۋەلسىزدىگىمەن بىرگە ەل مەرەيى عاسىرعا بەرگىسىز بيىككە كوتەرىلسە, سونىڭ ءبىرى – مەملەكەتىمىزدىڭ مارتەبەلى ءتىلى دە تورگە شىقتى. ال قازاقستاننىڭ تۇتاستاي قابىرعالى مەملەكەت بولۋى ءۇشىن قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز. جاھاندانۋ زامانىندا قازاق ەلىن وسىنشاما وركەنيەت بيىگىنە جەتكىزگەن ەلباسىنا ءاربىر قازاقستاندىقتار شەكسىز العىسىن بىلدىرەدى.
ءبىر عانا ماسەلەنى ايتا كەتەيىك. ن.نازارباەۆتىڭ جاھاندىق باستامالارى, ماسەلەن, يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ جونىندەگى باستاماسى – الەمدىك قاۋىپسىزدىككە قوسقان زور ۇلەسى. قازىر ءوزدەرىڭىز قاراڭىزدارشى, قازاقستان وركەنيەتارالىق ديالوگتىڭ ماڭىزدى ورتالىعىنا اينالدى. بۇل نە دەگەن ءسوز! بۇل – حالىقارالىق ابىروي-بەدەل, زور سەنىم مەن قۇرمەت دەگەندى ءبىلدىرەدى. مۇنداي دۇنيەجۇزىلىك دەڭگەي بىزدە قاشان بولىپ ەدى؟
جاقىندا تاراز قالاسىندا «جاھاندانۋ زامانىنداعى ءتىل جانە ونوماستيكالىق ءۇردىستەر» دەگەن تاقىرىپتا رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا بولدى. بۇل القالى جيىنعا ەلىمىزگە كەڭىنەن تانىمال عالىمدار مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىسىپ, ەل قامىن, ۇرپاق بولاشاعىن ويلاعان دانالار بۇل ماسەلەگە ايرىقشا ءمان بەرگەنى, سول جولدا كۇرەسكەنى ايتىلدى. ۇلتتىڭ ساقتالۋىنا دا, جوعالۋىنا دا سەبەپ بولاتىن نارسەنىڭ ەڭ قۋاتتىسى – ءتىل ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە ەسكە ءتۇسىردى. «ءبىزدىڭ ەلىمىز تاۋەلسىزدىك جىلدارى قول جەتكىزگەن ۇلى يگىلىكتەرىنىڭ ءبىرى دە, بىرەگەيى دە – قازاق ءتىلىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىنە يە بولۋى. وسى ءبىر قۇندى يگىلىكتى ساقتاۋ – ءاربىر ازاماتتىڭ اسىل بورىشى» دەگەن توقتام جاسادى. بۇل – مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىنىڭ التىن دىڭگەگى.
قاي زاماندا بولماسىن, تۋعان وتانىمىز ءۇشىن باعا جەتكىزگىسىز قۇندىلىقتاردى تاريحي ۇلى تۇلعالار عانا جاساي الاتىنىنا ءوزىمىز كۋامىز. سوندىقتان, ەل مەرەيىن باعالاي ءبىلۋىمىز كەرەك.
مەيرامبەك تولەپبەرگەن,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى,
جامبىل وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى
تاراز
«ءتىل جوق جەردە ۇلت جوق!» ويتكەنى ءتىل – ۇلتتىڭ جان دۇنيەسى. مۇنى ايتقان الاش ارداقتىسى احمەت بايتۇرسىنوۆ! بىراق, قازاق ءتىلى حح عاسىردا قانداي كۇيگە ءتۇسىپ, سولاقاي ساياساتتىڭ سالدارىنان ءدارمەنسىز حالگە ۇشىراعانىن اعا ۇرپاق تا, باسقالار دا جاقسى بىلەدى. تەك ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ ارقاسىندا عانا قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل بولىپ, ساياسات ساحناسىندا, قوعامدىق ورنىندا ءوز تۇعىرىنا قونا باستادى.
ەلباسى الەمدە قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندە ءومىر سۇرەتىن, قىزمەت ەتەتىن ءبىر عانا ەل بار, ول – قازاقستان, ال قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىنىڭ دۇرىس جۇرگىزىلۋى, ول ەلدىگىمىزدىڭ, ۇلتتىق دامۋىمىزدىڭ, بولاشاعىمىزدىڭ اسا ماڭىزدى ماسەلەسى ەكەنىن شەگەلەپ ايتىپ, بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ساياسي ەرىك-جىگەرىنە زور كۇش بەردى, مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ مارتەبەسىن كوتەردى. ۇلت كوشباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستاننىڭ بولاشاعى – قازاق تىلىندە», «انا ءتىلىمىز – ءبارىمىزدىڭ انامىز, ويتكەنى ول – ۇلتىمىزدىڭ اناسى!» دەپ ايتقان ءاربىر ءسوزى قازاق ءتىلىنىڭ باعىن اشىپ, بايتاق ەلدىڭ ماڭگى ءتىلى ەكەنىن كورسەتتى.
ەل تاۋەلسىزدىگىمەن بىرگە ەل مەرەيى عاسىرعا بەرگىسىز بيىككە كوتەرىلسە, سونىڭ ءبىرى – مەملەكەتىمىزدىڭ مارتەبەلى ءتىلى دە تورگە شىقتى. ال قازاقستاننىڭ تۇتاستاي قابىرعالى مەملەكەت بولۋى ءۇشىن قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى ۇشان-تەڭىز. جاھاندانۋ زامانىندا قازاق ەلىن وسىنشاما وركەنيەت بيىگىنە جەتكىزگەن ەلباسىنا ءاربىر قازاقستاندىقتار شەكسىز العىسىن بىلدىرەدى.
ءبىر عانا ماسەلەنى ايتا كەتەيىك. ن.نازارباەۆتىڭ جاھاندىق باستامالارى, ماسەلەن, يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ جونىندەگى باستاماسى – الەمدىك قاۋىپسىزدىككە قوسقان زور ۇلەسى. قازىر ءوزدەرىڭىز قاراڭىزدارشى, قازاقستان وركەنيەتارالىق ديالوگتىڭ ماڭىزدى ورتالىعىنا اينالدى. بۇل نە دەگەن ءسوز! بۇل – حالىقارالىق ابىروي-بەدەل, زور سەنىم مەن قۇرمەت دەگەندى ءبىلدىرەدى. مۇنداي دۇنيەجۇزىلىك دەڭگەي بىزدە قاشان بولىپ ەدى؟
جاقىندا تاراز قالاسىندا «جاھاندانۋ زامانىنداعى ءتىل جانە ونوماستيكالىق ءۇردىستەر» دەگەن تاقىرىپتا رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا بولدى. بۇل القالى جيىنعا ەلىمىزگە كەڭىنەن تانىمال عالىمدار مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىسىپ, ەل قامىن, ۇرپاق بولاشاعىن ويلاعان دانالار بۇل ماسەلەگە ايرىقشا ءمان بەرگەنى, سول جولدا كۇرەسكەنى ايتىلدى. ۇلتتىڭ ساقتالۋىنا دا, جوعالۋىنا دا سەبەپ بولاتىن نارسەنىڭ ەڭ قۋاتتىسى – ءتىل ەكەنىن تاعى ءبىر مارتە ەسكە ءتۇسىردى. «ءبىزدىڭ ەلىمىز تاۋەلسىزدىك جىلدارى قول جەتكىزگەن ۇلى يگىلىكتەرىنىڭ ءبىرى دە, بىرەگەيى دە – قازاق ءتىلىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىنە يە بولۋى. وسى ءبىر قۇندى يگىلىكتى ساقتاۋ – ءاربىر ازاماتتىڭ اسىل بورىشى» دەگەن توقتام جاسادى. بۇل – مەملەكەتتىك ءتىل ساياساتىنىڭ التىن دىڭگەگى.
قاي زاماندا بولماسىن, تۋعان وتانىمىز ءۇشىن باعا جەتكىزگىسىز قۇندىلىقتاردى تاريحي ۇلى تۇلعالار عانا جاساي الاتىنىنا ءوزىمىز كۋامىز. سوندىقتان, ەل مەرەيىن باعالاي ءبىلۋىمىز كەرەك.
مەيرامبەك تولەپبەرگەن,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى,
جامبىل وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى
تاراز
سوڭعى جاڭالىقتار
كوكتەمگى ەگىسكە دايىندىق پىسىقتالدى
قوعام • بۇگىن, 00:07
يندونەزيا ەلشىسى ورالدىق عالىمدارمەن كەزدەستى
عىلىم • كەشە
بالاباقشالاردا تسيفرلىق باقىلاۋ تاجىريبەسى جۇرگىزىلىپ جاتىر
ايماقتار • كەشە
ەلىمىزدىڭ بەس وڭىرىندە سۋ تاسقىنى قاۋپى جوعارى
قازاقستان • كەشە
40 گرادۋسقا دەيىن اياز: ەلىمىزگە اركتيكالىق سۋىق كەلەدى
اۋا رايى • كەشە
استانا اۋەجايىنىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعى ۋاقىتشا جابىلادى
ەلوردا • كەشە
الەمدىك ەكونوميكانىڭ جاڭا كارتاسى: قازاقستان قاي ورىندا؟
ەكونوميكا • كەشە
