كوكشەتاۋ باۋرايىنداعى جىلىمدى اۋىلىنىڭ پەرزەنتى نۇرپەيىس اقپار ۇلى سۆەردلوۆ ءورت-تەحنيكالىق ۋچيليششەسىن بىتىرگەننەن كەيىن قىزمەت جولىن كوكشەتاۋ وبلىسىنىڭ ۆولودار جانە رۋزاەۆ اۋداندارىنداعى ءىىب-ءنىڭ ورتتەن قورعاۋ ينسپەكتسياسىنىڭ ينسپەكتورى بولىپ باستاپ, وسى مەكەمەنىڭ باس ينسپەكتورى, كەيىن, ياعني 1975 جىلى تالدىقورعان وبلىسىنىڭ, ال 1982 جىلى تورعاي وبلىسىنىڭ ورتتەن قورعاۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى قىزمەتتەرىن اتقارعان. 1985 جىلى وعان ورتتەن قورعاۋ سالاسىنداعى ۇزاق جىلدارعى ەڭبەگى ءۇشىن كسرو ىشكى ىستەر مينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن پولكوۆنيك اتاعى بەرىلدى. بۇگىندە ءورت ءسوندىرۋ سالاسىندا ونىڭ قاراماعىندا جۇمىس ىستەپ, شاكىرتى بولعان قىزمەتكەرلەرىنەن 12 پولكوۆنيك, 7 دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ تاربيەلەنىپ شىعۋى نۇرپەيىس اعا ءۇشىن ۇلكەن مەرەي.
– دالالى جەردە ورنالاسقان تورعاي وبلىسى مەن قىزمەتپەن اۋىسىپ بارعان جىلى ون توعىز وبلىس كورسەتكىشتەرى بويىنشا ەڭ سوڭعى ورىنداردان عانا كورىنەتىن. ەڭبەگىمىزدىڭ جانعانى سول, 1989-1990 جىلدارى ءبىز ءوز كورسەتكىشتەرىمىزبەن ءۇشىنشى ورىنعا كوتەرىلگەن ەدىك. سونداعى اتقارعان جۇمىستارىمىز اۋىل-ايماقتى ارالاپ تەحنيكانى پايدالانۋ, قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ بويىنشا كەڭەستەر مەن جينالىستار وتكىزۋگە باعىتتالعان ەدى. قىس بولسا مال قىستاعىن كورىپ, ەسكەرتۋ-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن ءجۇرگىزىپ, ءوڭىر باسشىلارىمەن قويان-قولتىق جۇمىس جاسادىق, – دەپ ەسكە الادى نۇرپەيىس اعا وتكەن جىلداردى.
ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتىندە جۇمىس ىستەگەن ادام, ەڭ الدىمەن, بايقامپازدىق ءجانە بايسالدىلىق قاسيەتتەرگە يە بولۋى كەرەك. جۇمىستا ايعايمەن شارۋا تىندىرۋعا بولمايدى. باسشىلىق قىزمەت اتقارعاننان كەيىن داۋىس كوتەرىپ, قاراماعىڭداعىلاردىڭ ابىروي-نامىسىنا تيۋ ءجون ەمەس. جۇمىستى اقىلمەن ۇيىمداستىرا ءبىلۋ كەرەك. سوندا عانا قىزمەتىڭ العا باسىپ, ويلاعانىڭ ىسكە اسادى. ارداگەر اعا وسىلاي دەيدى. كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا «ەرىكتى جاس ءورت ءسوندىرۋشىلەر كلۋبى» جۇمىس ىستەيتىن. ولار بالانى جاسىنان ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتىنە باۋلىپ, قايىرىمدى ىستەر جاساۋعا ۇيرەتەتىن ۇيىم رەتىندە قۇرىلعان بولاتىن. بالالار ءۇشىن تاربيەنىڭ ءمانى جوعارى وسىنداي ۇيىمدار ەلىمىزدە قۇرىلسا, جاستار ءوز ۋاقىتتارىن ءتيىمدى پايدالانىپ, زياندى ادەتتەردەن اۋلاق بولىپ, ادامگەرشىلىكتىڭ جاقسى قاسيەتتەرىن بويلارىنا سىڭىرە الار ەدى دەپ ويلايمىن.
نۇرپەيىس اقپار ۇلى زەينەتكەرلىككە شىققاننان كەيىن دە ەل ءۇشىن ەڭبەك ەتۋىن توقتاتقان جوق. 1992 جىلدان «قازاق ءتىلى» قوعامى اۋداندىق ۇيىمىنىڭ ءتوراعاسى, 1993 جىلدان اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى, 1997 جىلدان كوكشەتاۋ وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى, 1998 جىلدان كوكشەتاۋ قالاسىنداعى ءورتتەن قورعاۋ ارداگەرلەرى كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى, ال 2005 جىلدان توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى قىزمەتتەرىن اتقاردى.
تاعدىر ونى جاستايىنان ءومىر قيىندىقتارىن جەڭە بىلۋگە ءۇيرەتتى. اناسىنان ەرتە ايىرىلعان ول اكەسىنىڭ تاربيەسىندە بولدى. اكەسى – اقپار بالاسىنىڭ ءبىلىم الىپ, ازامات رەتىندە قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتتى. قاي كەزدە بولماسىن تۋعان اۋىلىنا بۇيرەگى بۇرىپ تۇراتىن ازاماتتى ەل تاعدىرى الاڭداتپاي قويمايتىنى انىق. تۋعان اۋىلى جىلىمدىدا جاڭا مەكتەپ سالۋ ماسەلەسىن ءوز موينىنا الىپ, دەپۋتاتتار مەن مينيسترلىكتەردىڭ ەسىگىن ءبىراز قاعۋعا دا تۋرا كەلدى. ءناتيجەسىندە سەنات دەپۋتاتى سۆەتلانا جالماعامبەتوۆانىڭ حاتى بويىنشا اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى سەرگەي دياچەنكونىڭ بۇيرىعىمەن ونىڭ قۇرىلىسىنا قاراجات ءبولىنىپ, جۇمىس تا باستالعان بولاتىن. وكىنىشكە قاراي, كەيىن قۇرىلىس توقتاپ, ونداعى جۇمىستار بەلگىسىز ۋاقىتقا شەگەرىلىپ وتىر. نۇرپەيىس اقپار ۇلىنىڭ اۋىلدا مەشىت سالۋ جونىندەگى تاعى ءبىر باستاماسى دەمەۋشىلەردەن قولداۋ تاۋىپ قۇرىلىس, اللاعا ءشۇكىر, باستالىپ تا كەتتى.
– جۇمىسىڭنىڭ جاقسى ءجۇرۋى, ادامنىڭ ابىرويلى بولۋى وتباسىنا, ۇيدەگى جان جارىڭا بايلانىستى بولادى. شولپان ماحمەتقىزى ەكەۋمىز, مىنە, 52 جىل بىرگە تۇرامىز, التىن تويىمىزدى اتاپ ءوتتىك, ەكى ۇل, ەكى قىز وسىردىك, بەس نەمەرەمىز بار, بالالاردىڭ بارلىعى جوعارى قىزمەتتە, – دەيدى نۇرپەيىس اقپار ۇلى.
وسىنداي ادامدار ارامىزدا كوپ بولسا دەپ ويلايسىڭ...
جۇلدىز ايتجانوۆا, جۋرناليست.
كوكشەتاۋ باۋرايىنداعى جىلىمدى اۋىلىنىڭ پەرزەنتى نۇرپەيىس اقپار ۇلى سۆەردلوۆ ءورت-تەحنيكالىق ۋچيليششەسىن بىتىرگەننەن كەيىن قىزمەت جولىن كوكشەتاۋ وبلىسىنىڭ ۆولودار جانە رۋزاەۆ اۋداندارىنداعى ءىىب-ءنىڭ ورتتەن قورعاۋ ينسپەكتسياسىنىڭ ينسپەكتورى بولىپ باستاپ, وسى مەكەمەنىڭ باس ينسپەكتورى, كەيىن, ياعني 1975 جىلى تالدىقورعان وبلىسىنىڭ, ال 1982 جىلى تورعاي وبلىسىنىڭ ورتتەن قورعاۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى قىزمەتتەرىن اتقارعان. 1985 جىلى وعان ورتتەن قورعاۋ سالاسىنداعى ۇزاق جىلدارعى ەڭبەگى ءۇشىن كسرو ىشكى ىستەر مينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن پولكوۆنيك اتاعى بەرىلدى. بۇگىندە ءورت ءسوندىرۋ سالاسىندا ونىڭ قاراماعىندا جۇمىس ىستەپ, شاكىرتى بولعان قىزمەتكەرلەرىنەن 12 پولكوۆنيك, 7 دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ تاربيەلەنىپ شىعۋى نۇرپەيىس اعا ءۇشىن ۇلكەن مەرەي.
– دالالى جەردە ورنالاسقان تورعاي وبلىسى مەن قىزمەتپەن اۋىسىپ بارعان جىلى ون توعىز وبلىس كورسەتكىشتەرى بويىنشا ەڭ سوڭعى ورىنداردان عانا كورىنەتىن. ەڭبەگىمىزدىڭ جانعانى سول, 1989-1990 جىلدارى ءبىز ءوز كورسەتكىشتەرىمىزبەن ءۇشىنشى ورىنعا كوتەرىلگەن ەدىك. سونداعى اتقارعان جۇمىستارىمىز اۋىل-ايماقتى ارالاپ تەحنيكانى پايدالانۋ, قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ بويىنشا كەڭەستەر مەن جينالىستار وتكىزۋگە باعىتتالعان ەدى. قىس بولسا مال قىستاعىن كورىپ, ەسكەرتۋ-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن ءجۇرگىزىپ, ءوڭىر باسشىلارىمەن قويان-قولتىق جۇمىس جاسادىق, – دەپ ەسكە الادى نۇرپەيىس اعا وتكەن جىلداردى.
ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتىندە جۇمىس ىستەگەن ادام, ەڭ الدىمەن, بايقامپازدىق ءجانە بايسالدىلىق قاسيەتتەرگە يە بولۋى كەرەك. جۇمىستا ايعايمەن شارۋا تىندىرۋعا بولمايدى. باسشىلىق قىزمەت اتقارعاننان كەيىن داۋىس كوتەرىپ, قاراماعىڭداعىلاردىڭ ابىروي-نامىسىنا تيۋ ءجون ەمەس. جۇمىستى اقىلمەن ۇيىمداستىرا ءبىلۋ كەرەك. سوندا عانا قىزمەتىڭ العا باسىپ, ويلاعانىڭ ىسكە اسادى. ارداگەر اعا وسىلاي دەيدى. كەڭەس وكىمەتى تۇسىندا «ەرىكتى جاس ءورت ءسوندىرۋشىلەر كلۋبى» جۇمىس ىستەيتىن. ولار بالانى جاسىنان ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتىنە باۋلىپ, قايىرىمدى ىستەر جاساۋعا ۇيرەتەتىن ۇيىم رەتىندە قۇرىلعان بولاتىن. بالالار ءۇشىن تاربيەنىڭ ءمانى جوعارى وسىنداي ۇيىمدار ەلىمىزدە قۇرىلسا, جاستار ءوز ۋاقىتتارىن ءتيىمدى پايدالانىپ, زياندى ادەتتەردەن اۋلاق بولىپ, ادامگەرشىلىكتىڭ جاقسى قاسيەتتەرىن بويلارىنا سىڭىرە الار ەدى دەپ ويلايمىن.
نۇرپەيىس اقپار ۇلى زەينەتكەرلىككە شىققاننان كەيىن دە ەل ءۇشىن ەڭبەك ەتۋىن توقتاتقان جوق. 1992 جىلدان «قازاق ءتىلى» قوعامى اۋداندىق ۇيىمىنىڭ ءتوراعاسى, 1993 جىلدان اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى, 1997 جىلدان كوكشەتاۋ وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى, 1998 جىلدان كوكشەتاۋ قالاسىنداعى ءورتتەن قورعاۋ ارداگەرلەرى كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى, ال 2005 جىلدان توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى قىزمەتتەرىن اتقاردى.
تاعدىر ونى جاستايىنان ءومىر قيىندىقتارىن جەڭە بىلۋگە ءۇيرەتتى. اناسىنان ەرتە ايىرىلعان ول اكەسىنىڭ تاربيەسىندە بولدى. اكەسى – اقپار بالاسىنىڭ ءبىلىم الىپ, ازامات رەتىندە قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتتى. قاي كەزدە بولماسىن تۋعان اۋىلىنا بۇيرەگى بۇرىپ تۇراتىن ازاماتتى ەل تاعدىرى الاڭداتپاي قويمايتىنى انىق. تۋعان اۋىلى جىلىمدىدا جاڭا مەكتەپ سالۋ ماسەلەسىن ءوز موينىنا الىپ, دەپۋتاتتار مەن مينيسترلىكتەردىڭ ەسىگىن ءبىراز قاعۋعا دا تۋرا كەلدى. ءناتيجەسىندە سەنات دەپۋتاتى سۆەتلانا جالماعامبەتوۆانىڭ حاتى بويىنشا اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى سەرگەي دياچەنكونىڭ بۇيرىعىمەن ونىڭ قۇرىلىسىنا قاراجات ءبولىنىپ, جۇمىس تا باستالعان بولاتىن. وكىنىشكە قاراي, كەيىن قۇرىلىس توقتاپ, ونداعى جۇمىستار بەلگىسىز ۋاقىتقا شەگەرىلىپ وتىر. نۇرپەيىس اقپار ۇلىنىڭ اۋىلدا مەشىت سالۋ جونىندەگى تاعى ءبىر باستاماسى دەمەۋشىلەردەن قولداۋ تاۋىپ قۇرىلىس, اللاعا ءشۇكىر, باستالىپ تا كەتتى.
– جۇمىسىڭنىڭ جاقسى ءجۇرۋى, ادامنىڭ ابىرويلى بولۋى وتباسىنا, ۇيدەگى جان جارىڭا بايلانىستى بولادى. شولپان ماحمەتقىزى ەكەۋمىز, مىنە, 52 جىل بىرگە تۇرامىز, التىن تويىمىزدى اتاپ ءوتتىك, ەكى ۇل, ەكى قىز وسىردىك, بەس نەمەرەمىز بار, بالالاردىڭ بارلىعى جوعارى قىزمەتتە, – دەيدى نۇرپەيىس اقپار ۇلى.
وسىنداي ادامدار ارامىزدا كوپ بولسا دەپ ويلايسىڭ...
جۇلدىز ايتجانوۆا, جۋرناليست.
استاناداعى جىلى ايالدامالار «سەرگەك» جۇيەسىنە قوسىلدى
ەلوردا • كەشە
ەرتەڭ ەلىمىزدە اۋا رايى قانداي بولادى؟
اۋا رايى • كەشە
قوعام • كەشە
وتاندىق كولىكتەردىڭ باعاسى تومەندەي مە؟
قوعام • كەشە
قازاقستان حالقى ناۋرىز ايىندا قانشا كۇن دەمالادى؟
قازاقستان • كەشە
رامازانعا وراي لوندون كوشەلەرى بەزەندىرىلدى
الەم • كەشە
كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ تاريحي مانىنە تالداۋ جاسالدى
اتا زاڭ • كەشە
پرەزيدەنت بىرقاتار زاڭعا قول قويدى
پرەزيدەنت • كەشە