15 ناۋرىز, 2017

جولى بولعىش جىگىت

590 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن
ەرجان نۇرلان ۇلى – زاماناۋي سۋرەت ونەرىنىڭ وكىلى, ءتۇرلى باعىتتاردا ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان, اتاپ ايتقاندا, گراففيتي, كالليگرافيا, كەسكىندەمە ونەرىنىڭ مايتالمانى, شىعارمالارى قازاقستان قالالارى مەن شەت ەل كورمەلەرىنەن ورىن العان جاس سۋرەتشى. جاس بولسا دا, سۋرەت ونەرىمەن توپتى جارىپ, قاتارىنان ءبىر ادىم ىلگەرى جۇرگەن ەرجان نۇرلان ۇلىنىڭ تۋىندىلارى كوپتەگەن كورمەلەرگە قويىلىپ, ىلعي دا جۇلدەلى بولىپ جۇرگەن جايى بار. بىلايشا ايتقاندا, جولى بولعىش جىگىت. ارينە, مۇنىڭ ءبارى نۇرلاننىڭ تالان­تىنىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولىپ وتىر. ۇستىمىزدەگى جىل­دىڭ قاڭتار ايىندا ەلباسى – قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرە­زيدەنتى قورىنىڭ عيماراتىندا وتكەن كورمەدە «كرەاتيۆتىك» اتالىمى بويىنشا ماراپاتتالدى. سونداي-اق, 2016 جىلى «مۇرالى الماتى» حا­لىق­ارا­لىق فەستيۆالى, «مە­نىڭ قا­لاما – 1000 جىل» كونكۋرسى, 2015-2016 جىلدارى وتكەن «ەنەر­گيا لەتا» گراففيتي كون­­كۋرسى جانە تاعى باسقا كور­مەلەردە سۋرەتتەرى قويىلىپ, ءتۇر­لى ماراپاتتارعا يە بولدى. جاقىندا زاعيپ جانە ناشار كورەتىن ازاماتتارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق كىتاپحانادا ەرجان نۇرلان ۇلىمەن وتكەن كەزدەسۋدە كوپشىلىككە سۋرەت ونەرىنىڭ زاماناۋي «گراففيتي» ءتۇرى جايىندا اقپارات بەردى. گراففيتي يتاليا تىلىنەن اۋدارعاندا «تىرناۋ» (تساراپات) دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. بۇل سۋرەت ونەرىنىڭ كوبىنەسە كوشەدە قولدانىلاتىن ءتۇرى بولىپ ەسەپتەلەدى. سۋرەت قابىرعالارعا جاي سوزدەن (تەگ) باستالىپ, كۇر­دەلى شىعارما بولىپ تا قالا كوشە­لەرىندە ورىن الادى. گراف­فيتي-سۋرەتشىلەر وزدەرىنىڭ شىعار­مالارىندا كوبىندە لاقاپ ات­تارىن, مەكەنجايلارىن بەي­نەلەيدى. بوياۋ رەتىندە سپرەي-ارت, اەروزول بوياۋلارى كەڭ قولدانى­لاتىندىعىن اتاپ ايتتى. گراففيتيدىڭ العاشقى نۇس­قا­لارى ەجەلگى گرەك قالاسى ەفەستە ساقتالعان. ال ەجەلگى ورىس گراففيتيى رەسەيدە شىركەۋ قابىر­عالارىندا قۇدايعا تابى­نۋشىلىق دۇعالارىن جازۋدا قولدانىلعان. بۇل ونەر كوبىنە, تاريحتىڭ, لينگۆيستيكانىڭ جانە پالەوگرافيانىڭ دەرەك كوزدەرى بولىپ تابىلادى. – حح عاسىردىڭ باسىندا مەتروپوليتەن, جۇك پويىزدارى, جەر استى جولدارى قابىرعالارىنا سالىنعان گراففيتي-سۋرەتتەردىڭ 1920 جىلداردان باستاپ «Te­xino» دەپ اتالاتىن ءتۇرى بىزگە دە جەتتى. «Kilroy was here» فرا­­زاسى تولىق­تىرىلىپ بەينە­لەنىپ بۇكىل الەم­گە تارادى. جال­پى, نيۋ-يورك قالاسىنان باس­تاۋ العان گراف­فيتي حيپ-حوپ ءما­دەنيەتىمەن تى­عىز باي­لانىستى, – دەيدى ەرجان نۇر­لان ۇلى. كەزدەسۋ بارىسىندا جاس سۋ­رەتشى ءوزىنىڭ گراففيتي سالا­سىن­داعى ەڭبەكتەرىن فوتوشولۋ رە­تىندە كورسەتىپ, ەكى دەرەكتى فيلم­دى كورەرمەندەر نازارىنا ۇسىندى. زاحرا ماحانوۆا, ونەر جانە سپورت ادەبيەتتەرى ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرى
سوڭعى جاڭالىقتار