ول ءتىپتى سويلەمەي-اق ءتۇرلى قيمىل جاساپ, بەت-بەينەسىن قۇبىلتا باستاعاندا, كورەرمەن كۇلكىگە قارىق بولادى. «جاقتىرماساڭ, جاقتىرما. ويىنشىق پا ساعان, اق تىرنا؟» دەيمىز كەيدە وزىمسىنگەن جاقىنعا. «جاقىندا ەكى كليپىم شىعادى» دەپ ماقتانامىز. «ءجۇرەيىن سول بوتي كيىپ اپ», – دەپ كەرگيتىنىمىز تاعى بار. اڭقاۋ ەرلى-زايىپتىعا كەز بولعان ارامزا ءتاۋىپ تە, حالىقتىڭ جاعدايىنان حابارى جوق شىكىرەيگەن شەنەۋنىك تە ءالى ەستەن شىعا قويعان جوق.
دومبىراسىنا ۇكى ورنىنا ءتۇلكىنىڭ تەرىسىن بايلاپ شىعاتىن ماقتانشاق اقىن, رۋحاني السىزدىگىن جاسىرۋ ءۇشىن مىقتى بوپ كورىنۋگە تىرىساتىن قۋىس كەۋدە اكىم, اۋعان سوعىسى اقىلىن شايقاپ جىبەرگەن ەدىرەڭ باتىر, ۇساق-تۇيەك ءۇشىن ايەلىمەن سالعىلاساتىن مىلجىڭ كۇيەۋ, باسقا دا كوپتەگەن ءبىر-بىرىنە مۇلدە ۇقسامايتىن كەيىپكەرلەردىڭ گالەرەياسىن جاساعان ءبىر ساتيرا اكتەرى بار بولسا, ول – نۇرجان تولەنديەۆ. ءيا, ول بىرەسە داڭعوي رەجيسسەر, بىرەسە بەيشارا ميلليونەر. حالىق ونى تۋكا دەپ, قوشان دەپ تانيدى. «تەما نە؟ تەمانى ايتساي, شەشۋ ءۇشىن ءجۇرمىز عوي!» – دەپ زىلدەنەتىن وققاعاردىڭ «قامقورشىسى» دا جادىمىزدا قاپ قويعان.
ول قانداي ءرولدى ويناسا دا, بارىن سالىپ, جانىن سالىپ, ەڭ باستىسى – سەندىرىپ وينايدى, كۇلكىنىڭ جەڭىل-جەلپى ءتۇرىن ەمەس, ىزالى, ۋىتتى كۇلكى تۋعىزادى, «شىنىندا دا, وسىنداي ادامدار بار عوي, ءا» دەگەن سياقتى ويلانتىپ تاستايدى.
قازىرگى «الداراسپان» ويىن-ساۋىق وتاۋىنىڭ باسشىسى نۇرجان تولەنديەۆ حالىققا «شانشار» تەاترى ارقىلى تانىلدى. نۇرجاننىڭ بەلگىلى رەجيسسەر رايىمبەك سەيتمەتوۆ سىندى ۇستازدىڭ الدىن كورگەن كاسىبي اكتەر ەكەنىن, تۇركىستان تەاترىنىڭ ساحناسىندا درامالىق رولدەردى دە سومداعانىن بىلايعى كوپشىلىك بىلە بەرمەۋى مۇمكىن. ەكىنشى مىڭجىلدىقتىڭ باسىندا ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز تۇركىستان تەاترىنىڭ ساحناسىندا درامالىق رولدەردى سومداي ءجۇرىپ تە ءوزىن تالانتتى اكتەر رەتىندە كورسەتە ءبىلدى. جۋىردا نۇرجانمەن از-كەم سويلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. ساۋالدى ۇنەمى گاسترولدەردە جۇرەتىن ونەر ادامىنىڭ ۋاقىتقا قۇرمەتى جونىنەن باستاعانبىز.
– ۋاقىتتى بوسقا جىبەرىپ الۋدان اسقان وكىنىش جوق. باسشىلىق پەن اكتەرلىكتى قاتار الىپ جۇرگەننەن كەيىن ءاربىر اتقان تاڭىمدى بوسقا جىبەرمەۋگە تىرىسامىن, – دەيدى اكتەر. ءتۇرلى وبرازدار شىعارۋ ءۇشىن كوپشىلىك ورتادا كوبىرەك بولاتىنىن دا ايتىپ قالدى. – سومدايتىن بەينەلەردىڭ ءبارىن ەلدىڭ اراسىنان الامىز. سودان بولار, حالىقتىڭ جۇرەگىنە تەز جەتەدى دەگەن ويدامىن. «نۇرجان, سەنىڭ انا وبرازىڭ مەنىڭ جەزدەمە ۇقسايدى ەكەن, مىنا وبرازىڭ ءبىر تۋىسىما ۇقسايدى» – دەپ جاتادى تانىستارىم. مۇمكىن ۇقسايتىن دا شىعار؟ اشىربەك سىعايدىڭ كەرەمەت ءبىر ءسوزى بار. «سۋرەتشى بوياۋىنا, ءانشى داۋسىنا سەنەدى. ال اكتەردىڭ بار سەنەرى – جان دۇنيەسى, جۇيكەسى, جۇرەگى». وسى تۇرعىدان كەلگەندە شىنايى ويناۋعا تىرىسامىز, بارىمىزدى, جانىمىزدى سالامىز. ياعني «سول ادامدى» الىپ شىعۋعا ارەكەت ەتەمىز.
اكتەر قوعامداعى بولىپ جاتقان جاڭالىقتاردى, وقيعالاردى قالت جىبەرمەي باقىلاپ وتىراتىنىن, ءاردايىم حالىقتىڭ تالعامىمەن ساناساتىنىن جەتكىزدى.
– ارزان كۇلكىنى, اسىعىس جاسالعان دۇنيەنى حالىققا وتكىزۋ قيىن. قازىر ادامداردىڭ ءبارى اقىلدى, كوزى اشىق. ولاردىڭ تالعامىمەن ساناسۋ قاجەت. بۇگىن كۇلكىلى بولعان وقيعا ءدال ەرتەڭ كۇلكىلى بولماي قالۋى ىقتيمال. بۇگىن وزەكتى بولعان ماسەلە ءبىراز ۋاقىت وتە كەلە وزەكتىلىگىن جوعالتىپ جاتادى. سول ءۇشىن ءبىز ءاردايىم ىزدەنىستە جۇرەمىز. ادامداردى كۇلدىرۋ, حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىعۋ وڭاي ەمەس. ونەر ادامىنىڭ كوڭىلى كوكتەمنىڭ كۇنىنە ۇقساس. كوكتەم بىردە داۋىلدى, بىردە جاۋىندى, بىردە شۋاقتى بولماي ما؟ اكتەر دە بىردە سىرشىل, بىردە جىرشىل, كەيدە جارقىن, كەيدە تۇيىق, كەيدە مۇڭدى, – دەيدى كەيىپكەرىمىز.
ىزدەنىس تە, حالىقپەن ارالاسۋ دا اكتەر ءۇشىن كەرەك دۇنيە عوي. بىراق, اللا تالانت بەرمەسە, حالىق قوشەمەتتەپ قول سوقپاسا, مويىنداماسا, قانشا ىزدەنىپ, تەر توككەنىڭنەن, ادامداردىڭ اراسىندا جۇرگەنىڭنەن نە پايدا؟ ارينە, بۇل نۇرجانعا مۇلدە قاتىسى جوق ءسوز. كەرىسىنشە, ول ءوز تالانتىمەن, شەبەرلىگىمەن ابدەن مويىندالعان, بۇدان كەيىن دە مويىندالا بەرەتىن, حالىق قوشەمەتتەپ قول سوعىپ قارسى الاتىن اكتەر.
ايگۇل سەيىلوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
ول ءتىپتى سويلەمەي-اق ءتۇرلى قيمىل جاساپ, بەت-بەينەسىن قۇبىلتا باستاعاندا, كورەرمەن كۇلكىگە قارىق بولادى. «جاقتىرماساڭ, جاقتىرما. ويىنشىق پا ساعان, اق تىرنا؟» دەيمىز كەيدە وزىمسىنگەن جاقىنعا. «جاقىندا ەكى كليپىم شىعادى» دەپ ماقتانامىز. «ءجۇرەيىن سول بوتي كيىپ اپ», – دەپ كەرگيتىنىمىز تاعى بار. اڭقاۋ ەرلى-زايىپتىعا كەز بولعان ارامزا ءتاۋىپ تە, حالىقتىڭ جاعدايىنان حابارى جوق شىكىرەيگەن شەنەۋنىك تە ءالى ەستەن شىعا قويعان جوق.
دومبىراسىنا ۇكى ورنىنا ءتۇلكىنىڭ تەرىسىن بايلاپ شىعاتىن ماقتانشاق اقىن, رۋحاني السىزدىگىن جاسىرۋ ءۇشىن مىقتى بوپ كورىنۋگە تىرىساتىن قۋىس كەۋدە اكىم, اۋعان سوعىسى اقىلىن شايقاپ جىبەرگەن ەدىرەڭ باتىر, ۇساق-تۇيەك ءۇشىن ايەلىمەن سالعىلاساتىن مىلجىڭ كۇيەۋ, باسقا دا كوپتەگەن ءبىر-بىرىنە مۇلدە ۇقسامايتىن كەيىپكەرلەردىڭ گالەرەياسىن جاساعان ءبىر ساتيرا اكتەرى بار بولسا, ول – نۇرجان تولەنديەۆ. ءيا, ول بىرەسە داڭعوي رەجيسسەر, بىرەسە بەيشارا ميلليونەر. حالىق ونى تۋكا دەپ, قوشان دەپ تانيدى. «تەما نە؟ تەمانى ايتساي, شەشۋ ءۇشىن ءجۇرمىز عوي!» – دەپ زىلدەنەتىن وققاعاردىڭ «قامقورشىسى» دا جادىمىزدا قاپ قويعان.
ول قانداي ءرولدى ويناسا دا, بارىن سالىپ, جانىن سالىپ, ەڭ باستىسى – سەندىرىپ وينايدى, كۇلكىنىڭ جەڭىل-جەلپى ءتۇرىن ەمەس, ىزالى, ۋىتتى كۇلكى تۋعىزادى, «شىنىندا دا, وسىنداي ادامدار بار عوي, ءا» دەگەن سياقتى ويلانتىپ تاستايدى.
قازىرگى «الداراسپان» ويىن-ساۋىق وتاۋىنىڭ باسشىسى نۇرجان تولەنديەۆ حالىققا «شانشار» تەاترى ارقىلى تانىلدى. نۇرجاننىڭ بەلگىلى رەجيسسەر رايىمبەك سەيتمەتوۆ سىندى ۇستازدىڭ الدىن كورگەن كاسىبي اكتەر ەكەنىن, تۇركىستان تەاترىنىڭ ساحناسىندا درامالىق رولدەردى دە سومداعانىن بىلايعى كوپشىلىك بىلە بەرمەۋى مۇمكىن. ەكىنشى مىڭجىلدىقتىڭ باسىندا ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز تۇركىستان تەاترىنىڭ ساحناسىندا درامالىق رولدەردى سومداي ءجۇرىپ تە ءوزىن تالانتتى اكتەر رەتىندە كورسەتە ءبىلدى. جۋىردا نۇرجانمەن از-كەم سويلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. ساۋالدى ۇنەمى گاسترولدەردە جۇرەتىن ونەر ادامىنىڭ ۋاقىتقا قۇرمەتى جونىنەن باستاعانبىز.
– ۋاقىتتى بوسقا جىبەرىپ الۋدان اسقان وكىنىش جوق. باسشىلىق پەن اكتەرلىكتى قاتار الىپ جۇرگەننەن كەيىن ءاربىر اتقان تاڭىمدى بوسقا جىبەرمەۋگە تىرىسامىن, – دەيدى اكتەر. ءتۇرلى وبرازدار شىعارۋ ءۇشىن كوپشىلىك ورتادا كوبىرەك بولاتىنىن دا ايتىپ قالدى. – سومدايتىن بەينەلەردىڭ ءبارىن ەلدىڭ اراسىنان الامىز. سودان بولار, حالىقتىڭ جۇرەگىنە تەز جەتەدى دەگەن ويدامىن. «نۇرجان, سەنىڭ انا وبرازىڭ مەنىڭ جەزدەمە ۇقسايدى ەكەن, مىنا وبرازىڭ ءبىر تۋىسىما ۇقسايدى» – دەپ جاتادى تانىستارىم. مۇمكىن ۇقسايتىن دا شىعار؟ اشىربەك سىعايدىڭ كەرەمەت ءبىر ءسوزى بار. «سۋرەتشى بوياۋىنا, ءانشى داۋسىنا سەنەدى. ال اكتەردىڭ بار سەنەرى – جان دۇنيەسى, جۇيكەسى, جۇرەگى». وسى تۇرعىدان كەلگەندە شىنايى ويناۋعا تىرىسامىز, بارىمىزدى, جانىمىزدى سالامىز. ياعني «سول ادامدى» الىپ شىعۋعا ارەكەت ەتەمىز.
اكتەر قوعامداعى بولىپ جاتقان جاڭالىقتاردى, وقيعالاردى قالت جىبەرمەي باقىلاپ وتىراتىنىن, ءاردايىم حالىقتىڭ تالعامىمەن ساناساتىنىن جەتكىزدى.
– ارزان كۇلكىنى, اسىعىس جاسالعان دۇنيەنى حالىققا وتكىزۋ قيىن. قازىر ادامداردىڭ ءبارى اقىلدى, كوزى اشىق. ولاردىڭ تالعامىمەن ساناسۋ قاجەت. بۇگىن كۇلكىلى بولعان وقيعا ءدال ەرتەڭ كۇلكىلى بولماي قالۋى ىقتيمال. بۇگىن وزەكتى بولعان ماسەلە ءبىراز ۋاقىت وتە كەلە وزەكتىلىگىن جوعالتىپ جاتادى. سول ءۇشىن ءبىز ءاردايىم ىزدەنىستە جۇرەمىز. ادامداردى كۇلدىرۋ, حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىعۋ وڭاي ەمەس. ونەر ادامىنىڭ كوڭىلى كوكتەمنىڭ كۇنىنە ۇقساس. كوكتەم بىردە داۋىلدى, بىردە جاۋىندى, بىردە شۋاقتى بولماي ما؟ اكتەر دە بىردە سىرشىل, بىردە جىرشىل, كەيدە جارقىن, كەيدە تۇيىق, كەيدە مۇڭدى, – دەيدى كەيىپكەرىمىز.
ىزدەنىس تە, حالىقپەن ارالاسۋ دا اكتەر ءۇشىن كەرەك دۇنيە عوي. بىراق, اللا تالانت بەرمەسە, حالىق قوشەمەتتەپ قول سوقپاسا, مويىنداماسا, قانشا ىزدەنىپ, تەر توككەنىڭنەن, ادامداردىڭ اراسىندا جۇرگەنىڭنەن نە پايدا؟ ارينە, بۇل نۇرجانعا مۇلدە قاتىسى جوق ءسوز. كەرىسىنشە, ول ءوز تالانتىمەن, شەبەرلىگىمەن ابدەن مويىندالعان, بۇدان كەيىن دە مويىندالا بەرەتىن, حالىق قوشەمەتتەپ قول سوعىپ قارسى الاتىن اكتەر.
ايگۇل سەيىلوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
شەڭگەلدى اۋىلىندا مال سويۋ پۋنكتى ىسكە قوسىلدى
ايماقتار • بۇگىن, 00:40
ەلەنا رىباكينا دۋبايداعى ءتۋرنيردى ءساتتى باستادى
تەننيس • كەشە
استاناداعى جىلى ايالدامالار «سەرگەك» جۇيەسىنە قوسىلدى
ەلوردا • كەشە
ەرتەڭ ەلىمىزدە اۋا رايى قانداي بولادى؟
اۋا رايى • كەشە
قوعام • كەشە
وتاندىق كولىكتەردىڭ باعاسى تومەندەي مە؟
قوعام • كەشە
قازاقستان حالقى ناۋرىز ايىندا قانشا كۇن دەمالادى؟
قازاقستان • كەشە
رامازانعا وراي لوندون كوشەلەرى بەزەندىرىلدى
الەم • كەشە