«ءومىر ءوتتى-اۋ, سىرعىپ اعىپ...»

ومىردە مۇقاعاليدان ءبىر-اق كۇن كەش تۋعان ەسەنقۇل اقىن 60 جاسىن اتاپ ءوتىپ ۇلگەرمەي جاتىپ, وقىستا دۇنيەدەن وتكەن كۇنى قازاق اقىندارىنىڭ «جەتىسۋداعى جىر بايتەرەگى قۇلادى» دەپ ءجۇ­رەكتەرى «قارس» ايىرىلا كۇڭى­رەنگەنى ءالى كوز الدىمىزدا... ەسەنقۇل جاقىپبەكوۆتى ەسكە الۋ كەشى ۇزىن­اعاش­تىڭ مادەنيەت ۇيىندە اتاپ ءوتىلدى. ساحناعا كوزى ءتۇس­كەن قاۋىم: سارعالداققا ءبىر قۋانىپ, قىزعالداققا ءبىر قۋانىپ, ءومىر ءوتتى-اۋ سىرعىپ اعىپ, سىرعىپ اعىپ... – دەپ ەسەنقۇل جازعان جىر جولدارىنا كوزى ءتۇسىپ, ءبىر مۇ­ڭايدى... ءبىر قۋاندى. مۇ­ڭايا وتىرىپ, ەسەنقۇلدىڭ حالىقتىق انگە اينالعان جىر جولدارىن ىشتەي ىڭىلداپ ايتىپ, ارا تۇرا كو­زىنە جاس ىرىككەندەر دە از بولمادى. ات­شاپتىرىم زالدا ينە شانشار ورىن قالدىرماي اقىن جىرىمەن ءۇنسىز عانا ىشتەي تەربەلىپ, تولقىپ وتىر­عان حا­لىق­تىڭ قۋانعانى اقىننىڭ ەكىنشى ءومىرىنىڭ باستالعانى ەدى. جامبىل اۋدانى اكى­مىنىڭ ورىنباسارى داس­تان شالتاباەۆ قىزمەتكە تاعايىن­دالعاننان كەيىنگى ءبىرىنشى وتكىزىپ تۇر­عان بۇل كەشى ونىڭ مادەني سالاداعى قىزمەتىنىڭ تۇساۋكەسەرىندەي بولعانى دا اقيقات. حالىق ول جاۋاپ­كەرشىلىك جۇگىن ءومىر­دەن اسىعىس وتكەن اق جۇرەك اقىننىڭ پاك جۇرەگىندەي, مۇن­تازداي تاپ-تازا وتكىز­گەنى ءۇشىن شالتاباەۆقا ريزاشىلىق تانىتتى. ومىردەن جۇلدىزداي اعىپ وتكەن اقىننىڭ حالىق اراسىنداعى ەكىنشى ومىرىنە ءمان بەرە توقتالىپ, ەلىنىڭ ارلى اقىنىن ەشقاشان ۇمىتپايتىنىن العا تارتا سويلەگەن داستان شالتاباەۆ قازاقى سالتتان دا اتتاماي, اقىن ەسەنقۇلدىڭ جارى مەڭ­سۇلۋدىڭ يىعىنا كامزول جاپتى, ءبىر قۇشاق رايحان گ ۇلىن سىيلادى. ساحناعا بىرىنەن سوڭ ءبىرى شىققان ەسەنقۇلدىڭ ونەردەگى سىرالعى دوستارى, شاكىرتتەرى تاعدىرى قىزىق, تالانتى دارا اقىننىڭ شىعارماشىلىعىن مەيلىنشە دارىپتەدى. جىر وقىلدى, ءان ايتىلدى, تەاتر­لاندىرىلعان قويىلىم كورسەتىلدى. جۋرناليست, ساتيريك, سازگەر, ليريك ءارى ايتىس اقىنىنىڭ جامبىل اتامىزدىڭ ءىزىن باسقان جاس ورەننىڭ بىرنەشە بۋىنىن حالىقتىق ساف ونەرگە وندىرە باۋلىعانى ءوز الدىنا ءبىر توبە. «وت ءتىلدى, وراق اۋىزدى» بۇگىنگىنىڭ ايتىس اقىندارى – ەسەنقۇلدىڭ شاكىرتتەرى ساحنا ءتورىن بەرمەدى. ءاربىر كورىنىسكە كوز تىگە تىنىپ, ەسەنقۇلدىڭ ءانى مەن جىرىن قۇلاعىنا قۇيىپ تىڭداپ, دۇركىن-دۇركىن قول سوعىپ وتىرعان حالىق ەكى ساعاتتان اسا ۋاقىت الىپ, شاشاۋسىز وتكەن كەش بىتكەن ساتتە «ءۇھ» دەپ ءبىر كۇرسىندى. مۇنىسى – مۇڭلى اقىننىڭ ءان-جىرىمەن شىن سەزىمگە بەرىلە تەربەلگەنى ەدى. ەسەنقۇلدىڭ ەل اۋزىنداعى اسا تانىمال «ءومىر ءوتتى...» ولەڭىنە ءان جازعان, اقىننىڭ تىرىسىندە شىعارماشىلىقتا ۇزەڭگىلەس بولعان ادال دوسى باعلان وماروۆتى سوزگە تارت­تىق: – ەسەنقۇلدىڭ ەسكە الۋ كەشى بۇگىنمەن, ياعني, ءبىر كۇن­مەن اياقتالماق ەمەس. 23-24 اقپان كۇنى قاراساي اۋدانىن­دا اقىنعا ارنالعان شىعار­ماشىلىق ۇلكەن جيىن وتەدى. قازاقتىڭ بارشا ادەبيەت-ونەر جۇلدىزدارى سوندا جينالادى, كەلىڭىزدەر, ەسىك اشىق, – دەدى شىعار­ماشىلىق جيىننىڭ باس رەجيسسەر-مودەراتورى كومپوزيتور باعلان وماروۆ. ...الداي-اۋ, الداي, الداي-اۋ, دۇنيە ءتۇبى بالداي-اۋ. القىنعان كۇندەر تالپىنعان, جاۋتەڭدەپ قاراپ ارتىمنان, قالدى-اي-اۋ, ءبارى... قال­دى-اي-اۋ, – دەپ جينالعان جۇرت مادەنيەت ءۇيىنىڭ ماڭ­دايىن تۇتاستاي الا جازىلعان ۇكىلى بورىك, زەرلى شاپان كيگەن 25-تەگى ەسەنقۇل اقىننىڭ سۋرەتىنە قارايلاي, ءبىر قۋا­نىپ... ءبىر مۇڭايىپ بارا جاتتى. گۇلزەينەپ سادىرقىزى, تالعات ءسۇيىنباي, «ەگەمەن قازاقستان» الماتى وبلىسى, ۇزىناعاش اۋىلى سۋرەتتى تۇسىرگەن نۇرمانبەت قيزات ۇلى