گەرمانيانىڭ جاڭا پرەزيدەنتى تۇراقتىلىقتىڭ ۇستىنى بولا الا ما؟

وتكەن جەكسەنبىدە گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىن سايلاۋ ناۋقانى مارەگە جەتتى. فەدەرالدىق جيىن مۇشەلەرىنىڭ داۋىس بەرۋ راسىمىندە باسىم داۋىسقا يە بولعان فرانك-ۆالتەر شتاينمايەر دارەجەسى كانتسلەرمەن يىقتاس سانالاتىن لاۋازىمدى اتقاراتىن بولدى.   جالپى, ەۋروپا ەكونوميكاسىنىڭ لوكوموتيۆى, ەۋروپالىق وداقتىڭ بەلدى مۇشەسى, ءتىپتى, بەتكە ۇستار مەملەكەتى سانالاتىن ەلدىڭ پرەزيدەنتىن سايلاۋدىڭ رەگلامەنتى كوپ ەلدەردەن ەرەكشەلەنەدى. جو­عارىدا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, پرە­زي­دەنت­تى بەس جىلدا ءبىر مارتە وسى شارا ءۇشىن ار­نايى جينالاتىن فەدەرالدىق جيىن ءمۇ­شە­لەرى سايلايدى. ال كونستيتۋتسيالىق ورگان سانالاتىن فەدەرالدىق جيىن بۋندەس­تاگ دەپۋتاتتارى مەن جەر پارلامەنتتەرى, ياع­ني لاندتاگتار سايلاعان ارنايى دەپۋ­تات­تاردان جاساقتالادى. فەدەرالدىق جيىن­نىڭ جالعىز, جالعىز دا بولسا اسا ما­ڭىزدى مىندەتى وسىمەن ءتامام. سونىمەن, فەدەرالدىق جيىننىڭ قول­داۋىنا يە بولعان فرانك-ۆالتەر شتاينمايەر 18 ناۋرىزدا پرەزيدەنتتىك وكى­لەتتىگى اياقتالاتىن يواحيم گاۋكتىڭ ور­نىن باسپاق. ساراپشىلاردىڭ كوپ­شى­لى­گىنىڭ پايىمىنا سالساق, شتاينمايەر – قۇ­بىل­مالى كەزەڭدە تۇراقتىلىقتىڭ زاكىرى بو­لا الاتىن مىعىم ساياساتكەرلەردىڭ ءبىرى. جالپى, گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەس­­پۋب­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – مەم­لە­كەت­تىڭ ءبىرى­نشى تۇلعاسى سانالادى. كانتسلەر, بۋندەس­تاگ توراعاسى, بۋندەسرات توراعاسى... ودان كەيىنگى ورىنداردا. جا­ڭا پرەزيدەنت شتاينمايەر ەلدەگى ەڭ تا­نىمال ساياساتكەرلەردىڭ ساناتىنان. ەۋروپادا دا, الەمدىك اۋقىمدا دا سىي-قۇر­مەتكە يە تۇلعا. جۇمىسشى وتباسىنان شىق­قان, نەگىزگى ماماندىعى – زاڭگەر, زاڭ عى­لىمدارىنىڭ دوكتورى. ساراپشىلار ونىڭ ساياسات باسپالداعىمەن ورلەۋىن ەلدىڭ ەكس-كانتسلەرى گەرحارد شرەدەرمەن بايلانىستىرادى. ول ەلدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى, فە­دەرالدىق كانتسلەر ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى, ۆيتسە-كانتسلەر, ەۋروپالىق وداق كەڭەسىنىڭ توراعاسى سىندى لاۋا­زىمداردى ات­قارعان. 2008 جىلدان بەرگى ارالىقتا گەرمانيانىڭ سوتسيال-دەموكراتيالىق پار­تياسىنا توراعالىق جاسادى. 2008 جى­لى ول گرۋزيا-ابحازيا اراسىنداعى قاقتىعىستاردى رەتتەۋ جولدارىن ۇسىن­عان. رەسەي مەن گرۋزيا اراسىنداعى قاق­ت­ىعىستارعا قاتىستى كەلىسسوزدەرگە قا­تىس­قان. الپىستان اسقان ساياساتكەردى گەر­ما­نيالىقتار وتباسىنا بەرىك ادام رەتىندە ەرەك­شە قۇرمەتتەيدى. اكىمشىلىك ىستەر ءجو­نىندەگى سۋديا بولىپ قىزمەت اتقاراتىن زايىبى ەكەۋى ءبىر قىز ءوسىرىپ وتىر ەكەن. 2010 جىلى زايىبى اۋىر ناۋقاسقا شال­دىق­قان كەزدە شتاينمايەر ءوزىنىڭ ءبىر ءبۇي­رەگىن بەرىپ, ءومىرىن ساقتاپ قالۋعا ىق­پال ەتكەنىن جەرگىلىكتى باق-تار جارى­سا جازعان بولاتىن. سونداي-اق, باسقا قالادا تۇرا­تىن قارت اتا-اناسىنا, باۋىرلارىنا ءجيى بارىپ, مەرەكەلەردە سىيلىق جاساپ تۇراتىنى دا باق نازارىنان تىس قال­ماپتى. شتاينمايەردىڭ كانديداتۋراسى اۋەل باس­تان باسىم دەپ سانالعانىن ايتا كەتۋ كە­رەك. سوتسيال-دەموكراتتار پارتياسى مەن حريستيان-دەموكراتتاردان قۇرالعان بي­لىك كواليتسياسى وتكەن جىلدىڭ 14 قارا­شا­سىن­دا ونىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىنۋ تۋرا­لى ورتاق شەشىم قابىلداعان بولاتىن. جالپى, گفر پرەزيدەنتى حالىقارالىق ارە­نادا ەلدىڭ ۇستانىمىن كورسەتىپ, ءوز­گە مەملەكەتتەرمەن كەلىسىمدەر جاساۋ, ەل­شى­لەر­دى تىركەۋ جانە قابىلداۋ سىندى جۇ­مىستارمەن شۇعىلدانادى. ۇكىمەتتى جا­ساقتاۋعا قاتىسۋ دا پرەزيدەنتتىڭ قۇ­زى­رىندا. ەگەر كانتسلەردىڭ كانديداتۋراسى بۋن­دەستاگتاعى داۋىس بەرۋدىڭ ءۇش راۋندىن­دا باسىمدىققا يە بولماعان جاعدايدا, سول سياق­تى كانتسلەر بۋندەستاگتىڭ سەنىمىنەن ايى­رىلعان بولسا, پارلامەنتتى تاراتۋ قۇقىنا دا يە. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, پرەزيدەنت مينيسترلەردى تەك كانتسلەردىڭ ۇسىنىسى بويىنشا عانا تاعايىنداي الادى, ياعني مينيسترلەر كابينەتىن جاساقتاۋعا ىقپالى از دەۋگە بولادى. ال سوتتالۋشىلارعا فەدەرالدىق دەڭگەيدە راقىمشىلىق جاساۋ وكىلەتتىگى پرەزيدەنتكە بەرىلگەن.   ارنۇر اسقار, «ەگەمەن قازاقستان»