09 اقپان, 2017

ەلباسى ۇندەۋى – كەمەل كەلەشەگىمىزدىڭ كەپىلى

286 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ سارسەنبىنىڭ ءساتتى كۇنىندە, ياعني 25 قاڭتار كۇنى حالىققا ۇندەۋ جاريالاپ, بيلىك تارماقتارىنداعى وزگەرىستەرگە توقتالىپ, قوعامدى مازالاپ جۇرگەن كوپتەگەن سۇراققا جاۋاپ بەردى. «كونستيتۋتسيا مەن زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ ارقىلى مەملەكەتتىڭ باسقارۋ جۇيەسىن دە جاڭعىرتاتىن كەز كەلدى. مەن ەلدىڭ مۇددەسى مەن زاماننىڭ تالابىن, ۇرپاقتىڭ بولاشاعىن ويلاي وتىرىپ وسىنداي بايلام جاسادىم», دەگەن ەلباسىمىز بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەلەرىنە توقتالا كەلىپ, ۇسىنىلىپ وتىرعان رەفورمانىڭ ءمانى بيلىك وكىلەتتىكتەرىن سارابدالدىقپەن قايتا بولۋدە, تۇتاستاي ساياسي جۇيەنى دەموك­راتيالاندىرۋدا جاتقانىن نىقتاپ ايتتى. مەملەكەت باسشىسى سىرتقى ساياساتقا, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك پەن ەلدىڭ قورعانىس قابىلەتىنە كۇش-جىگەرىن جۇمىلدىراتىن بولا­دى. بۇل رەتتە ۇكىمەت پەن پار­لامەنتتىڭ ءرولى ايتار­لىقتاي كۇ­شەيەتىنىن تۇسىندىك. كونستيتۋ­تسيالىق جولمەن ەلىمىزدىڭ ساياسي جۇيەسىنە وزگەرىستەر ەنگىزۋ – زامان تالابىنان تۋىنداپ, ەلى­مىزدىڭ دامۋ ۇدەرىسىنە سايكەس كەلىپ وتىر. ەندى مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسى وزگەرىپ, ۇكىمەت پەن پارلامەنتتىڭ حالىقتىڭ الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگى ارتا تۇسەتىنى كوڭىلىمىزگە قونادى. بۇل وزگەرىستىڭ جالپى حالىق ءۇشىن ءتيىمدى بولاتىندىعىنا سەنىم­دەمىز. ەڭ باستىسى, وسى پرو­تسەس­كە پرەزيدەنت تاراپىنان ازا­ماتتىق قوعام, حالىق, ەلىمىز­د­ىڭ ءارتۇرلى قوعام وكىلدەرى جان-جاقتى قاتىسىپ, حالىقتىڭ ارا­سىندا كەڭىنەن تالقىلاۋعا ءمۇم­كىندىك بەرىلىپ وتىر. وسىنىڭ ءناتي­جەسىندە بۇل رەفورما وڭتاي­لى جۇزەگە اسىرىلادى دەپ ويلاي­مىن. سارابدال ساياساتكەر, كەمەڭگەر كوشباسشىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ اركەز وڭتايلى شەشىم قابىلداپ, الەۋمەتتىك-ەكونومي­كالىق دا­مۋىمىزدىڭ داڭعىل جو­لىن كورسەتىپ كەلەدى. ەلباسى­نىڭ ءار جىل سايىنعى حالىققا جولداۋلارى, جاڭا رەفورما­لارى, مىزعىماس ۇلت جوسپارى, ءۇن­دەۋلەرى ەلىنىڭ ەڭسەسىن كوتەرىپ, ىنتىماعىمىزدىڭ مىز­عى­ماس بەرىكتىگىنە, جان-جاقتى دامۋى­مىزعا مۇرىندىق بولىپ, حالقىن يگىلىكتەرگە باستاۋدا. بۇل جولعى ۇندەۋى دە ناق وسىنداي ەل-جۇرتتىڭ قامىن كۇيتتەگەن ىزگى نيەتتەن تۋعاندىعى انىق. مەن مۇنى ەل دامۋىنداعى ساياسي ماڭىزدى پاراساتتى قادام, دەموكراتيالىق پروتسەستىڭ ىلگەرىلەۋى دەپ باعالايمىن. ساياسي بي­لىكتەگى ەكى نەگىزگى تارماق – ۇكىمەت پەن پارلامەنتتىڭ تەپە-تەڭ­دىگىن قامتاماسىز ەتەدى. سونى­مەن قاتار, بۇل ۇكىمەتتىڭ, پارلا­مەنتتىڭ جۇمىسىنىڭ كاسىبيلىگىن, ولاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن, ەلدىڭ ساياسي-ەكونوميكالىق دامۋىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ ارقىلى ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتەدى. ەلباسىنىڭ باعدارلاماسى, الەمدە بولىپ جاتقان جايتتارعا باي­لانىستى تۋىنداعان قۇرى­لىم­دىق وزگەرىستەر – حالىقتى بەيىم­دەۋگە باعىتتالىپ وتىرعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. بيلىك تار­ماقتارى وكىلەتتىكتەرىنىڭ اۋىسۋى ساياسي تۇرعىدان قولايلى. جالپى, مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنىڭ جاقسارۋىنا وڭ اسەر ەتە­تىنى بەلگىلى. ال مۇنىڭ ارتىندا قالىڭ بۇقارا, قاراپايىم حالىق تۇر. ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جاريالاعان ۇندەۋى قاي جاعىنان الىپ قاراعاندا دا ءۇل­كەن ماڭىزعا يە. ەگەمەن ەلىمىز­دەگى جاڭا وزگەرىستەر, جۇزە­گە اسىرىلعالى وتىرعان كونستي­تۋتسيالىق رەفورما ءبىزدىڭ مەم­لەكەت پەن قوعامنىڭ دامۋىن جاڭا كەزەڭگە شىعارادى دەگەن ويدامىن. ۇندەۋدە ن.نازارباەۆ پرەزيدەنتتىڭ الەۋمەت­تىك-ەكونوميكالىق پروتسەستەردى رەت­تەۋدەگى ءبىرشاما وكىلەتتىكتەرىن, 40-قا تارتا پرەزيدەنتتىك قۇزى­رەتتىڭ پارلامەنتكە, ۇكىمەتكە جانە باسقا دا اتقارۋشى ورگاندارعا بەرەتىنىن ايتتى. بۇل سالاعا ۇكىمەت, مينيسترلىكتەر جانە اكىمدىكتەر تولىقتاي جاۋاپ بەرەتىن بولادى. وسىعان بايلانىستى ءتيىستى زاڭداردى وزگەرتۋ ورىن الاتىنىن ۇعىندىق. «مەن مۇنى جالعىز عانا ماقساتپەن – ەلدى باسقارۋدىڭ نەعۇرلىم ءتيىم­دى, ورنىقتى, زاماناۋي جۇيە­سىن قۇرۋ ءۇشىن جاساپ وتىرمىن», – دەدى ەلباسىمىز. سايىپ كەلگەن­دە, وسىناۋ رەفورمالار باعدار­لاماسى – قازاقستان قاي باعىتتا جۇرەدى دەگەن ساۋالدىڭ ايقىن جاۋابى, ەلدىڭ جارقىن بولاشا­عىنىڭ كەپىلى. ەگەمەن ەلىمىزدەگى جاڭا وزگەرىستەر مەملەكەتىمىز بەن حالقىمىزدى جاقسىلىقتارعا, جاڭا يگىلىكتەرگە باستايدى دەپ ۇمىتتەنەمىز. قالاۋبەك اناشەۆ, اۋداندىق قوعامدىق كەڭەستىڭ توراعاسى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, تۇلكىباس اۋدانى
سوڭعى جاڭالىقتار