ءوندىرىستى وركەندەتۋگە تىڭ سەرپىن بەرەدى

كەشە «نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد ەلباسىنىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى بيىلعى جولداۋى مەن بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا ءبولۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ۇندەۋىن تالقىلاۋ ءھام ءتۇسىندىرۋ ماقساتىندا جۇمىس ساپارىمەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنا كەلىپ, وسكەمەندەگى «ۆوستوك مولوكو» كورپوراتسيا­سى مەن ارماتۋرا زاۋىتىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىستى جانە س.امانجولوۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلار قۇرامىمەن, سونداي-اق, ستۋدەنتتەرمەن كەزدەستى. «ۆوستوك مولوكو» كورپو­را­تسياسى» جشس شىعىس قا­زاق­ستان­­­داعى ەڭ ءىرى اۋىل شارۋا­شى­­­لىعى كاسىپورىن­­دارى­­نىڭ ءبىرى­­­ن­ەن سانالادى. 2011 جىلى مەم­­­­لە­كەت­تىك ۇدە­مەلى ين­­دۋست­ريا­­­­­­لىق-ين­نو­ۆاتسيا­لىق دامۋ باع­دار­­­­لام­اسى ارقىلى 940 ميل­ليون تەڭگە قاراجاتقا قول جەت­كىز­گەن كاسىپورىن جىلىنا 36 مىڭ تون­­ناعا جۋىق ءونىم شىعارا­دى. ءوڭىر­­دىڭ قالالارى مەن اۋدان­­دارىن­دا 8 زاۋىت جۇ­مىس ءىس­تەي­­دى. بارلىعى دا زا­ما­ناۋي تەح­­نو­­­لوگيالارمەن جاراق­تان­دى­رىل­عان. باسقارۋدىڭ ورتاق جۇيە­سى جولعا قويىلعان. كور­پورا­تسيا جەتەكشىسى سەيىلجان ساي­لاۋ­باەۆ مەملەكەتتىڭ قام­قور­­لى­عى­نىڭ ارقاسىندا ءون­دىرىس اياسىن كەڭەيتىپ, الداعى ۋاقىت­تا كاسىپورىندا ءوندىرى­لە­تىن تا­بيعي ونىمدەردى قىتاي­عا ەكس­پورت­­قا شىعارۋدى جوس­پار­لاپ وتىر­عان­دارىن جەتكىز­دى. پار­تيا توراعا­سى­نىڭ ءبىرىن­شى ورىن­باسارى مۇندا­عى شى­عارىلاتىن ءونىم ءتۇر­لەرى­مەن تانىسىپ, ۇجىم­مەن كەز­د­ە­سىپ, بيىلعى جول­داۋداعى با­سىم­­­دىق­تارعا, بۇگىن­دە مەملە­كەت تارا­پى­نان اگروون­­­دىرىس­تىك كەشەن­دى قول­داۋ باعى­تىن­دا قولعا الىنىپ جات­قان جۇمىستارعا جان-جاقتى توقتالدى. مەملەكەت ۇسىنعان مۇمكىن­دىكتەردى ءتيىمدى پايدالانىپ وتىرعان كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى – وسكەمەندەگى ارماتۋرا زاۋىتى. بۇل زاۋىتتىڭ ونىمدەرى بۇگىندە مۇناي-گاز سالاسىندا ۇلكەن سۇرانىسقا يە. كاسىپورىن ءۇيد باعدارلاماسى ارقىلى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردەن جەڭىلدەتىلگەن پايىزبەن نەسيە الىپتى. زاۋىت ديرەكتورى ەر­جان ءاشىموۆ مەملەكەت تارا­پىنان كورسەتىلىپ جاتقان كومەك كاسىپورىن جۇمىسىنا تىڭ سەرپىن بەرگەنىن ايتىپ ءوتتى. – ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننو­ۆاتسيالىق دامۋ باعدار­لاما­سىنىڭ العاشقى بەس جىل­دىعىندا ەلىمىز بويىنشا 700-دەن استام وسىنداي كاسىپورىن اشىلدى, – دەدى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد وسى زاۋىتتى ارالاۋ بارىسىندا سويلەگەن سوزىندە. «نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا 2015 جىلى – 740, 2016 جىلى 750 ميل­ليارد تەڭگە قارجى ءبولىندى. تەك سوڭعى ەكى جىل كولەمىندە وسى باعدارلاما بويىنشا 1 تريل­ليون 500 ميلليون تەڭگە قارجى يگەرىلدى. سالىستىرىپ كورىڭىز, 2001 جىلى ەلىمىزدىڭ بيۋدجەتى بار بولعانى 700 ميلليارد تەڭگە بولاتىن. قازىر جىل سايىن ءبىر عانا باعدارلاما اياسىندا 750 ميلليارد تەڭگە ءبولىنىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلا­ماسىنىڭ العاشقى كەزەڭى اياقتالعاننان كەيىن جاھاندىق دەڭگەيدەگى ستراتەگيالىق قۇجات – ءۇشىنشى جاڭعىرۋدى ۇسىندى. – شىعىس قازاقستان – ءون­دىرىس­تى ءوڭىر عانا ەمەس, اۋىل شارۋا­­شىلىعى قانات جايعان ايماق. ەكى كاسىپورىندى ارالاۋ بارىسىندا اگرووندىرىستىك كەشەن مەن ونەركاسىپتى وركەن­دەتۋگە مەملەكەت تاراپىنان زور قام­قورلىق كورسەتىلىپ وتىر­عا­نىن اڭعاردىم. ەلباسى جول­داۋى ءوڭىردىڭ ءوندى­رىستىك كاسىپورىن­دارىنا, ولاردىڭ ءوز ونىمدەرىن زاماناۋي, جوعارى تەح­نولوگيالار نەگىزىندە جاڭ­عىرتۋ­عا ۇلكەن مۇمكىندىك تۋدى­رىپ وتىر. ايماقتاعى كاسىپ­ورىن­­دار بۇل مۇمكىندىكتى ۇتىم­دى پاي­دالا­نادى دەپ ويلايمىن, – دەدى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد. س.امانجولوۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەر­سيتەتىندە پارتيا ءتور­اعا­سىنىڭ ءبىرىنشى ورىنبا­سارى­مەن وتكەن كەزدەسۋدە وقىتۋ­شىلار مەن ستۋدەنتتەر قاۋى­مى پرە­زيدەنتتىڭ حالىق­قا ار­نا­عان العاشقى جول­داۋى­­نان بيىلعى ءۇشىنشى جاڭ­عىرۋ­عا دەيىنگى ماڭىزدى ستراتە­گيا­لىق قۇجاتتاردىڭ قالاي قابىل­دانعانى, ولاردىڭ ارقايسى­سىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋراسىن­داعى قۇندى دەرەكتەرگە قانىقتى. – 2004 جىلى مەملەكەت باس­شىسى «باسەكەگە قابىلەتتى قازاق­ستان ءۇشىن, باسەكەگە قابىلەتتى ەكو­­نو­ميكا ءۇشىن, باسەكەگە قابى­­لەت­تى حالىق ءۇشىن» اتتى جول­داۋىن جاريا­لاعان ەدى. باسەكەگە قابى­لەت­تى­لىك. مىنە, ناعىز ۇلتتىق يدەيا. ول كەزدە ەلباسى جاڭعىرۋ ءجونىن­دە ايت­قان جوق. بۇگىن, مىنە, باسە­كەگە قابىلەتتىلىكتىڭ كىلتىن ءتۇسىن­­د­ىرىپ, باعىت-باعدارىن كور­سەتىپ وتىر. ەگەر ءبىزدىڭ مەك­تەپ­تەرى­­­مىز ءبا­سە­كەگە قابىلەتتى بولسا, ۋني­ۆەر­­سي­تەت­تەرىمىز باسەكەگە قابى­­لەتتى بول­سا, ۇلتىمىز باسە­كەگە قابى­ل­ەتتى بولادى. پرەزيدەنت ايت­­قان الەم­­­نىڭ دامىعان 30 ەلى­نىڭ قاتا­رى­­نا ەنۋدىڭ ءتۇپ ماقساتى وسى بول­سا كەرەك, – دەدى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد. ازامات قاسىم, «ەگەمەن قازاقستان» وسكەمەن