كۇرەس • 18 مامىر, 2017

«كۇش اتاسىن تانىمادى...»

453 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

جاقىندا تارباعاتاي اۋدانىنىڭ ەكپىن اۋىلىندا زاما­نىن­دا بالۋاندىعىمەن اتى الىسقا كەتكەن مولداباي توكە­ ۇلى­نىڭ قۇرمەتىنە قازاق كۇرەسىنەن اشىق بىرىنشىلىك ءوتتى.

«كۇش اتاسىن تانىمادى...»

ايگىلى بالۋاننىڭ ۇرپاق­تا­رىنىڭ ۇيىمداستىرۋى­مەن قولعا الىنعان جارىسقا تارباعاتاي, زايسان اۋداندارى مەن سەمەي جانە الماتى قالالارىنان ۇزىن سانى 115 بالۋان قاتىستى. وقۋشىلار 8 سالماقتا شەبەرلىك باي­قاس­سا, 16 جىگىت «تۇيە بالۋان» سايىسىنىڭ كورىگىن قىز­دىردى. جيىرما ءتورت جىل­دان كەيىن جاڭعىرعان بىرىنشىلىكتە اۋىل, اۋدان, وبلىس دەڭگەيىندە جۇلدە الىپ جۇرگەن بالۋانداردان بولەك ەكى بىردەي ازيا چەم­پيونى كىلەمگە شىقتى. با­رى­نەن دە بالپ-بالپ باسقان تۇيە بالۋانداردىڭ اقتىق باسەكەلەرى تارتىستى بولدى. قازاق كۇرەسىنەن ازيا چەمپيونى, سالماعى 78 كيلو بەكزات ماناسپاەۆ فينالدا 130 كيلو تارتاتىن بيحا قىدىرمەن بەلدەسىپ, ايلاسىن اسىرىپ, تارباعاتاي اۋدانىنىڭ تۋماسى نۇرلان ماناقوۆ وسى تۋر­نيرگە ارنايى تىكتىرگەن اۋىس­پالى بەلدىكتى تاعىندى.
تارباعاتاي اۋدانىنداعى مارات يماشەۆ اتىنداعى سپورت مەكتەبى ديرەكتورىنىڭ ورىن­باسارى, جارىستىڭ تورە­شىسى حاميت ىدىرىشەۆ بۇل بىرىنشىلىكتىڭ العاش رەت ۇيىمداستىرىلسا دا, جوعارى دارەجەدە بولعانىن تىلگە ت­يەك ەتىپ, الداعى جىلدارى وب­لىستىق دەڭگەيدە وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرعاندارىن جەتكىزدى.
«1993 جىلى مولداباي بالۋاننىڭ قۇرمەتىنە تۋرنير وتكەن بولاتىن. سودان بەرى ارادا جىلجىپ 24 جىل ءوتىپتى. مولداباي بالۋاننىڭ داڭ­قى پەن داقپىرتىن جۇرت­شى­لىققا تانىستىرىپ جاتۋ ارتىق بولار. دەگەنمەن سوڭعى جىلدارى ەرەن كۇش يەسىنىڭ ەسىمى ۇمىتىلا باستاپ ەدى. ەلباسىمىزدىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىنداعى ء«اربىر ولكە­نىڭ حالقىنا سۋىقتا پانا, ىستىقتا سايا بولعان, ەسىمدەرى ەل ەسىندە ساقتالعان ءبىرتۋار پەر­زەنت­تەرى بار. وسىنىڭ ءبا­رىن جاس ۇرپاق ءبىلىپ وسۋگە ءتيىس» دەگەن سوزىندە ۇلكەن ءمان جاتىر. بۇل جارىسقا قاتىسقان اۋىلدىڭ قارا دو­ما­­لاق­تارى اراسىنان ەرتەڭ ولي­مپيادا چەمپيوندارى شى­عىپ جاتسا, نۇر ۇستىنە نۇر ەمەس پە؟!», - دەيدى اتالعان جا­رىستى ۇيىمداستىرۋشى, مول­داباي بالۋاننىڭ ۇرپاعى ارداق قاسەنوۆ.
سايىس كەزىندە ەكپىن اۋى­لىندا تۇراتىن مولداباي بالۋاننىڭ نەمەرە ءىنىسى بولاتحان مۇقىشەۆتى جو­لىق­­تىردىق. اعامىز باتىر تۇلعالى اتاسىن بالا كەزىن­دە كورگەنىن ايتىپ, اناسىنان ەستىگەن ەستەلىكتەرمەن ءبولىستى.
«مولداباي اتامىز قا­زاق بالۋاندارىمەن عانا كۇ­رەس­كەن جوق. 19 جاسىندا شىن­جىرلى, نوقتالى قىتاي با­لۋانىنىڭ قابىرعاسىن قاقىراتىپ, تىزەسىن بۇكتىرگەن. شەت, شيقۋ, ماناس, قىزايعا دەيىن بارىپ, اتاقتى بالۋان­داردىڭ ءبارىن جىقتى. وس­كەمەن, سەمەي وڭىرىندە بۇل كىسى قارسىلاس شاق كەلتىر­مە­گەن. ايگىلى بورانقۇل بالۋان البىرت شاعىندا مول­داكەڭمەن كۇرەسپەكشى بول­عاندا, ەكى رەت يىعىنان باسىپ, تىزەسىن بۇكتىرىپ, ء«ۇشىن­شى رەت باسپايىن, تاۋىڭ شاعىلىپ, باعىڭ قايتار» دەپ ءوزىنىڭ اق باتاسىن بەرگەن ەكەن. 1924 جىلى مولداباي بالۋان زايسان قالاسىندا قاجىمۇقانمەن كەزدەسكەن. بىراق كۇرەسپەگەن. قاجەكەڭ مولداكەڭنىڭ جاسىن سىيلاپ, تەزەك قيسىقوۆتىڭ وزىنە سىي­لاعان شۇبار اتىن سىي­عا تارتىپتى. وسى ات بالۋان دۇنيەدەن وتكەندە جا­نا­زا­سىنا سويىلدى», – دەدى با­لۋاننىڭ نەمەرە ءىنىسى.

ازامات قاسىم,

«ەگەمەن قازاقستان»

شىعىس قازاقستان وبلىسى, 

تارباعاتاي اۋدانى
 

سوڭعى جاڭالىقتار