حات-حابارلار ەشەلوندارمەن, سۇڭگۋىر قايىقتارمەن دە جىبەرىلەتىن. ال پوشتاشىلار وق پەن وتتىڭ اراسىنان 30-40 كيلو قاپتاردى ارقالاپ وتۋگە تىرىساتىن. قىسقاسى, حات-حابار قالايدا يەسىنە جەتكىزىلمەي قويمايتىن.
سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرى ع.م.توقتاباەۆ بۇگىندە 93 جاستا. ءبىز جەڭىس كۇنى قارساڭىندا قارت مايدانگەرگە جولىعىپ, از-كەم اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– عيزات مۇحتار ۇلى, مايداندا ايتارلىقتاي اۋىر جارالانساڭىز دا, سوعىستى جالعاستىرا بەرىپسىز. وسى تۋرالى ايتىپ بەرىڭىزشى؟
– ۋكراينادا سوعىستىم. 1944 جىلدىڭ 12 شىلدەسىندە بۇكىل روتامەن شابۋىلعا شىقتىق. بۇل جولى ارتيللەريالىق دايىندىق دەگەن بولعان جوق, ويتكەنى, تۇرعان جەرىمىز نەمىستەرگە تىم جاقىن ەدى. ۇرىس بىرنەشە كۇنگە سوزىلدى, ءبىز كوپتەگەن جولداستارىمىزدان ايىرىلدىق. وكوپتاردا جاتامىز, كۇش سارقىلعان, بىراق شەگىنۋگە بولمايدى, تۇرا سالىپ, «ۋرا!!!» دەپ العا ۇمتىلامىز. سول ساتتە مەرگەننىڭ وعى ماعان ءدوپ ءتيىپ, جاراقات الدىم. جاپ-جاس سانيتار قىز مەنى ۇرىستان الىپ شىعىپ, دالا گوسپيتالىنە جەتكىزدى. وق باسىمنان ءتيىپ, ىشىندە قالىپ كەتكەن. ودان تەك 1958 جىلى عانا ارىلدىم. وقتىڭ ۇزىندىعى 3,5 سم, سالماعى 11 گرامم ەكەن. سول وق قازىر اقتوبە مۋزەيىندە تۇر.
قىسقاسى, 20 كۇن گوسپيتالدە جاتىپ, مايدانعا قايتا ورالدىم. سودان كەيىن دە ەكى رەت جارالاندىم.
– ۇيدەن حات ءجيى كەلۋشى مە ەدى؟
– حات دەيمىسىڭ... حات سولدات ءۇشىن ماڭىزدى وقيعا بولاتىن. ءبىز پوشتاشىنى تۋعان باۋىرىمىزداي كۇتىپ, قارسى الۋشى ەدىك. سوعىس ۋاقىتىندا پولكتىڭ ءبىر ورنىندا تۇرا بەرمەيتىنى بەلگىلى, سوندىقتان, حات-حابار ۋاقتىلى جەتكىزىلمەيتىن كەزدەر دە بولىپ تۇراتىن. ال پوشتا كەلگەن كەز ءبىز ءۇشىن ۇلكەن مەيرام ەدى.
– سوعىستان كەيىنگى ءومىرىڭىز تۋرالى مالىمەت بەرە كەتسەڭىز.
– سوعىستان كەيىنگى ۋاقىت تۋرالى ايتسام, 1949 جىلدىڭ قاڭتارىندا مەن اقتوبە وبلىستىق تەلەگراف اۋىسىمىنىڭ باستىعى رەتىندە جۇمىسقا شىقتىم. سودان كەيىن الماتى بايلانىس ەلەكتر تەحنيكۋمىن ءبىتىرىپ, زەينەتكەر اتانعان 1985 جىلعا دەيىن ءۇزىلىسسىز جۇمىس ىستەدىم. بۇل سالاداعى جالپى جۇمىس ءوتىلىم – 36 جىل. وسى جىلداردىڭ بارىندە مەن پوشتا بايلانىسى بولىمشەلەرىندە ءتۇرلى لاۋازىمداردا قىزمەتتەر اتقاردىم.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت. دەنساۋلىعىڭىز مىقتى بولسىن, اۋىرماڭىز.
اڭگىمەلەسكەن
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە
