جادىمداعى جازبالار

التىنشى سىنىپتى اياقتاعان كەزىم. ءدۇ­ك­ەنگە بارامىن دەپ كەتكەن اپام ورالىپ كەلىسىمەن: – قونىسجان, كورشى اتاڭدى ۆەلو­سي­پە­دىڭ­مەن كوكالاتقا اپارىپ قايتشى, – دەپ قولقا سالدى. مىنا توسىن ۇسىنىستى ەستىگەندە شال­قام­نان تۇسە جازدادىم. بىرىنشىدەن, ءبىز تۇراتىن قاراتورعاي مەن كوكالاتتىڭ اراسى توعىز شاقىرىمداي جەر. ەكىنشىدەن, مەن ۆەلوسي­پەد­تىڭ ورىندىعىندا وتىرىپ تەبۋگە اياعىم جەتپەگەندىكتەن بەلتەمىر ۇستىندە اۋدارىلىپ-توڭكەرىلىپ, ازەر جۇرگىزەمىن. ال الگى كورشى اتام دەپ وتىرعانى سەكسەندى ورتالاپ قالعان قاريا. ۆەليكپەن ءوزىم ءاۋپى­رىم­دەپ ازەر جۇرگەنىمدە ۇلكەن كىسىنى قۇلاتىپ السام, ءومىر بويى ماسقارا بولمايمىن با؟ وسىنى ويلاپ ازار دا بەزەر بولدىم. الايدا اپام بۇنىڭ ءبارىن تۇسىنگەندەي بولعانىمەن العان بەتىنەن قايتاتىن ءتۇرى جوق. – ءتورتىنشى اۋىلدا ءبىر زامانداسى توسەك تا­ر­تىپ جاتىر ەكەن. سونىڭ كوڭىلىن سۇراپ قاي­تايىن دەسە, بالالارى ماشينە تابا الماي جۇرگەن كورىنەدى. كارى قويدىڭ جاسىنداي جاسى قال­عاندا ارىز­داسا الماي قالامىن با دەپ ۋايىمدايتىن شى­­عار. اپارىپ قايت­شى, اينالا­يىن, قارت ادام­نىڭ باتا­سىن الا­سىڭ عوي, – دەپ شەگىنەتىن جەر قال­­دىرار ەمەس. – اپاتاي-اۋ, تا­قىر جەردە وماقاسا قۇلاتىپ السام, با­تاسىن بەرۋگە دە ءۇل­گەرە الماي قالا­دى عوي, – دەپ مەن دە بە­رىسپەي جاتىر­مىن. اقىرى انامنىڭ دەگەنى بولاتىن بول­دى. ۆەلوسيپەدىمدى بيىكتەۋ جەرگە قو­يىپ, اۋەلى اقسا­قال­دى وتىرعىزىپ ال­دىم دا, ەڭىسكە قا­راي زىمىراي ءجو­نەل­­گەندە پەدالعا تابانىمدى ىلىك­تىرىپ ۇلگەردىم. ىعال اتام سامولەتكە مىنگەننەن كەم قۋانباي شۇبىرتىپ باتاسىن بەرىپ جاتىر. اۋىلدان ۇزاعان سايىن مەنىڭ ۋايىمىم دا ۇلعايا ءتۇستى. ءاسى­رەسە, جولدا كەزدەسەتىن سايلاردان وتەر كەزدە جانىم مۇرنىمنىڭ ۇشىنا كەلەدى. كۇن دە شاقى­رايىپ, بۇكىل دەنەمدى تەر باسىپ كەتتى. توق­تاپ دەم الۋعا قاي­تادان مىنە الماي قالامىز با دەپ قورقامىن. بوس ورىندىققا قوس قولىمەن جارماسىپ ال­عان قاريا جاس بالاشا ءماز. مەنى مۇقيات تىڭداپ كەلە جاتىر دەپ ويلايتىن بولۋى كەرەك, اۋىزى اڭگىمەدەن قۇرعايتىن ەمەس. اندا-ساندا: – اياعىم جەڭىلدەپ كەتتى, گالوشىم ءتۇسىپ قالعان جوق پا؟ – دەپ سۇراپ قويادى. مەن تەزدەتە كوز قيىعىمدى تاستايمىن دا: – جوق, – دەپ جاۋاپ بەرەمىن. ءبىرازدان كەيىن: – ءاي, مەنىڭ اياعىم ءتىپتى جەپ-جەڭىل بو­لىپ كەتتى, شاماسى گالوشىم مانا ءتۇسىپ قالعان عوي, سەن وتىرىك الداپ كەلەسىڭ, – دەيتىندى شىعاردى. ەكى قارا سانىم تالىپ, بەلىم جازدىرماي ازەر كەلە جاتقان مەن الگى سوزگە ىزا بولىپ: – سەنبەسەڭىز ءوزىڭىز قارامايسىز با؟ – دەپ كۇڭك ەتە قالدىم. – تومەنگە قاراسام, باسىم اينالىپ قۇ­لاپ قالامىن عوي, – دەدى ول داۋىسى جۋاسىپ. سودان كەيىن ءبىراز ۋاقىتقا دەيىن ءۇنسىز قالدى. مەن ءوزىمنىڭ مىنەز كورسەتىپ العانى­ما قىسىلىپ قالعانداي بولدىم. اقىرى دىتتەگەن جەرىمىزگە دە جەتتىك-اۋ. ءبىز ىزدەگەن ءۇيىمىزدىڭ الدىنا جاقىنداعاندا الدى­مىزدان قۇمان ۇستاعان كەمپىردىڭ شىعا كەلمەسى بار ما؟ ۆەليكتى ۇرشىقتاي ءۇيىرىپ كىلت توقتاتۋ قولىمنان قايدان كەلسىن, ءبىر قا­را­سام مەن ءبىر جاقتا, شال ءبىر جاقتا, كەمپىر ءبىر جاقتا, قۇمان ءبىر جاقتا جاتىر ەكەن... * * * باقىتجان ساۋەكەنوۆ اتتى كومپوزيتور دوسىمنىڭ جاسى توقسانعا تاقاعان اجەسى بار بولاتىن. كوپشىلىك سىرتىنان «قارا كەمپىر» دەپ ات قويىپ العان. مۇرات دەگەن جولداسى­مىز اياعىن سۇيرەتىپ باساتىنىنا بايلا­نىس­تى «شاڭعى كەمپىر» دەپ تە ازىلدەيتىن. ءوز اتى ءباتيما, بەلى بۇگىڭكى بولعانمەن قيمىلى شيراق, تاڭنىڭ اتىسىنان كۇننىڭ باتىسىنا دەيىن ءبىر تىنىم تاپپاي شاپقىلاپ جۇرگەنى. كەلىنى قۋانىش ارقالىقتاعى ينستيتۋتتا سىرتتاي وقيدى. جىلىنا ەكى رەت سەسسياعا كەتكەندە ۇيدەگى بالا-شاعا, قازان-وشاققا يە بولىپ قالاتىن دا وسى قارا كەمپىر. باقىتجان ۇيدە ءبىر كۇن وڭاشا وتىر­ماي­تىن, كەز كەلگەن مەزگىلدە توپىرلاتىپ قوناق ەرتىپ جۇرەتىن كوپشىل جىگىت. ءتىپتى ۇيىندە ايەلى جوق كەزدەردە دە كىسى اياعى باسىلماي ءبىرى كىرىپ, ءبىرى شىعىپ جاتقانى. سونداي كەزدە ءباتيما اجەم: – ايە-ءلىم وقۋ-عا كەت-ءتى دە-مەي مە, كەم-ءپىر بول-سا توق-سان-دا, دەن ساۋلى-عى جوق دە-مەي مە؟ – دەپ نان جايىپ جاتىپ ءوشىن وقتاۋ مەن تاقتايدان الىپ جاتادى. كەيۋانانىڭ جالعىز كەمشىلىگى – قۇلا­عى­نىڭ اۋىرلىعى. ءوزى قاعىس ەستىگەننەن كەيىن جۇرتتىڭ ءبارىن ساڭىراۋ دەپ ويلايتىن بولۋى كەرەك, اڭگىرلەپ سويلەيدى. ءبىر نارسە دەسەڭ: – قاتتىراق سويلە, قۇلاعىم ەستىمەيدى, – دەپ ءبىر ايتقانىڭدى بىرنەشە قايتالاتىپ جاتقانى. ءبىر كۇنى اجەم ەكەۋمىز بۇكىل ءۇيدى باسى­مىز­عا كوتەرىپ «اڭگىمەلەسىپ» وتىرعانى­مىز­دا باقىتجان كىرىپ كەلدى. – نەمەنەگە سونشا وڭەشىڭدى جىرتىپ جاتىرسىڭ, اجەم ساڭىراۋمىن دەپ وتىرىك ايتادى, – دەدى ماعان كۇلە قاراپ. – قويشى جارىقتىققا وتىرىك ايتىپ نە كو­رىنىپتى, – دەدىم مەن سەنىڭكىرەمەي. – قازىر قارا دا وتىر, ءوزىڭنىڭ كوزىڭ جەتەدى. باقىتجان وسىنى ايتتى دا ءۇش جاسار ەلميرا اتتى قىزىنىڭ قاسىنا جاقىنداپ: – كىمنىڭ بالاسىسىڭ, ايتشى, كىمنىڭ بالا­سىسىڭ؟ – دەپ سىبىرلاپ سۇراپ ەدى, ءشاي قۇيىپ وتىرعان قۇلاعى ەستىمەيتىن كەمپىر: – سەنىڭ بالاڭ, ويباي, توقسانعا كەلگەن مەن تاپتى دەپ پە ەدىڭ, سەنىڭ بالاڭ! – دەپ قولىنداعى كەسەسىن شيىرىپ جىبەردى... * * * احمەديا ماديەۆ دەگەن ازامات جادىرا اتتى ەكىنشى قىزىمنىڭ قايىناتاسى, تۋعان قۇدام. 1998 جىلى قوستاناي وبلىسىنىڭ (بۇ­رىنعى تورعاي) جارقايىڭ اۋدانىندا اكىم بولىپ ىستەدى. سول جىلدىڭ جازىندا اس­تانانىڭ تۇساۋكەسەرى وتپەكشى بولاتىن. ءدال سول كەزدە مەن دە كەزەكتى ەڭبەك دەما­لى­سىمدى العان ەدىم: – بولسا دا دەمالىستاسىڭ, ءبىزدىڭ اۋدانعا اتىراۋ وبلىسىنىڭ دەلەگاتسياسىن قارسى الۋ تاپسىرىلعان ەكەن, قوناقتاردى بىرگە كۇتىپ, تويدى بىرگە ات­قا­رىپ قايتالىق, – دەگەن سوڭ قارسىلىق تانىتقام جوق. العاشىندا: «وبلىس اكىمى ەكىنشى كۇنى عانا كەلەدى ەكەن», دەگەن حابار ءتيدى. احمەديا قىزمەت جاساپ جۇرگەن جىگىتتەرىنە: – وندا بۇگىن باس اسپاي-اق قويىڭدار, ءوزىمىزدىڭ اۋدانداردان كەلگەندەردى عا­نا قوناق قىلارمىز, – دەپ كەڭەس بەرگەن. بۇگىن كىشكەنە تىنىس بو­لا­تىن بولدى عوي دەپ, ار­قامىزدى كەڭگە سالىپ, يپپودرومدا ات جارىسىن تاماشالاپ وتىرعانبىز. سول ساتتە ۇيالى تەلەفون قوڭى­راۋلاتىپ, ارعى جاقتان: – احا, قوناقتار بۇگىن كەلەتىن بولىپتى, قوي سو­يىپ, باس اسىپ ۇلگەر­مەيتىن شىعار­مىز, – دەگەن ابدى­راعان داۋىس ەستىلدى. – قويدى تەز سويىڭدار, تەرىسى تۇسكەنشە باستى ءۇيتىپ قازانعا سالا بەرىڭدەر! – دەپ احمەديا شۇعىل تاپسىرما بەرە باستادى. بىرەر ساعاتتان كەيىن كيىز ۇيگە كەلسەك, باس تا ءپىسىپ, تاماق تا دايىن بولىپ قالعان ەكەن. سوندا عانا كوڭىلى ورنىنا تۇسكەن احاڭ تەرىن ءسۇرتىپ تۇرىپ: – اپىراي, باياعىدا قازاقتار سوتوۆىيسىز قالاي قوناق كۇتتى ەكەن؟ – دەدى شىن كوڭىلدەن تاڭ قالىپ... * * * تۇلپار بار ما تۇياعى مايىرىلماعان, سۇڭقار بار ما قاناتى قايىرىلماعان. اجال وعى اسپاننان جەتكەن كەزدە, كىمدەر كىمنەن, شىركىن-اي, ايىرىلماعان, – دەيدى قازاقتىڭ قارا ولەڭى. ءبىر جاعى دوسىم, ءبىر جاعى قۇدام بولات تامەن ۇلىنىڭ وتباسىنا كوڭىل ايتا بار­عا­نىم­دا وسى ولەڭ جولدارى ويىما ورالدى. ار­تىندا قالعان جارى مەيرامكۇلمەن ەكەۋى­نىڭ وتىرعان جەرى مەرەكەگە بەرگىسىز ەدى. مەي­رامكۇل سىرتقى پوشىمى, مىنەز-قۇل­قىنا قاراپ ءبىر بارعان كىسىنىڭ وزىنە لاقاپ ات قويىپ جىبەرەتىن, ويىن-كۇلكىنىڭ ورداسى قىزبەل اۋىلىنىڭ قىزى, سوزگە شەشەن, ازىلگە ۇستا. تورعاي تاراماعان, ارقالىقتىڭ اجارى تايماعان كەز. ايەلدەر كۇنىمەن قۇتتىقتاپ شىق­پاقشى بولىپ ۇيلەرىنە بارا قالساق, قۇ­داعيىمىز قولىنا ماسا ۇرعىشىن الىپ, قۇ­دامىزدى ۇستەلدى اينالدىرا قۋىپ ءجۇر ەكەن. – كۇيدىرگى شىققىر, ابدەن كۇيدىردىڭ-اۋ, قانىمدى توگىپ العان قايران ناسكيلەرىم-اي! – دەپ كىجىنىپ قويادى. ءبىز تۇككە تۇسىنگەن جوقپىز, «قۇداعي قانىن توگەتىندەي قاي سوعىسقا قاتىسىپ ەدى» دەپ اڭ-تاڭبىز. «باقساق باقا ەكەن» دەگەندەي, ءىستىڭ ءمانىن كەيىن ءبىر-اق ۇعىندىق. سول ءبىر توقسانىنشى جىلداردىڭ با­سىن­دا كيىم-كەشەك تۇگىلى قانت-شاي, كىر سابىن­نىڭ دا كوزدەن بۇل-بۇل ۇشقانىن كوردىك قوي. ول كەزدە دۇكەننەن ءزارۋ زاتتار العىڭ كەلسە, «زەرتحاناعا قان وتكىزدى» دەگەن انىق­تا­ما تاپسىرۋىڭدى تالاپ ەتەتىن. مەيرام­كۇلدىڭ ادەيى قان تاپسىرىپ, باسى اينالسا دا كۇنى بويى شىرەتتە تۇرىپ العان ناسكي­لەرىن بولات قۇدا ەكى كۇنگە جەتكىزبەي تەسىپ تاستاعانعا ۇقسايدى. سوسىن قۇداعي­دىڭ قان قىسىمى كو­تەرىلمەي قايتسىن, ءبىز كەلگەندە جەڭىن ءتۇرى­نىپ قۋىپ ءجۇرۋىنىڭ سىرى سول ەكەن. جالپى ولار ءبىر-بىرىنە جاراسىمدى ەركەلەي بىلەتىن قانداي وتىرىستىڭ دا كوركىن كىرگىزەتىن, جۇپتارى جاراسقان جاندار بولاتىن. تاعدىردىڭ جازمىشىنا نە شارا, بولات ومىردەن ەرتە ءوتتى. ەكى جاقسى ساتىمەن قوسىلعانىمەن بىرگە جاساي بەرمەيتىنى قانداي وكىنىشتى... * * * تۇرسىنعالي تولىباەۆ دەگەن دوسىمنىڭ اكەسى قابىلدا اقساقال كوپ جىل كولەمىندە جىلقى باققان. جىلقىشىلاردىڭ ەلدى مەكەندەردەن جىراق جۇرەتىندىگىنە بايلا­نىس­تى ۇلى دا مەكتەپ ەسىگىن كەشتەۋ اشتى. بالامدى وقۋعا كىرگىزدىم دەپ كوڭىلى جاي­لانىپ جۇرگەندە مەكتەپ ديرەكتورى ءبىر قا­تى­ناعان ادامنان: «شۇعىل كەلىپ قايت­سىن!» دەپ سالەم ايتىپ جىبەرەدى. « ۇلىم بىردەڭەگە ۇشىراپ قالدى ما؟» دەپ جانۇشىرعان اكە اتتان ات اۋىستىرىپ اۋدان ورتالىعىنا جەدەل جەتەدى. بالاسى­نىڭ امان­دى­عىن كورىپ جۇرەگى ورنىققان سوڭ ءوزىن جينالىسقا شاقىرعاندا دا الاڭداي قويماعان. پەدسوۆەتتى اشقان ديرەكتور كۇن ءتارتىبىن بىردەن ءتارتىپ ماسەلەسىنەن باستادى دا: – اقساقال, ساياق ءجۇرىپ مال باققان ادام­بىز دەپ جاعدايىڭىزدى ايتقان سوڭ جاسى اسىپ كەتكەنىنە قاراماي بالاڭىزدى مەكتەپكە الىپ ەدىك. قۇم اراسىندا جالعىز ءۇي وتى­رامىز دەيسىز, سوندا بالاڭىز جامان ءسوز اي­تۋ­دى كىمنەن ۇيرەنىپ ءجۇر؟ – دەپ ءبىر ءشۇي­لىگىپ الدى. – قايدام, انادا قياقباي دەگەن قۇر­دا­سىمنىڭ پومشابانى ءبىر اپتا جاتىپ كەتىپ ەدى, سودان ەستىگەندەرى بولماسا, – دەپ قاريا اقتالا باستاپ ەدى, قاباعىنان قار جاۋعانداي بولىپ تۇرعان ديرەكتور ءسوزىن ءبولىپ جىبەردى. – جاقىندا عانا ينستيتۋت ءبىتىرىپ كەلگەن وندىردەي مۇعالىم قىز ساباق ءتۇسىندىرىپ تۇر­سا: «اپاي, مىنەر جاق يىعىڭىزعا بور جۇعىپ قالىپتى», دەپ ەسكەرتۋ جاسايتىن كورىنەدى. بۇ­رىن ونداي انايى ءسوز ەستىپ كورمەگەن جاس مامان كوز جاسىن كول­دەتىپ, ەڭى­رەپ جىلاپ كەل­­دى. بۇدان ارتىق قانداي ماسقارا بولۋى مۇمكىن؟ ماسەلەنىڭ مۇنشا­ما ۋشىققانىنا قاتتى ابىرجىپ قالعان قا­بىلدا اعامىز: – اينالايىن-اۋ, ەن­دى مىنەر جاقتى مىنەر جاق دەمەگەندە نە دەيدى؟ قاپ, بورى قۇر­عىر­دىڭ قامشىلار جاق­­قا دا جۇقپاعانىن قارا­شى, – دەپ قاتتى قينا­لىپتى... * * * تايشان دەگەن اعامىز بولىمشەدەگى باس­تاۋىش مەكتەپتىڭ ءوزى دي­رەكتورى, ءوزى ورىن­باسا­رى, ءوزى مۇعالىمى. ءبىرىنشى, ءۇشىنشى سى­نىپ­تاردى ءتۇس­كە دەيىن, ەكىنشى, ءتور­تىنشى سىنىپ­تاردى ءتۇس­تەن كەيىن وقىتادى. وقى­تا­دى دەگەن اتى بولماسا اق تەر, كوك تەر بولىپ ساباق ءتۇسىندىرىپ جاتاتىن كەزدەرى سيرەك. كوبىنە: – سەندەر كەلەسى تاپ­سىرمانى قوسىپ وقىپ كەلىڭدەر, مەن كەن­جەبەك شالدىڭ قىر­قىنا كەتتىم, – دەگەن سەكىلدى جەلەۋلەرمەن جەدەلدەتىپ تاراتىپ جىبەرۋگە بەيىم تۇرادى. بىردە وقۋشىلار تا­ڭەر­تەڭگى ەلەڭ-الاڭدا سا­باقتىڭ باس­تالۋىن ەلەگى­زي كۇتىپ وتىرسا, تەرەزە قاعىلادى. اينەكتى جاۋىپ تۇرعان ءداۋ كولەڭ­كەنى كورگەن قىزدار قورىققانىنان شىڭعى­رىپ جىبەرەدى. سويتسە, ات ۇستىندە تۇرعان اعايلارى ەكەن. – «انا تىلىنەن» نەشىنشى بەتكە كەلىپ ەدىڭدەر؟ – دەيدى دالاداعى داۋىس. – قىرىق ەكىنشى بەتكە! – دەپ شۋ ەتە قالادى ىشتەگى شاكىرتتەر. – ەندەشە ەرتەڭگى ساباققا ەلۋ ەكىنشى بەتكە دەيىن وقىپ كەلىڭدەر, مەن مال ىزدەۋگە كەتتىم. وسىنى ايتقان مۇعالىم بەينەبىر ما­ڭىز­دى شارۋا بىتىرگەندەي ات باسىن توعايعا قاراي بۇرادى. سونىمەن وقۋ جىلى دا اياقتالىپ, باس­تاۋىش مەكتەپتى تامامداعان تۇلەكتەر سوۆحوز ورتالىعىنداعى ورتا مەكتەپكە اۋى­سا­دى. ولاردىڭ قانشاسى وقۋعا ءتۇستى, قانشاسى قوي باعىپ كەتتى, ەسەبىن الىپ جاتقان ەشكىم جوق. بىردە تايشان مۇعالىم ءۇش دوڭگەلەكتى مو­توتسيكلمەن مال قاراپ كەلە جاتقاندا جاۋىن جاۋىپ كەتەدى. جولدىڭ ءبارى ەزىلىپ, دوڭگە­لەك­تەر ساز­عا كەپتەلىپ, اينالماي قالادى. بال­شىق­تى قول­مەن تازالاي الماي امالى قۇرىپ تۇرعاندا ارت جاعىنان «بەلارۋس» تراكتورى­نىڭ گۇرىلى ەس­تى­لەدى. اعامىز قۋانىپ كەتىپ جالت بۇرىلسا, قال­قانسىز ارتقى دوڭعا­لاق­تارى باتپاقتى كەسەك-كەسەگىمەن اتقىلاپ, ەلدى كوشىرىپ كەلە جاتقان ءبىر كەزدە الدىنان ءدارىس العان وقۋشىسى ەكەن. بىراق كورسە دە بايقاماعان ءتۇر تانىتىپ تۇسى­نان وتە بەرەدى. ساسىپ قالعان ۇستازى قاپتال­داسا جۇگىرىپ: – اينالايىن ءشوپتىباي-اۋ, تانىمادىڭ با؟ مەن ءوزىڭدى وقىتقان تايشان اعايىڭمىن عوي! – دەپ ايعايلايدى. سويتسە كەشەگى شاكىرتى: – سىزدەن وقيمىن دەپ قوي وسى ماي-ماي بوپ اۋىلدا جۇرگەنىم, ايتپەسە باياعىدا ءبىر جەردى تەسىپ شىعاتىن با ەدىم, – دەپ بۇلقان-تالقان اشۋلانعان كۇيى قايىرىلماي كەتەدى... * * * كەزىندە وزبەكالى جانىبەكوۆ اعامىز تور­عاي تەاترىن ۇيىمداستىرعاندا ەل ىشىندەگى تالانت­تى ونەرپازداردى ىزدەپ تاۋىپ, ارقا­لىق­قا جي­ناعان بولاتىن. سونىڭ ءبىرى جانگەلدين اۋدا­نىن­داعى حالىق تەاترىنىڭ ءارتىسى وزبەك مۇ­قاشەۆ ەدى. ول ارنايى وقۋ بىتىرمەگەنىمەن ءتاڭىر سىيلاعان قابىلەتىنىڭ ارقاسىن­دا تانىلعان تابي­عي تالانت يەسى. ۇزىن بويلى, بۇيرا شاشتى, ەكى يىعىنا ەكى كىسى مىنگەندەي الىپ دەنەلى وزەكەڭ كوبىنە باتىرلاردىڭ ءرولىن سومدايتىن. قولى قالت ەتكەندە جازعان سىقاق ولەڭدەرى گازەت-جۋرنالدار بەتتەرىندە جاريالانىپ تۇراتىن. وزبەك اعامىزدىڭ شاحمات ويناعانىنىڭ ءوزى ءبىر بولەك حيكايا. ونىڭ ءاربىر ءجۇرىسىن سىر بەرمەي توسىپ وتىرۋ ۇلكەن توزىمدىلىكتى تالاپ ەتەدى. قولىنداعى اتتى قاي شارشىعا قويۋ كەرەكتىگىن كەمىندە جارتى ساعات ويلانادى. تاقتا ۇستىنە تاقاتا بەرەدى دە, قولىن وتقا قارىپ العانداي قايتا تارتىپ الادى. – احا-حا, حا-حا! – دەيدى زور داۋىسىمەن بولمەنى باسىنا كوتەرە ك ۇلىپ, – قۋىن قاراشى, فەرزىمەن قاعىپ الا قويماقسىڭ عوي. جوق, مۇنىڭ بولا قويماس, مۇقاشەۆ نە دۋراك! سويتەدى دە قولىنا ەكىنشى فيگۋرانى الادى. – ەگەر بىلاي جۇرسەم عوي, بوسقا جەم بولامىن, وڭعا قاراي كەتسەم, ءبىر جۇرىستەن كەيىن شاح بەرەسىڭ. تاپقان ەكەنسىڭ اقىماقتى! سونى ايتىن ونى دا ورنىنا قويادى. ءۇشىن­شىسىن قولعا ۇستاپ, تاعى دا داۋىستاپ تالداي باس­تاعاندا قارسىلاسىنىڭ دا سابىرى سار­قىلادى. – وزاعا, ءبىر ساعاتتا ءبىر-اق ءجۇرىس جاسادىڭىز عوي, مىنا تۇرىمىزبەن ويىندى بۇگىن بىتىرە الماسپىز. – سابىر ەت, ىنىشەك, مىنە, جىلدامداتامىن! وزەكەڭ وسىنى ايتىپ الاقانىن ىسقىلاپ جىبەرەدى. وكىنىشكە وراي ادەتىنشە: – ءپالى قاقپانىڭا تۇسە جازداعانىمدى قارا! – دەگەن وقىس داۋىس ەستىلىپ, كەزەكتى في­گۋرانى ۇستاعان قولى اۋاعا ىلىنگەن كۇيى ۇزاق تۇرادى. وزەكەڭ ءازىل-قالجىڭعا دا ۇستا بولاتىن. ەندى ءبىر قىزىعى ىشىمدىك ىشسە بولدى, مۇرنى قى­زا­رىپ شىعا كەلەتىن. سول كەمشىلىگىنەن قى­سى­لىپ كەيدە ۇياتتى جەرلەردە اراقتى اۋىزعا المايتىن. بىردە-ءبىر دوسىمىزدىڭ داستارقانىندا دامدەس بولىپ قالدىق. وزبەك اعامىز اقاڭدى ءبىر كىسىدەي سىلتەپ وتىر, بىراق بۇرىن شيقان­داي بولىپ كەتەتىن مۇرنى سىر بەرەر ەمەس, سول باستاپقى بوپ-بوز قالپىندا. بۇعان قايران قالعان مەن شىداي الماي: – وزاعا, سيگناليزاتسياڭىز ىستەمەي قالىپ­تى عوي؟ – دەپ استارلاپ سۇراپ ەدىم: – ءا, لامپىشكەسى كۇيىپ كەتكەن بولار, – دەدى ويلانباستان. سويتكەن وزبەك مۇقاشەۆ ءىلياس وماروۆ اتىن­داعى قوستاناي وبلىستىق قازاق تەاترىنىڭ ءارتىسى بولىپ ءجۇرىپ, الپىستىڭ اسقارىنا دا جەتە الماي ومىردەن وزدى... قونىسباي ءابىل, قازاقستاننىڭ حالىق اقىنى.