23 تامىز, 2011

جىر مەرەكەسى جاقىن

354 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
 داۋىلپاز  اقىننىڭ تۋعان ولكەسى وعان دايىن «ورتكە تيگەن داۋىلداي» ءور­­­­شىل ولەڭدەرىمەن قايتادان ورلەي باستاعان قازاق ادەبيەتى الەمىن ءدۇر سىلكىندىرىپ, بەدەرلى بەلەسكە كوتەرگەن قاسىم امانجولوۆتىڭ حالقىمەن بىرگە جاساي بەرەتىن ماڭگى ولمەس شىعارماشىلىق شى­­­­­­­ڭىنا ارنالعان مادەني ءىس-شا­را­لار بۇل كۇندە ايماقتىڭ بارلىق جەرىنە شۋاعىن شاشىپ تۇر. قاي­دا بارساڭىز دا اقىن رۋحى الدان شىعادى, ءۇنى جۇرەكتەر تەربەتەدى. ارقا توسىندەگى ايماق ءۇشىن بي­ىلعى جىل – قاسىم جىلى بولىپ وتىرعانى, تاريحقا سولاي بولىپ ەنىپ قالاتىندىعى ايقىن سەزىلەدى. ءبىر عاسىردىڭ اسىلىنا اي­نال­عان جالىندى جان مەرەيتويىنا دايىندىق بۇگىندە تىڭعى­لىق­تان­دىرىلىپ, ۇمىتىلماستاي ءوتۋى ءتۇي­­ىندەلىپ جاتىر. وسىعان باي­لا­نىستى قۇرىلعان وبلىستىق كو­مي­س­­­سيانىڭ ۇيىمداستىرۋ جۇمىس­تا­رى جىل باسىنان بەرى ءبىر تىن­باسا, ناتيجەسى قىركۇيەكتىڭ 8-11 كۇندەرىندە جارقىراماق. قاسىم امانجولوۆ 100 جىل­دىعىندا ەل-جۇرتىنا الدىمەن ءول­ەڭ-جىرلارىمەن قاۋىش­تى­رىل­دى. «التىن قالام» ايدارىمەن توپتاستىرىلىپ, ءارى اسەم بەزەندىرىلگەن كىتاپتارى قازىر وقىر­مان­دار قولىندا. ورىس ءتىلدى قاۋ­ىم دا قاسىم جىرىمەن سۋسىن­داپ وتىر. دميتري سنەگين, بوريس سلۋتسكي, يليا سەلۆينسكي سىن­­دى بىلگىرلەر اۋدارعان تۋ­ىن­دى­لا­رىمەن بىرگە, باقىتجان قا­نا­پيا­نوۆ ءتار­جى­مەلەۋىندەگى 1 توم­دىق جيناق مە­رەي­تويعا مەرەي­لى تارتۋ قاتا­رىن­دا. «قاسىم» ادە­بي-ءما­دە­ني جۋر­نا­لىنىڭ تا­نىم­دىق ماقا­لا­لارى اقىن بەينەسى مەن شى­عار­ماشى­لىعىنىڭ بەي­مالىم سىر-قىر­لا­رىن بايىپتى تانىستىرۋدا. وشپەس ولەڭ-ءومىرى بىرنەشە جىل­دان سوڭ جاڭادان جارىق كور­گەن كىتاپتارى, تىڭ زەرتتەۋلەر ار­قىلى تانىمال بولا تۇسسە, ونەر وشاقتارىنىڭ ارناۋلى قو­يى­لىم­­دارى الىپ تۇلعانىڭ سان قىرلى تالانتىن اسەرلى جەتكىزە الدى. جەزقازعاندىق كورەرمەندەرگە «ەي, تاكاپپار دۇنيە, ماعان دا ءبىر قا­راشى» دەگەن تاقىرىپپەن جەرگىلىكتى تەاتردا ساحناعا شىعارىل­عان شىعارماشىلىعىنىڭ باستى-باستى كەزەڭدەرى ارقاۋ ەتىلگەن قويىلىم كورسەتىلىپ, كوڭىل باۋ­رادى. ال قاراعاندىلىقتار «دو­سىمنىڭ ۇيلەنۋى» سپەكتاكلىن تا­ماشالادى. تالاپكەر ءىزباسارلا­رى­نىڭ وبلىستىق بايقاۋى ءوتىپ, ءبىراز جاس اقىندار تانىلدى. ولەڭ­دەرىن جاتقا وقۋشىلار سا­يى­سىنا قاتىسۋشىلاردىڭ كوپ بو­لۋى مۇراسى ۇرپاقتان ۇرپاققا ۇلاسۋىن بايقاتتى. مەكتەپتەردە, جوعارى وقۋ ورىندارىندا, كوپ­شى­لىك كىتاپحانالاردا وتكىزىلىپ كە­لە جاتقان ادەبي كەشتەر مەن كەزدەسۋلەر ارداقتى اقىن الماس جىر­لارى جاستار كوكىرەگىندە جات­­تا­لىپ, جاڭعىرىپ قالۋدا. قاسىم اقىنعا دەگەن قۇرمەت­تىڭ تاماشا ءبىر ايعاعى – ەلىمىز اۋماعىندا تۇلعالى العاشقى ەسكەرتكىشى اشىلۋى جاقىن. قارا­عان­دىنىڭ اسەم ءبىر مۇيىسىندە اس­قاقتاپ تۇرار ءمۇسىنى مەرەيتوي با­سىندا بوي كوتەرەدى. ساكەن سەيفۋللين كوشەسىنەن قالالىق ورتا­لىق ساياباققا كىرەبەرىس تۇستاعى ەسكەرتكىش قاراعاندىلىقتاردىڭ سۇيسىنە دەمالاتىن ورنى رەتىندە دە كوز تارتپاق. ءسوز ورايىندا ايتا كەتكەندە مەرەكەلىك شارا­لار­دىڭ ءبىرىنشى كۇنىندە اقىن اندەرى مەن ولەڭدەرىنە اندەر فەستيۆالى, رەسپۋبليكالىق اقىندار ايتىسى وتىلسە, ەرتەڭىندە وبلىس باس­شى­لىعى ادەبيەت پەن ونەر قاي­رات­كەر­لەرىمەن كەزدەسەدى, ەسكەرتكىشى اشىلادى, عىلىمي-تاجىريبەلىك كون­فەرەنتسيا, جىر-ءمۇشايرا كەلۋ­شىلەردى شاقىرادى. ال 10 قىر­كۇي­ەكتە اقىننىڭ كىندىك قانى تام­عان قارقارالىداعى كەنت تا­ۋى­نىڭ باۋرايى مەرەيتوي ءدۇبى­رى­نە بولەنەدى. ءبىرتۋار تالانتتاردى, دارىن­داردى قۇرمەتتەۋ, باعالاي بىلۋدەگى ەلدىك قاسيەتتىڭ ۇلگىلى ءۇردىسى قا­سىم امانجولوۆ 100 جىل­دى­عىندا بارىنشا تانىلادى. ەندى از كۇندە داۋىلپاز اقىن قانات­تان­عان ولكە پوەزيا سۇيەرمەن­دە­رى­نە قۇشاق اشۋعا دايىن. ايقىن نەسىپباي, قاراعاندى.
سوڭعى جاڭالىقتار