جاڭا ءپاتەردى قالاي الۋعا بولادى؟ بۇل ءماسەلە قازاقستاندىقتاردىڭ كوبىسىن ويلاندىرادى. ارينە كوپتەگەن ءمۇمكىندىكتەردى قاراستىرامىز جانە كوپ جاعدايدا جاڭا تۇرعىن ءۇي الۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى ءتاسىلى رەتىندە ۇستەمدىك كرەديت الۋعا بەرىلەدى. سونىمەن بىرگە ۇسىنىلعان كرەديتتەۋ باعدارلامالارىن قاراستىرۋ, تارازىعا سالىپ كورۋ, جاقىندارمەن ويلاستىرۋ قاجەت – قىسقاسى جۇمىسى كوپ. بىراق, بۇل قالتاعا اۋىر تيمەيتىن ءتيىمدى شارتتار تاپقان كەزدە ءلاززات اكەلەتىن جانعا جاعىمدى جۇمىستار. ال بارلىق ەرەكشەلىكتەردى ۇزدىك ەتىپ شىعارۋ ءۇشىن شىنىندا ءوزىنىڭ قونىس توي فورمۋلاسىن تاپقاندارعا جولىعۋ قاجەت. ولاردى تابۋ وتە وڭاي بولىپ شىقتى – «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق-عا جولىقتىق.
ءوز تۇرعىن ۇيلەرى بار جانە ءوز ارماندارىنا جەتەيىن دەپ قالعان باقىتتى جانداردىڭ ويلارىن سۇراپ بىلەيىك.
جاننا مەن تالعات وتباسىلىق جۇبى مەملەكەتتىك قىزمەتتە جۇمىس ىستەيدى. بۇقارالىق اقپاراتتار قۇرالدارىنان تۇرعىن ءۇي يەلەنەتىن تۇرعىن ءۇي جيناقتاۋ جۇيەسى تۋرالى ءبىلىپ, «باستاۋ» باعدارلاماسى بويىنشا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناقتارى تۋرالى كەلىسىم-شارتقا قول قويۋدى شەشەدى. وسى تاريفتىك باعدارلاما بويىنشا جيناقتاۋ مەرزىمى 3,5 جىل, كرەديتتەۋ مەرزىمى 6 جىلدى قۇرايدى, تۇرعىن ءۇي زاەمى بويىنشا پايىزدىق سالىمى جىلىنا 5% ء(تيىمدى سىياقى مولشەرى 5,3%). وتباسى جۇبىنىڭ ويىنشا جيناقتاۋ كومەگىمەن ولار استانادا ءتيىمدى باعامەن الەۋمەتتىك تۇرعىن ءۇي يەلەنە الادى.
انتون مەن ەلەنا الماتى قالاسىندا «وركەن» باعدارلاماسى ارقىلى پاتەر يەلەنگەن, وسى تاريفتىك باعدارلاما بويىنشا جيناقتاۋ مەرزىمى 5,5 جىل, كرەديتتەۋ مەرزىمى 10 جىلعا دەيىن, زاەم بويىنشا سىياقى مولشەرى جىلىنا 4,5% ء(تيىمدى سىياقى مولشەرى 4,7 %). قاجەت بولعان تۇرعىن ءۇي باعاسىنىڭ 50 % سوماسىن مەرزىمىنەن ەرتە جيناپ, بانكتەن ارالىق تۇرعىن ءۇي زاەمىن الىپ, وتباسى ءوزىنىڭ 1 بولمەلى ءپاتەرىندە قونىس تويىن جاقسى اتاپ ءوتتى.
گۇلميرا مەن ازامات وتباسى جۇبىنىڭ ءوسىپ كەلە جاتقان 4 بالاسى بار, بىراق ولار كىشكەنە عانا 2 ءبولمەلى پاتەردە تۇرادى. وتاعاسىنىڭ ايتۋى بويىنشا جوسپارلارىندا اقتوبە قالاسىنىڭ سىرت ايماعىندا كىرپىشتەن ءۇي سالۋ ارماندارى بار. ءۇلكەن وتباسىعا ۇلكەن ءۇي – مىنە وسى ءۇشىن جۇمىس ىستەۋ قاجەت. بالالار ءوسىپ كەلە جاتىر, ولارعا كەڭىستىك كەرەك, ال بۇل جاي تۇرعىن ءۇي شارتتارىندا مۇمكىن ەمەس. ۋچاسكەنىڭ, گاراج جانە جاي تازا اۋانىڭ بولۋ ءمۇمكىندىگى ءوز ءۇيىڭدى سالۋ قۇشتارلىعىن ودان سايىن كۇشەيتە تۇسەدى. سول ءۇشىن «كەمەل» باعدارلاماسىنان باستاۋدى شەشتى, وسى تاريفتىك باعدارلاما بويىنشا جيناقتاۋ مەرزىمى 8,5 جىل, كرەديتتەۋ مەرزىمى 15 جىل, تۇرعىن ءۇي زاەمى بويىنشا سىياقى مولشەرى جىلىنا 4 % ء(تيىمدى سىياقى مولشەرى 4,2 %). قازىردىڭ وزىندە ەرلى-زايىپتىلار ادەمى, ءارى كەڭ ءۇيىنىڭ قۇرىلىسىن باستاپ كەتتى.
رۋسلان مەن ايدانىڭ 10 جاسار ۇلى ءانۋار ءوسىپ كەلەدى. اكە-شەشەسى ونىڭ بولاشاعى تۋرالى ويلاپ, اقشالاي قاراجاتتى بانكتە «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا اشىلعان ەسەپ شوتتا جيناقتاۋدى شەشتى, تاريفتىك باعدارلاما بويىنشا جيناقتاۋ مەرزىمى 15 جىل, كرەديتتەۋ مەرزىمى 25 جىلعا دەيىن, تۇرعىن ءۇي زاەمى بويىنشا سىياقى مولشەرى جىلىنا 3,5 % ء(تيىمدى سىياقى مولشەرى 3,6 %). كامەلەت جاسىنا تولعان كەزىندە جانە وقۋدى بىتىرگەن شاعىندا بالاسى كەلەشەكتە تۇرعىن ءۇي ماسەلەلەرىنە جالتاقتاماي ءوزىنىڭ تاعدىرىن جاساي الاتىنىن اتا-اناسى سەنىممەن ايتىپ وتىر. وتباسى اۋىلدىق جەردە تۇرادى, قالاعا شىقپاي جاتىپ, جەرگىلىكتى «قازپوشتا» اق-تىڭ ءبولىمى ارقىلى اي سايىنعى جارناسىن وتەپ وتىر.
مۇعاليما گۇليا اپاي اۋىلدا تۇرادى. ونىڭ بالالارى ءوسىپ, ءبىلىم الىپ, قالاعا كوشىپ كەتكەن. اپاي ولارعا ءوز كومەگىن بەرۋگە كوكشەتاۋعا جولداسى ەكەۋى كوشۋدى ۇيعاردى. ءۇيدى ساتقان اقشا, بالالاردىڭ قوسقان اقشاسى 3 بولمەلى پاتەر ساتىپ الۋعا از سوما بولعان جوق, بىراق كىشكەنە جەتپەي قالدى, قارىزعا الاتىن دا ەشكىم جوق. ءسويتىپ ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ بىرىندە كرەديت الۋدى شەشتى. قاجەتتى ءتولەمدەردى تولەپ ءجۇرىپ جانە ايتارلىقتاي ءتيىمدى شارتتار ەمەس ەكەنىن ءتۇسىنىپ, الىنعان زاەمدى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ زاەمى ەسەبىنەن قايتا قارجىلاندىرۋدى شەشتى. ءبىرىنشى كەزەكتە وتە ءتيىمدى كرەديتتەۋ شارتتارى, سوسىن ءتومەن كوميسسيا, ايسايىنعى تولەم سوماسىن كەلەشەكتە ازايتۋ مۇمكىندىگى ۇنادى. قىسقاسى, گۇليا اپاي ءوز شەشىمىن «قتقجب» اق بەرگەنىنە ەش وكىنبەيدى, ويتكەنى بانك قالىڭ حالىق توپتارىنا ارنالعان.
ءبىزدىڭ اڭگىمەشىلەرىمىز تۇرعىن ءۇي جيناقتاۋلاردىڭ سوماسىن قوماقتى كوتەرەتىن جانە بارلىق باعدارلامالاردا بولاتىن جىل سايىنعى 20% مەملەكەتتىك سىياقى ەكەندىگىن اتاپ وتەدى.
تاعى ءبىر قىزىق وقيعا سەرىكپەن بولعان, ول جاقىندا بەلگىلى ءبىر كومپانيادا جاقسى مانساپ جاسادى. ول ۋاقىتتا ول پاتەر جالداپ تۇراتىن, جانە جاقسى جالاقى جەكە پاتەر يەلەنۋگە جاقسى دەمەۋ بولاتىنىن ءتۇسىنىپ, كوپ ويلانباي جانە كەيىنگە قالدىرماي سەرىك جيناقتاۋسىز جىلىنا 11%-دىق (جىلدىق ءتيىمدى سالىم 15,1%-عا دەيىن) الدىن الا تۇرعىن ءۇي زاەمى باعدارلاماسىنا توقتادى. قازىر سەرىك ءوز پاتەرىندە تۇرادى, قور جيناقتاۋمەن بىرگە الدىن الا تۇرعىن ءۇي زاەمى بويىنشا سىياقى سوماسىن وتەۋدە.
ادام بالاسى ارمانسىز ءومىر سۇرە المايدى, ارماننىڭ ءوزى دە ادامسىز ىسكە اسپايدى. جەكە تۇرعىن ءۇي تۋرالى ارمانداردى ىسكە اسىرۋ ارقىلى «قتقجب» اق ءتيىمدى شارتتار مەن كرەديتتەۋدىڭ تومەن سالىمىنىڭ, ساپالى جانە قولايلى قىزمەت كورسەتۋ پايداسىنا شەشىم قابىلداعان مىڭداعان قازاقستاندىقتاردىڭ سەنىمدى سەرىكتەسى بولىپ تابىلادى.
تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناقتاۋ ءجۇيەسىن ەنگىزۋ باستاماسى وسى كۇنگى جانە قاجەتتى جايت بولىپ تابىلادى – وسىنداي ويدى ءبىزدىڭ ماقالانىڭ كەيىپكەرلەرى بىرنەشە رەت اتاپ وتكەن بولاتىن. ول تۇرعىن ءۇي ساتىپ الاتىن سومانى ارتىق كۇش سالۋسىز جوسپارلى جيناقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قونىس توي فورمۋلاسى وتە وڭاي جانە تۇسىنىكتى.
ەڭ الدىمەن تاريفتىك باعدارلامانى تاڭداپ الۋ قاجەت. ەكىنشى ماسەلە «قتقجب» اق تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناقتاۋلار تۋرالى كەلىسىمگە قول قويۋ. ءۇشىنشى زاەم ءتۇرىن انىقتاۋ: 3 جىلدان باستاپ جيناقتاۋ مەرزىمىمەن تۇرعىن ءۇي زاەمى; تۇرعىن ءۇي شارتتارىن جاقسارتۋعا قاجەت سومانىڭ 50% بار بولعان جاعدايدا ارالىق تۇرعىن ءۇي زاەمى, نەمەسە وسى سومانى مەرزىمىنەن ەرتە جيناقتاۋ; جانە الدىن الا جيناقتاۋدى قاجەت ەتپەيتىن الدىن الا تۇرعىن ءۇي زاەمى. جانە, ەڭ سوڭىندا قاجەتتى سومانى جيناقتاۋ, پاتەردى تاڭداۋ جانە جەكە پاتەردە قونىس تويدى وتكىزۋ...
يبراگيم كاپپاسوۆ.
قوسىمشا اقپاراتتى «قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق-تىڭ مىنا تەلەفوندارى ارقىلى الۋعا بولادى: الماتى ق., 279-35-11, استانا ق., 40-72-76, تالدىقورعان ق., 24-40-48, قاراعاندا ق., 43-62-02, قىزىلوردا ق., 26-26-64, پاۆلودار ق., 34-08-99, وسكەمەن ق., 75-48-65, اتىراۋ ق., 32-04-00, تاراز ق., 42-58-80, اقتوبە ق., 55-72-21, اقتاۋ ق., 43-96-91, قوستاناي ق., 53-38-20, پەتروپاۆل ق., 42-79-94, كوكشەتاۋ ق., 25-63-04, شىمكەنت ق., 21-33-62, ورال ق., 54-03-33, سەمەي ق., 52-22-90 نەمەسە مىنا سايتتا www.hcsbk.kz
