1991 جىل. ءسىرا, بۇل كەزەڭ, ناق وسى جىل كەڭەستەر وداعى دەلىنەتىن ۇشى-قيىرى جوق كەڭىستىكتى مەكەندەپ كەلگەن تۇرعىنداردىڭ سانا-سەزىمدەرىنەن وشە قويمايتىن شىعار. ءبىز بۇل جەردە سول تۇستاعى ساياسي جانە الەۋمەتتىك كۇيزەلىستەر تۋرالى ايتايىن دەپ وتىرعان جوقپىز. مىزعىماستاي كورىنگەن وداقتىڭ ىدىراۋى وزگەسىن ايتپاعاندا ءبىرىڭعاي ەكونوميكالىق ماشينەنىڭ دە تاس-تالقانى شىعۋىنا اكەلىپ سوقتىردى. دۇنيەدەگى ەڭ جامان ءنارسەنىڭ ءبىرى – بەلگىسىزدىك. الدى-ارتىڭدى بولجاي الماي, ويىڭدى سان-ساققا جۇگىرتۋ. وسىنداي بەلگىسىزدىك ادامداردىڭ ساناسىندا بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە ۇرەي, قورقىنىش سەزىمىن دە تۋعىزباي قالمايدى.
الايدا, ورالدىق قۇرىلىس مامانى ا.پوتيچەنكو مۇنداي جۇگەرى قۇم ادامداردىڭ ساناتىنان بولماي شىقتى. بۇعان دەيىن ءارتۇرلى قۇرىلىس ترەستەرىندە ءتيىستى ءتاجىريبە جيناقتاعان ول وسى 1991 جىلى ءوز ءىسىن باستاۋعا بەكەم بەل بۋدى. ءىرى مەملەكەتتىك كاسىپورىندار بىرىنەن سوڭ ءبىرى كۇيرەپ, باۋداي ءتۇسىپ جاتقاندا مۇنداي قادامعا بارۋ شىن مانىندە جۇرەك جۇتقاندىق بولاتىن. بۇگىندە ءجيى ايتىلىپ, ءجيى جازىلاتىن جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىك دەگەن ۇعىم مەن اتاۋ ول كەزدە ءوندىرىسشىلەردىڭ سوزدىك قولدانىسىنا ەنە قويماعان ەدى. وسىلايشا ونىڭ جاڭا باستاعان ءىسى ورال قالاسىنىڭ ادىلەت ورگانىندا «التاير» شاعىن كاسىپورنى دەگەن اتاۋمەن تىركەلدى. ونىڭ ءدال بۇلايشا اتالۋىنىڭ سىرى نەدە؟ بۇعان كەيىنىرەك, ماقالا سوڭىندا توقتالعاندى ورىندى كورەمىز.
تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا قيراعان كەڭەستىك ەكونوميكالىق ماشينەنىڭ ءۇيىندىسىنىڭ ۇستىندە شاعىن كاسىپورىندار جاۋىننان كەيىنگى كوكتەي دۇركىرەپ شىعا كەلدى. ءبىزدىڭ بۇگىنگى كەيىپكەرىمىز قۇرعان شاعىن كاسىپورىن دا سول جۇزدەگەن جاڭا ەكونوميكالىق ويلاۋ جۇيەسىنە تالپىنىس تانىتقان قارلىعاش – كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى ەدى. جىلدار جىلجىپ ءوتىپ جاتتى. بۇگىنگى كۇن بيىگىنەن قاراعاندا سول جىلداردا قاپتاعان شاعىن كاسىپورىنداردىڭ كوپشىلىگىنىڭ ءىزىن دە تابا الماي دال بولاسىز.
ويتكەنى, ولار العاشىندا ءوز ءوندىرىستەرىن قۇرۋىن قۇرسا دا, كەيىننەن ۋاقىت سىنىنا توتەپ بەرە المادى. جاڭا ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستار جاعدايىندا ءىستى العا جىلجىتۋدىڭ ءتيىستى تەتىكتەرىن تابا الماي, باستارىن تاۋعا دا, تاسقا دا سوقتى. جانباي جاتىپ ءسونۋ دەگەن وسى دا. ونىڭ ۇستىنە ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا جاڭا تارتىپپەن جۇمىس ىستەۋگە ەرىك بەرەتىن ءتيىستى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ بولماۋى دا ولاردىڭ وزىنەن-ءوزى ەرتەرەك جۇتىلىپ كەتۋىنە اسەر ەتتى.
ال كاسىبي قۇرىلىسشى الەكساندر اندرەەۆيچ وسى ۋاقىت ارالىعىندا شىن ءمانىسىندە تىڭنان تۇرەن سالا ءبىلدى. ول ءوزى قۇرعان شاعىن كاسىپورىندى ودان ءارى دامىتۋدىڭ جولدارىن ىزدەپ شارق ۇرۋمەن بولدى. ىزدەنگەن قاي كەزدە دە مۇراتىنا جەتەدى ەمەس پە؟ كوپ كەشىكپەي جاڭاشىل جەتەكشى كاسىپورىننىڭ ءتيىمدى ستراتەگيالىق باعىتىن ءتاجىريبەگە باتىل ەنگىزە باستادى. وسىلايشا ول قۇرىلىس رىنوگىنداعى ءوز ۇستانىمىن كۇننەن-كۇنگە, ايدان-ايعا, جىلدان-جىلعا نىعايتا ءتۇستى.
فيرمانىڭ ءتورت اياعىنان تىك تۇرىپ كەتۋى ءۇشىن ەڭ الدىمەن ۇنەمدىلىك ءتارتىبى قاتاڭ جولعا قويىلدى. ويتكەنى, كەڭەستىك قۇرىلىس تاجىريبەسىندە ورىن العان شاشپاشىلدىق پەن ىسىراپقورلىق, ماتەريالداردىڭ تالان-تاراجعا ءتۇسۋى سەكىلدى كورىنىستەر كەيىننەن وسى سالانىڭ ءبىرجولاتا تىپ-تيپىل بولۋىنا اكەلىپ سوقتىرعانى ا.پوتيچەنكوعا بەلگىلى بولاتىن. وتكەننەن ساباق الا ءبىلۋدىڭ ءبىر مىسالى وسى دا.
كەز-كەلگەن وندىرىستىك كاسىپورىن ەڭ الدىمەن پايدا تابۋعا ۇمتىلاتىنى بەلگىلى. وسى پايدانى كىم قالاي جاراتادى؟ ول مەنشىك يەلەرى مەن قوجايىندارىنىڭ جەكە ءىسى عوي دەي سالۋعا بولار ەدى. بۇل جەردە الدەبىر كوممەرتسيالىق قۇپيالار جاتۋى دا مۇمكىن. ال «التاير» قۇرىلىس كومپانياسى باسشىسىنىڭ پايدا جونىندەگى كوزقاراسىندا ەشقانداي كۇپيا جوق. ول و باستان پايدا مەن الىنعان تابىستىڭ ەلەۋلى بولىگىن وندىرىستىك قۋاتتاردى كەڭەيتۋ مەن جاڭعىرتۋعا جانە جاڭا قۇرىلىس تەحنيكالارىن ساتىپ الۋعا جۇمساپ كەلەدى. سونىمەن بىرگە, پايدانىڭ تاعى ءبىر بولىگى جۇمىسشىلار مەن ينجەنەر-تەحنيك قىزمەتكەرلەردىڭ ماماندىقتارى مەن كاسىبي شەبەرلىكتەرىن كوتەرۋگە باعىتتالدى.
ءسوزىمىز جالاڭ بولماۋى ءۇشىن بۇرىنعى شاعىن كاسىپورىننان بۇگىنگى ءىرى قۇرىلىس كومپانياسىنا اينالعان «التاير» ءجونىندەگى كەيبىر دەرەكتەر مەن دايەكتەردى كەلتىرە كەتكەندى ءجون كورەمىز. اتالمىش كاسىپورىن ۇجىمى ماقالانىڭ قوسىمشا تاقىرىبىنا شىعارىپ وتىرعانىمىزداي جيىرما جىلدىڭ ىشىندە 132 نىسان تۇرعىزىپتى. ونىڭ ءبارىن تىزبەلەپ جاتۋ ەش مۇمكىن ەمەس. ءبىر سوزبەن ايتقاندا ول اقجايىق القابىنىڭ اجارىنا اجار, سانىنە ءسان قوسقان, ءارى ءساۋلەتى مەن ساپاسى ءوزارا كەلىسىم تاپقان – اكىمشىلىك عيماراتتارى مەن تۇرعىن ۇيلەر, ساۋدا كەشەندەرى, وقۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ونەركاسىپ, كوممۋنالىق شارۋاشىلىق نىساندارى, كوتتەدجدەردەن تۇراتىن قالاشىقتار, جەكە شاعىن قوس قاباتتى ءۇي قۇرىلىستارى جانە ءجۇزدەگەن شاقىرىمدارعا سوزىلاتىن ينجەنەرلىك جۇيەلەر دەگەن ءسوز. مۇنىڭ ءوزى قۇرىلىس فيرماسى ءبىر جىلدا ورتاشا ەسەپپەن 6-7 قۇرىلىس نىسانىن سالىپ پايدالانۋعا بەرىپ وتىردى دەگەن تۇسىنىكپەن پاراپار. بۇل ايتۋعا عانا جەڭىل.
تاعى دا شەگىنىس جاسار بولساق كەڭەستىك جۇيەدەگى ءۇي سالۋ تاجىريبەسىنەن بىزگە تەك ءبىر عانا ءىرى پانەلدى كوپ قاباتتى تۇرعىن ۇيلەر تۇرعىزۋ «مۇراعا» قالعان بولاتىن. ول كەزدە كىرپىشتەن قالانىپ سالىنعان كوپ قاباتتى ۇيلەر سيرەك ۇشىراساتىن. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا رەسپۋبليكادا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى جۇرگىزىلگەن جوق. ويتكەنى, ونىڭ ۋاقىتى ءالى كەلمەگەن ەدى. ايتسە دە ەگەمەن ەل بۇل ماسەلەنى قالاي شەشەر ەكەن, وعان مۇمكىندىگى بولا ما دەگەن ساۋال بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ كوكەيىندە جۇرگەن-ءدى. بۇل ماسەلە جونىندە سىرتتان, كورشى مەملەكەتتەردەن وسىلار قايتەر ەكەن دەگەن پيعىلمەن سىناي قاراۋشىلار دا از بولمايتىن.
ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن ومىرگە كەلگەن مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى كۇپتى كۇيىندە قالىپ كەلگەن وسى ماسەلەنىڭ كىلتىن اشىپ بەردى. اتالعان باعدارلاماعا سايكەس ءىرى پانەلدى كەڭەستىك كەزەڭنەن قالعان «مۇرادان» بىردەن باس تارتىلدى. از ۋاقىتتىڭ ىشىندە رەسپۋبليكا قالالارىندا جاڭا قۇرىلىس جوبالارىنا سايكەس قىزىل جانە اق كىرپىشتەردەن ءورىلىپ قالانعان 5, 6, 7 جانە 9 قاباتتى ۇيلەر بوي تۇزەدى. بۇل ءىستىڭ باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى باس مەردىگەرلەرىنىڭ الدىڭعى ساپىندا «التاير» قۇرىلىس كومپانياسى ءجۇردى. بۇعان قوسا بۇل كاسىپورىن قۇرىلىستىڭ تاپسىرىلۋ مەرزىمى مەن ساپاسى بويىنشا ءوزى سەكىلدى قۇرىلىس كاسىپورىندارى اراسىندا كوش باستاي ءبىلدى. ءسويتىپ, ءوزىنىڭ تۇراقتى دا الەۋەتتى سۇرانىسشىلارىن تاپتى. تاعى دا ناقتى دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىنا سايكەس «التاير» قۇرىلىس كومپانياسى جالپى الاڭى 36 000 شارشى مەتر كولەمىندەگى 527 ءپاتەردى سالىپ پايدالانۋعا بەرگەن ەكەن. بۇل, ءسوز جوق, باعدارلامانى ىسكە اسىرۋعا قوسىلعان سۇبەلى ۇلەس بولىپ تابىلادى. مۇنداي اۋقىمدى دا ساپالى قۇرىلىس كولەمىنە وزگە وتاندىق مەردىگەرلەردىڭ كوپشىلىگى قول جەتكىزە الماعانى كامىل. بۇعان قوسا ولار بىرنەشە قۇرىلىس نىساندارىن قاتار باستاپ ونى ءوز ۋاقىتىندا, ءتىپتى بەلگىلەنگەن كەستەدەن بۇرىن اياقتاپ وتىردى. بۇعان قالاي قول جەتتى؟
وسى ماتەريالدى باسپاسوزگە ازىرلەۋ بارىسىندا «التاير» قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى, قر ەڭبەك ءسىڭىرگەن قۇرىلىسشىسى الەكساندر پوتيچەنكو گازەت تىلشىسىنە مالىمدەگەندەي ونىڭ باستى سىرى – وزدەرىنىڭ مەنشىكتى بازالارىن دامىتۋعا ءبىرىنشى كەزەكتە كوڭىل اۋدارىلىپ كەلگەندىگىندە. مۇنداي مەنشىكتى بازانىڭ قالىپتاسۋىن وندىرىستىك جانە قارجىلىق تۇرعىدان ەكى ءبولىپ قاراستىرۋعا بولادى. بىرىنشىدەن, مۇندا قۇرىلىسقا قاجەتتى ماتەريالداردىڭ دەنى فيرمانىڭ وزىندە وندىرىلەدى. كاسىپورىن جانىندا بەتون, ەرىتىندى زاۋىتتارى, پەنوپلاستيرول, پلاستيكالىق تەرەزەلەر جاساۋ, اعاش پەن مەتالل وڭدەۋ تسەحتارى وسى پىكىرىمىزدىڭ دالەلى. وسىناۋ قوسىمشا وندىرىستىك ورىنداردىڭ ىشكى مۇمكىندىگى مەن قۋاتى ءۇلكەن قۇرىلىس كاسىپورنىنا قاجەتتى ماتەريالداردى وتەۋگە تولىعىمەن جەتىپ ارتىلادى. بەينەلەپ ايتقاندا, كومپانيا جانىندا شاعىن ءبىر قۇرىلىس يندۋسترياسى ىسكە قوسىلعان.
مىنە, وسىنداي وزىندىك قوسىمشا ءوندىرىستىڭ ەسەبىنەن نارىقتاعى باعانى ەكى-ءۇش ەسە تومەندەتۋگە مۇمكىندىك تۋىپ وتىر. ياعني, مۇنداي جاعدايدا قۇرىلىس تاۋارلارى ءوزىندىك قۇن كاتەگورياسىنا سايكەس كومپانياعا مول پايدا تۇسىرۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى. كاسىپورىننىڭ دەربەس قارجىلىق بازاسىن جاساۋدىڭ دا وسىنداي جولدارى ىسكە اسىرىلعان. قۇرىلىس نىساندارىن بەلگىلەنگەن مەرزىمنەن الدەقايدا ەرتە تاپسىرۋ ارقىلى دا اتالمىش بازانىڭ قورى مولايا تۇسەدى. ۋاقىت – اقشا, قاراجات دەلىنىپ جۇرگەن ءتىركەستىڭ ءبىر ءمانىسى وسىندا بولسا كەرەك. وسى قىسقارتىلعان ۋاقىت ەسەبىنەن بۇل كەزدە كەلەسى كەزەكتەگى نىساندار قۇرىلىسى باستالىپ كەتەدى. سايىپ كەلگەندە, مۇنىڭ ءبارى ەڭبەكتى ۇيىمداستىرۋدىڭ ۇتىمدى دا ءتيىمدى ادىستەرى جولعا قويىلدى دەگەن ءسوز. تابىستىڭ تاعى ءبىر كىلتى – تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتا, ءتارتىپتە, تاپسىرىلعان ىسكە دەگەن جاۋاپكەرشىلىكتىڭ مولدىعىندا دەۋگە ابدەن بولادى.
ارينە, ا.پوتيچەنكو ءوز قاراماعىنداعى جۇمىسشىلار مەن ينجەنەر-تەحنيكتەر قۇرامىنا بيىك تالاپتار قويماستان بۇرىن ولارعا جان-جاقتى وندىرىستىك جانە تۇرمىستىق جاعدايلار تۋعىزۋدى ءبىرىنشى كەزەككە قويادى. بۇل ەڭبەك ەتۋگە قولايلى فاكتورلار – جىلى شەبەرحانالار مەن گاراجدار, ەلۋ پايىزدىق باعاسى فيرما ەسەبىنەن تولەنەتىن جۇمىسشىلار اسحاناسى, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى ءجونىندەگى كەشەندى شارالار, قۇرىلىس ماماندىعىنا بەيىمى بار تالاپكەر جاستاردى كومپانيا ەسەبىنەن وقىتۋ جۇيەسى بولىپ تابىلادى.
رەسپۋبليكادا ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىنا سايكەس «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» قۇرىلىسى جوباسى كەيىنگى جىلداردا قولعا الىنعانى بەلگىلى. ال تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى بەس جىلدىعىندا مۇنداي جوبانىڭ ون ەكىدە ءبىر نۇسقاسى جوق بولاتىن. وسىنداي وتپەلى كەزەڭدە رەسپۋبليكانىڭ ەڭ شالعاي اۋداندارىنىڭ ءبىرى كازتالوۆتا جاڭا ۇلگى جوباداعى اۋرۋحانا عيماراتى كەشەنىنىڭ سالىنىپ پايدالانۋعا بەرىلگەنى ءالى ۇمىتىلا قويعان جوق. پەرزەنتحانا ءۇيى دە اۋرۋحانانىڭ جاڭا قونىسى جانىنان قوسا سالىندى. وسىندا امان-ەسەن ومىرگە ءسابي اكەلگەن جەرگىلىكتى جاس انا ءوز پەرزەنتىنە الەكساندر دەگەن ەسىمدى بەرۋدى قۇپ كورگەنىن دە قالايشا ايتپاي كەتە الامىز. بۇل ادامدارعا قاشان دا قۋانىش سىيلاۋ مەن جاقسىلىق جاساۋدى باستى ادامگەرشىلىك پارىزى سانايتىن الەكساندر پوتيچەنكوداي ۇلكەن جۇرەكتى ازاماتقا دەگەن ەلدەگى اتا-انانىڭ شىن ىقىلاسى دەپ قابىلداعانىمىز ورىندى.
ونىڭ كىسىلىك كەلبەتى جونىندە ەسىمى اقجايىق وڭىرىنە كەڭىنەن تانىمال ازامات, شالعايداعى جاڭاقالا اۋدانىن تابان اۋدارماستان جيىرما جىلعا جۋىق ۋاقىت باسقارىپ كەلگەن تولەگەن مەرعاليەۆ بىلايشا پىكىر ءبىلدىردى.
– الەكساندر – مەنىڭ تۇسىنىگىمدە ءىس, جۇمىس ءۇشىن جاراتىلعان جان. تىنىمسىز ەڭبەك ونىڭ ءومىرىنىڭ ەڭ باستى ولشەمى, كريتەريى. وسىنداي ەڭبەكقورلىق قاسيەتتى ءوز ۇرپاقتارىنا اتاپ ايتقاندا ۇلدارى سەرگەي مەن سلاۆانىڭ بويىنا دا دارىتىپ كەلەدى. ول كورشىلەس رەسەيدىڭ ورىنبور وبلىسىندا دۇنيەگە كەلگەنىمەن ورال وڭىرىندە مەكتەپكە باردى. وسىندا ءتالىم-تاربيە الدى. ازامات بولىپ قالىپتاستى. ونىڭ ارالاسىپ-قۇرالاساتىن دوستارىنىڭ كوپشىلىگى ءوزىمىزدىڭ اعايىندار. سوندىقتان دا بولسا كەرەك, الەكساندردىڭ بويىندا حالقىمىزعا ءتان قوناقجايلىق, مارتتىك, دارحاندىق, جومارتتىق سەكىلدى قاسيەتتەر مول. نە ىستەسە دە جۇرەگىنىڭ قالاۋىمەن, شىن ىقىلاس پەيىلىمەن ىستەۋگە تىرىسادى. «التاير» كومپانياسى بۇدان ءۇش جىل بۇرىن جاڭاقالا اۋدانىنىڭ ورتالىعىندا ەلباسى تاپسىرماسىنا ءسايكەس كاپۋستين-يار پوليگونىنان زارداپ شەككەندەرگە ارنالعان ورتالىقتى تۇرعىزعان كەزدە ونىڭ بۇل ىسكە جۇرەك قالاۋىمەن بەرىلە كىرىسكەنىنەن كۋا بولدىم. بۇل كەزدە ول دەمالىس دەگەندى مۇلدەم ۇمىتتى. كۇندىز-ءتۇنى ءبىر تىنىم تاپقان جوق. ءناتيجەسىندە ۇلكەن كەشەن قۇرىلىسى بەلگىلەنگەن مەرزىمنەن بۇرىن ىسكە قوسىلدى. قازىر ونىڭ يگىلىگىن اقجايىق ءوڭىرى تۇرعىندارىمەن قاتار كورشىلەس اتىراۋ, ماڭعىستاۋ جانە اقتوبە وبلىستارىنىڭ ازاماتتارى دا كورىپ وتىر.
الەكساندر جونىندە جازامىن دەپ وتىرسىڭ عوي. قالاي جازامىن دەسەڭ دە ول وعان ابدەن لايىقتى. شىن مانىسىندە الەكساندر اندرەەۆيچ سەكىلدى ءوز باقىتىن ەڭبەكتەن تاپقان ءوز مۇمكىندىگى شەڭبەرىندە ادامدارعا جاقسىلىق جاساۋدان ايانبايتىن, سونىسىنان ءوزى شەكسىز قاناعات تاباتىن ءوندىرىس جەتەكشىلەرى سيرەك كەزدەسەدى.
قۇرىلىس سالاسىنىڭ وڭىردەگى كوشباستاۋشىسى, قاشان دا ەل ىشىندە مەرەيى ۇستەم, شوقتىعى بيىك مەردىگەر بيىل ورال قالاسىندا كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەرگە ارنالعان توعىز قاباتتى 240 پاتەرلىك تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن ءۇش اي التى كۇن مەرزىمنىڭ ىشىندە تولىق اياقتاپ شىقتى. بيىل «التاير» قۇرىلىس كومپانياسى بۇعان قوسا ءدال وسىنداي 240 پاتەرلىك ءۇش ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن ءبىر مەزگىلدە اياقتاعانىن ەسكەرسەك ا.پوتيچەنكو باسقارعان فيرمانىڭ الىمدىلىعى مەن شالىمدىلىعىنا تەرەڭ كوز جەتكىزە تۇسەمىز.
جوعارىدا ت.مەرعاليەۆ ايتىپ وتكەندەي, ا.پوتيچەنكو قازاقستانعا جەتى جاسار بالا كەزىندە اتا-اناسىمەن بىرگە قونىس اۋدارىپتى. ول دۇنيەگە كەلگەن وزەرنىي كەنتى ورال قالاسىنان نەبارى سەكسەن كيلومەتر قاشىقتىقتا ەكەن. بۇل جونىندە ول بىلاي دەپ ەسكە الادى. 1954 جىلدىڭ جازى ەدى. تۋعان جەرىمىز بەن قالىپتاسقان ءومىر داعدىسىن قيىپ كەتۋ ءبىزدىڭ وتباسىنا وڭايعا تيمەسە كەرەك. اتا-انامىزدا بۇدان باسقا تاڭداۋ دا قالماعان سەكىلدى. ولارعا پەرزەنتتەرىن وقىتۋ, ودان ءارى تاربيەلەۋ مىندەتى تۇرعان-دى. وسىلايشا مەن قازاقستاندا ءوسىپ, ەرجەتتىم. جوعارى ءبىلىم الدىم. مۇندا ماعان ءوزىمنىڭ قارىم-قابىلەتىمدى كورسەتۋگە مۇمكىندىك جاسالدى. مەنىڭ وتانىم – قازاقستان. مەن ءوز ەلىمنىڭ شەتسىز دە شەكسىز دارحان دالاسىن, جايىق وزەنىن, تاريحى تەرەڭ توپىراقتىڭ ءتىرى كۋاگەرلەرىن جانىمداي جاقسى كورەمىن. ءارى ءوز وتانىم قازاقستاننىڭ ودان ءارى وركەندەي بەرۋى ءۇشىن وعان ءوز ۇلەسىمدى قوسۋعا قاشان دا ءازىرمىن.
ال تۋعان جەرىم رەسەي مەن ءوز وتانىم قازاقستاننىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسى تۋرالى ايتار بولسام بۇعان دەيىنگى جىلداردا مىزعىماستاي كورىنگەن ەكى جاقتى مەملەكەتتىك شەكارالار بۇگىندە ادامداردى الىستاتپاي, كەرىسىنشە بىرىكتىرە, توپتاستىرا باستاعانى كوڭىلگە قۋانىش سەزىمىن ۇيالاتادى. ايتەۋىر قازىر بۇل جاعداي وڭ جاعىنا قاراي وزگەرىپ كەلەدى. كەدەندىك تەكسەرۋلەر اجەپتاۋىر جەڭىلدەتىلدى. بۇل ەجەلدەن دوستىعى مەن ىنتىماعى جاراسقان قوس ەلدىڭ ەكونوميكاسى ءۇشىن دە ءتيىمدى دەپ سانايمىن.
سونداي-اق «التاير» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى, ورال قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى الەكساندر پوتيچەنكو جاس مەملەكەتىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىكتىڭ جيىرما جىلى ىشىندە قول جەتكەن تابىستارىن ءبىرىنشى كەزەكتە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتىمەن بايلانىستىرا قارايدى. اسىرەسە, ول مەملەكەت باسشىسىنىڭ بولاشاقتى كەڭىنەن بولجاي بىلەتىن كورەگەندىگىنە, كوپ ۇلتتى قازاقستان حالقىن جۇمىلعان جۇدىرىقتاي تاس-ءتۇيىن كۇشكە – ءتاۋەلسىزدىككە قىزمەت ەتۋگە جۇمىلدىرا بىلەتىنىنە قاشان دا ءتانتى بولىپ كەلە جاتقانىن قايتالاۋدان تانبايدى. بۇل رەتتە ءبىزدىڭ بۇگىنگى اڭگىمەمىزدىڭ كەيىپكەرى ەلباسىنىڭ ءتول پەرزەنتى ىسپەتتەس – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ەلەۋلى ءرول اتقارىپ كەلەدى دەپ سانايدى.
جيىرما جىل كارى تاريح ءۇشىن قاس-قاعىمداي ۋاقىت. الايدا وسى كەزەڭدە قازاقستان ازاماتتارىنىڭ بويىندا ەرتەڭگى كۇنگە, الداعى بولاشاققا دەگەن سەنىم تولىعىمەن ورنىقتى. رەسپۋبليكا تۇرعىندارى ءوز قارىم-قابىلەتتەرىن جان-جاقتى جارقىراتا اشىپ كورسەتۋگە مۇمكىندىك الدى. ەڭ باستىسى, ولار بۇگىنگى نارىقتىق قارىم-قاتىناستار جاعدايىندا ءومىر ءسۇرىپ ەڭبەك ەتۋىنە بەيىمدەلە ءتۇستى. بۇل ءسوز جوق ۇلكەن جەتىستىك, وتە جاقسى نىشان, – دەپ ءتۇيىن جاسادى بىزگە قۇرىلىس سالاسىنىڭ مايتالمانى الەكساندر پوتيچەنكو.
ءبىز اڭگىمە باسىندا ءىرى قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ «التاير» اتالۋىنىڭ سىرى نەدە دەگەن ساۋال تاستاعان ەدىك. وعان جاۋاپ قايتارۋدىڭ ورايى ەندى كەلىپ تۇرعانداي. التاير جەرگە ەڭ جاقىن ورنالاسقان جارىق شوقجۇلدىزداردىڭ ءبىرى ەكەنىن جۇرتتىڭ ءبارى بىلە بەرمەۋى دە مۇمكىن. ءارى بۇل اتاۋ اراب تىلىنەن اۋدارعاندا ۇشىپ كەلە جاتقان قىران ۇعىمىن دا بىلدىرەدى ەكەن. كولەمى كۇننەن ەكى ەسە ۇلكەن سانالاتىن التايردىڭ وزگە جۇلدىزدارعا قاراعاندا شوقتىعى بيىك ەكەنى دە عىلىمي-استرونوميالىق تۇرعىدان دالەلدەنگەن. «التاير» اتاۋى قۇرىلىس كومپانياسىنا جۇلدىزقۇمارلىق پيعىلدان ەمەس, بيىككە ۇمتىلۋ, العا قويىلعان ماقساتتارعا جەتۋ نيەتىنەن تۋعان ەدى, – دەيدى بۇل جونىندە كومپانيا جەتەكشىسى الەكساندر پوتيچەنكو.
«جامان ءيتتىڭ اتىن ءبورىباسار قويادى» دەگەن ناقىلعا بەرگىسىز ءسوز بار حالقىمىزدا. ارينە, بۇل تىركەستىڭ «التايرعا» مۇلدەم قاتىسى جوق ەكەنى انىق. ويتكەنى, ونىڭ اتىنا زاتى ساي كاسىپورىن ەكەنىنە ەلدىڭ ءبارى قانىق.
تەمىر قۇسايىن, باتىس قازاقستان وبلىسى.
سۋرەتتەردە: «التاير» قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى ا.پوتيچەنكو; كاسىپورىن تۇرعىزعان نىساندار.
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن رافحات حالەلوۆ.
