جاڭا باعدارلاما جۇمىسىن باستادى

ەلىمىزدە جۇمىسسىزدىقتى ءتو­مەن­دەتۋ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارت­تىرۋ, تۇر­مى­سىن تۇزەۋگە با­عىت­تالعان كەشەندى جۇمىستار ءجۇر­گىزىلۋدە. ۇدەمەلى ين­دۋست­ريا­لىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ, «جول كارتاسى» جانە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلامالارى اياسىندا كوپ­تەگەن جاڭا كاسىپ­ورىن­دار پايدا­لانۋعا بەرىلىپ, جۇ­مىسسىزدىق دەڭگەيىن تومەن­دەتۋ­گە ىقپال ەتۋدە. بۇعان وبلىس جاستارىنىڭ باستاماسىمەن ءومىر­گە جولداما العان «اۋىلدىڭ گۇل­دەنۋى – قازاق­ستاننىڭ گۇلدەنۋى» مارافون-ەستافەتاسى دا ەلەۋلى ۇلەس بولىپ قوسىلۋدا. سونىڭ وزىندە جۇمىسسىزدىق ماسەلەسى تولىق شەشىلىپ كەتە قويعان جوق. ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرم­ا­سىمەن دايىندالعان «جۇ­مىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاما­سىن­دا وسى ءبىر كۇرمەۋى قيىن كۇردەلى ماسەلەنى وڭ شەشۋگە باعىتتالعان كەشەندى شارالار قاراستىرىلعان. سوندىقتان دا بۇل باعدارلاما حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شى­عىپ, جۇرت­­شىلىقتىڭ كەڭ قولداۋىنا يە بولىپ وتىر. ەڭبەك رىنوگىنداعى وزەكتى ماسەلەلەردى شەشىپ, ين­دۋست­ريا­لىق ساياساتتى جۇزەگە اسى­رۋدا ەڭبەك كۇشىن وڭتايلى پاي­دالانۋعا مۇمكىندىك, جۇ­مىسسىز­دىق­پەن كۇرەسكە سەرپىن بەرەتىن جاڭا باعدارلاما ۇستىمىزدەگى جى­ل­عى 1 شىلدەدەن باستاپ جۇزەگە اسىرىلا باس­تادى. رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, وبلىستا كەدەيشىلىك دەڭگەيى 3,1 پايىز, ال جۇ­مىسسىزدىق 5,0 پا­يىز­دى قۇرايدى. بۇل ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىمەن سالىس­تىرعاندا جامان كورسەتكىش ەمەس. الايدا, بۇل كورسەتكىشتەردىڭ دەڭگەيىن مەي­لىنشە تومەندەتۋ باعىتىن­دا­عى جۇمىس­تاردىڭ قارقىنىن ءبا­سەڭ­سىتۋگە بولماي­دى. سوندىق­تان دا وبلىستا جاڭا باعدار­لا­مانى جۇزەگە اسىرۋدى جۇيەلى جۇرگىزۋ­گە قاتاڭ تالاپ قويىلۋدا. وبلىس ورتا­لىعىندا جانە اۋدانداردا جۇ­مىس­پەن قامتۋ ورتالىعى قۇرى­لىپ, عيما­رات­پەن قامتاماسىز ەتىل­دى. ولار باعدار­لامانى ءجۇ­زەگە اسىرۋعا كىرىسىپ تە كەتتى. وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى سارا نۇر­قاتوۆا­نىڭ توراعالىعىمەن, جاڭا باع­دار­لا­مانىڭ جۇزەگە اسى­رى­لۋىنا جاۋاپ­تى باسقارمالار, جۇ­مىسپەن قامتۋ ورتا­لىق­تارى باسشىلارىنىڭ, اۋدان اكىم­دەرى ورىنباسارلارىنىڭ جانە باع­دار­لا­ماعا قاتىسۋشىلاردىڭ قاتى­سۋى­مەن ءوت­كەن جيىندا وسى با­عىتتاعى جۇمىس با­رىسى تاعى ءبىر پىسىقتالدى. ءوز بەتىنشە جۇمىسپەن اينا­لىسۋ­شىلارعا, جۇمىسسىزدارعا جانە تابىسى از ادامدارعا ارنال­عان باعدارلاما ءۇش باعىتتان تۇرادى. بيىلعى جىلى ءبىرىنشى باعىت – تۇرعىندارعا كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ جانە قايتا دايارلاۋ بو­يىنشا 500 ادامدى قابىلداۋ كوز­دەلگەن. قازىرگى تاڭدا قادرلاردى قايتا دايارلاۋ ۇيىمداستى­رى­لاتىن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارى كەلىسىلدى, سۇرانىسقا يە 29 ماماندىق انىقتالدى. مەملەكەتتىك تاپسى­رىس اياسىندا ولار 12 ماماندىق بويىنشا وقىتىلادى. قازىرگى تاڭدا تەگىن وقىپ, ماماندىق يگەرۋگە 90 ادام تىلەك بىلدىرگەن. وقۋ اۋداندارداعى كاسىپتىك ليتسەيلەر مەن قالاداعى كووپەراتيۆتىك, تەحنيكالىق, كولىك كوممۋنيكاتسيا جانە جاڭا تەحنولوگيالار كوللەدجدەرىندە كەس­تەگە سايكەس تا­مىز-قىركۇيەك اي­لارىن­دا باستا­لادى. وعان قوسا, 3200 ادامدى جۇ­مىسپەن قامتاماسىز ەتۋگە ءجار­دەمدەسۋ, ونىڭ ىشىندە 1200 ادام­دى جالاقىنى ءىشىنارا سۋبسيديالاۋ ارقىلى الەۋمەتتىك جۇمىس ورنىنا ورنالاستىرۋ جوسپار­لان­عان. جۇمىسشىلار سۋبسيديا ەسەبىنەن ايىنا 26000 تەڭگە جال­اقى الاتىن بولادى. وسى كەزگە دەيىن 208 ادام الەۋمەتتىك جۇمىستارعا ورنالاستىرىلدى. اۋدانداردا از قامتىلعانداردىڭ, ءوزىن-ءوزى جۇ­مىس­پەن قامتاماسىز ەتكەندەردىڭ جانە جۇمىسسىزداردىڭ تىزىمدەرىن جاساۋ جالعاسۋدا. باعدارلامانىڭ ەكىنشى باعىتى بو­يىنشا اۋىلداعى كاسىپكەرلىكتى دامى­تۋعا كومەكتەسۋ اياسىندا 120 ادامعا ءوز ءىسىن اشۋ ءۇشىن 1 ملن. تەڭگەدەن بار­لىعى 120 ميلليون تەڭگە كولەمىندە شاعىن نەسيە قاراستىرىلعان. كاسىپ­كەرلىك نەگىزىن وقىتۋعا دا 120 ادامدى جولداۋ جوس­پارلانىپ وتىر. بىراق, ازىرگە كاسىپكەر بولۋعا 69 ادام عانا تالاپتانىپ وتىر. ال, ءۇشىنشى باعىت بويىنشا ەكو­نوميكالىق الەۋەتى تومەن ەلدى مەكەندەردەن دامۋ كورسەتكىشتەرى جوعارى اۋ­داندارعا كوشۋگە 26 وتباسى تىلەك ءبىلدىرىپتى. جوسپار بويىنشا 104 وتباسى كوشىرىلۋى ءتيىس. وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى سارا نۇرقاتوۆا جيىندى قورى­تىن­­دىلاي كەلىپ جالپى باعدار­لا­مانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن وبلىس بو­يىنشا 446,5 ملن. تەڭگە كولە­مىن­دە قاراجات بولىنگەنىن, ەندى بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردى شيراتا ءتۇسۋ قاجەتتىگىن قاداپ ايتتى. ساتىبالدى ءساۋىرباي, اقتوبە وبلىسى.