تۇرىك رەسپۋبليكاسىنا رەسمي ساپارمەن كەلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆ كەشە انكارادا بىرقاتار ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر وتكىزدى.
قازاقستان سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى تۇرىكتىڭ داڭقتى ۇلى اتاتۇرك كەسەنەسىنە گۇل شوعىن قويعان سوڭ, تۇرىك رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ ءتوراعاسى دجەميل چيچەكپەن كەزدەستى. سپيكەر ءوز سوزىندە قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك العاننان بەرگى كەزەڭدەردە اسا زور تابىستارعا قول جەتكىزگەندىگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ءتوراعانىڭ كەزدەسۋدە اتاپ ءوتكەنىندەي, قازاقستاننىڭ حالىقارالىق بەدەلدى ۇيىمدارعا ءتوراعالىق ەتۋى حالىقارالىق قوعامداستىق تاراپىنان ۇلكەن سەنىمگە يە ەكەندىگىن كورسەتەدى. قازىرگى تاڭدا ۇكىمەتارالىق بايلانىستار قارقىندى دامۋدا. ەندىگى ماسەلە, پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ. د.چيچەك ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە ءوزى تاراپىنان كومەك كورسەتۋگە دايىن. قازاقستان رەسپۋبليكاسى سەناتىنىڭ توراعاسى قايرات ءماميدى ءوز ەلىنە رەسمي ساپارمەن كەلىپ قايتۋعا شاقىراتىندىعىن جەتكىزۋدى وتىنگەن ول ءوزى دە قازاقستانعا رەسمي ساپار جاساۋعا نيەتتى ەكەندىگىن ءبىلدىردى. ال قر سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆ ءوز كەزەگىندە تۇركيانىڭ قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن ەڭ ءبىرىنشى بولىپ تانىعانىنا دا جيىرما جىل بولىپ قالعاندىعىن اتاي كەلىپ, ەكى ەلدىڭ باسشىلارى كەزدەسۋلەرىندە كوپتەگەن قۇجاتتارعا قول قويىلعاندىعىن, ەندىگى ماسەلە سولاردىڭ ءجۇزەگە اسۋىن قاداعالاۋ جاعىنا كوڭىل ءبولىنۋى قاجەتتىگىنە توقتالدى. سونىمەن بىرگە مينيستر قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ورال مۇحامەدجانوۆتىڭ ءتۇرىك رەسپۋبليكاسىنا ساپارى جوسپارلانىپ وتىرعاندىعىن, تۇركيا ەلىمىزدىڭ ەۋرازياداعى ستراتەگيالىق ارىپتەسى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.
قازىرگى كەزدە قازاقستاندا 3 مىڭعا جۋىق تۇرىك كومپانيالارى جۇمىس ىستەيدى, اراداعى ساۋدا-ساتتىق 2 ميلليارد دوللاردان اسىپ وتىر. جىل اياعىنا دەيىن ونىڭ دەڭگەيى 4 ميلليارد دوللاردان اسادى دەپ كۇتىلۋدە. سونداي-اق مينيستر الماتىدا قازان ايىندا وتەتىن تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ىنتىماقتاستىعى كەڭەسىنىڭ سامميتىنە قاتىسۋ ءۇشىن مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ابدۋللا گۇلدى شاقىرعانىن رەسمي تۇردە قۋاتتادى.
بۇدان كەيىن سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆتىڭ ءتۇركيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى احمەد داۋىتوعلىمەن كەزدەسۋى جەكە جانە تولىق قۇرامدا جالعاسىن تاپتى. كەزدەسۋدە تاراپتار ساياسي-ەكونوميكالىق ماسەلەلەرمەن قاتار, بىرقاتار حالىقارالىق ماسەلەلەر بويىنشا دا پىكىر الماستى. ەرجان قازىحانوۆتىڭ اتاپ وتكەنىندەي, قازاقستان-تۇركيا ىنتىماقتاستىعى جوعارى دەڭگەيدە دامىپ كەلەدى. الداعى جىلدارى ساۋدا اينالىمىن 10 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر. كەزدەسۋ بارىسىندا تۇركيا ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى ر.ەردوعاننىڭ قازاقستانعا جاسايتىن رەسمي ساپارى جايىندا دا اڭگىمە بولدى. ساپار اياسىندا ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى قازاقستان – تۇركيا جوعارى دەڭگەيدەگى كەڭەسىن قۇرۋ ماسەلەسى تالقىلانادى دەپ كۇتىلۋدە.
كەزدەسۋ ناتيجەسىندە ەكىجاقتى قۇجاتتار – قازاقستان مەن تۇركيا سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى اراسىنداعى ديپلوماتيا سالاسىندا كادرلاردى دايارلاۋ جانە بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ تۋرالى مەموراندۋمعا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن تۇرىك رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىكتەرى اراسىنداعى 2012-2013 جىلدارعا ارنالعان ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسىنا قول قويىلدى.
كەشە قازاقستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆ تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ابدۋللا گۇلدىڭ قابىلداۋىندا بولىپ, وندا ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ جايىندا اڭگىمەلەستى.
اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان» – انكارادان.
قازاقستان سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى تۇرىكتىڭ داڭقتى ۇلى اتاتۇرك كەسەنەسىنە گۇل شوعىن قويعان سوڭ, تۇرىك رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ ءتوراعاسى دجەميل چيچەكپەن كەزدەستى. سپيكەر ءوز سوزىندە قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك العاننان بەرگى كەزەڭدەردە اسا زور تابىستارعا قول جەتكىزگەندىگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ءتوراعانىڭ كەزدەسۋدە اتاپ ءوتكەنىندەي, قازاقستاننىڭ حالىقارالىق بەدەلدى ۇيىمدارعا ءتوراعالىق ەتۋى حالىقارالىق قوعامداستىق تاراپىنان ۇلكەن سەنىمگە يە ەكەندىگىن كورسەتەدى. قازىرگى تاڭدا ۇكىمەتارالىق بايلانىستار قارقىندى دامۋدا. ەندىگى ماسەلە, پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ. د.چيچەك ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋگە ءوزى تاراپىنان كومەك كورسەتۋگە دايىن. قازاقستان رەسپۋبليكاسى سەناتىنىڭ توراعاسى قايرات ءماميدى ءوز ەلىنە رەسمي ساپارمەن كەلىپ قايتۋعا شاقىراتىندىعىن جەتكىزۋدى وتىنگەن ول ءوزى دە قازاقستانعا رەسمي ساپار جاساۋعا نيەتتى ەكەندىگىن ءبىلدىردى. ال قر سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆ ءوز كەزەگىندە تۇركيانىڭ قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن ەڭ ءبىرىنشى بولىپ تانىعانىنا دا جيىرما جىل بولىپ قالعاندىعىن اتاي كەلىپ, ەكى ەلدىڭ باسشىلارى كەزدەسۋلەرىندە كوپتەگەن قۇجاتتارعا قول قويىلعاندىعىن, ەندىگى ماسەلە سولاردىڭ ءجۇزەگە اسۋىن قاداعالاۋ جاعىنا كوڭىل ءبولىنۋى قاجەتتىگىنە توقتالدى. سونىمەن بىرگە مينيستر قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى ورال مۇحامەدجانوۆتىڭ ءتۇرىك رەسپۋبليكاسىنا ساپارى جوسپارلانىپ وتىرعاندىعىن, تۇركيا ەلىمىزدىڭ ەۋرازياداعى ستراتەگيالىق ارىپتەسى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.
قازىرگى كەزدە قازاقستاندا 3 مىڭعا جۋىق تۇرىك كومپانيالارى جۇمىس ىستەيدى, اراداعى ساۋدا-ساتتىق 2 ميلليارد دوللاردان اسىپ وتىر. جىل اياعىنا دەيىن ونىڭ دەڭگەيى 4 ميلليارد دوللاردان اسادى دەپ كۇتىلۋدە. سونداي-اق مينيستر الماتىدا قازان ايىندا وتەتىن تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ىنتىماقتاستىعى كەڭەسىنىڭ سامميتىنە قاتىسۋ ءۇشىن مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ابدۋللا گۇلدى شاقىرعانىن رەسمي تۇردە قۋاتتادى.
بۇدان كەيىن سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆتىڭ ءتۇركيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى احمەد داۋىتوعلىمەن كەزدەسۋى جەكە جانە تولىق قۇرامدا جالعاسىن تاپتى. كەزدەسۋدە تاراپتار ساياسي-ەكونوميكالىق ماسەلەلەرمەن قاتار, بىرقاتار حالىقارالىق ماسەلەلەر بويىنشا دا پىكىر الماستى. ەرجان قازىحانوۆتىڭ اتاپ وتكەنىندەي, قازاقستان-تۇركيا ىنتىماقتاستىعى جوعارى دەڭگەيدە دامىپ كەلەدى. الداعى جىلدارى ساۋدا اينالىمىن 10 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر. كەزدەسۋ بارىسىندا تۇركيا ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى ر.ەردوعاننىڭ قازاقستانعا جاسايتىن رەسمي ساپارى جايىندا دا اڭگىمە بولدى. ساپار اياسىندا ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى قازاقستان – تۇركيا جوعارى دەڭگەيدەگى كەڭەسىن قۇرۋ ماسەلەسى تالقىلانادى دەپ كۇتىلۋدە.
كەزدەسۋ ناتيجەسىندە ەكىجاقتى قۇجاتتار – قازاقستان مەن تۇركيا سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى اراسىنداعى ديپلوماتيا سالاسىندا كادرلاردى دايارلاۋ جانە بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ تۋرالى مەموراندۋمعا جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن تۇرىك رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىكتەرى اراسىنداعى 2012-2013 جىلدارعا ارنالعان ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسىنا قول قويىلدى.
كەشە قازاقستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرجان قازىحانوۆ تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ابدۋللا گۇلدىڭ قابىلداۋىندا بولىپ, وندا ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ جايىندا اڭگىمەلەستى.
اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان» – انكارادان.
