چاپاەۆ – جالپاقتال – كازتالوۆ – جانىبەك اۆتوجولى قۇرىلىسىندا كىدىرىس جوق
كەشەگى كۇنى ورال ءوڭىرىنىڭ گازەت ايدارىنا شىعارىلىپ وتىرعان ەڭ شالعايداعى اۋداندارىن وبلىس ورتالىعىمەن جالعاستىراتىن اۆتوجول قۇرىلىسى جوباسى جاسالعان كەزدە مۇندا وعان دەيىن كىم بار, كىم جوق دەۋشىلەر از بولعان جوق. كازتالوۆ اۋدانىندا تۇراتىن ەلدىڭ قادىرلى اقساقالى يحسان قۇتقوجيننىڭ جاسىم سەكسەنگە كەلدى, ەندىگى جەردە مەن بۇل جولدىڭ يگىلىگىن كورە الامىن با, جوق پا دەپ باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى باقتىقوجا ءىزمۇحامبەتوۆكە ساۋال تاستاعانى دا كۇنى كەشە بولاتىن. قىسقاسى, ستراتەگيالىق جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان ايتا قالارلىقتاي قايتارىم بەرە المايتىن, تەك شالعاي اۋدانداردىڭ قاراپايىم تۇرعىندارى ءۇشىن جاسالاتىن الەۋمەتتىك اۆتوجول قۇرىلىسى قارقىن الىپ كەتەدى دەگەنگە كۇمان كەلتىرۋشىلەر كوپ بولدى. دەگەنمەن “كوز قورقاق, قول باتىر” دەگەندەي, بۇگىنگى كۇنى اتالمىش اۆتوجولدىڭ ەلۋ جەتىنشى كيلومەترىنىڭ كوپىرمەن قوسا العانداعى قۇرىلىسى اياقتالىپ كەلە جاتقانى كوڭىلگە ۇلكەن سەنىم تۋعىزادى. “اقجايىق قارجى-ونەركاسىپ كومپانياسى” ااق-قا قاراستى “ورال جول قۇرىلىسى” اق-تىڭ مامان جۇمىسشىلارى مەن ينجەنەر-تەحنيكتەر توبى ونى الداعى تامىز ايىندا اياقتاۋدى كوزدەپ وتىر. اۆتوجول قۇرىلىسىندا مول تاجىريبە جيناقتاعان, ونى ساپالى تۇردە اتقارا بىلەتىن وندىرىستىك ۇجىمعا ەل ريزاشىلىعى شەكسىز. ورالدىق جول قۇرىلىسى ماماندارىنىڭ سالاداعى وزگە ارىپتەستەرىنەن شوقتىعى بيىك تۇراتىن تاعى ءبىر سەبەبى – ساپا مەنەدجمەنتى جۇيەسى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىندىگى. سونىمەن بىرگە تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى, وبلىستا بالاماسى جوق جول-قۇرىلىس لابوراتورياسىنىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىندىگى. ۇشىنشىدەن, ولارعا كاسىبي شەبەرلىك, ءتارتىپ پەن جيناقىلىق, تەرەڭ جاۋاپكەرشىلىك سەزىم, بۇگىن تاپسىرىلعان ءىستى ەرتەڭگە قالدىرماۋ داعدىسى ءتان ەكەنىن ايتا كەتۋگە ءتيىسپىز. مىسال كەرەك پە, ءسوز جوق تابىلادى. قىس بويى قاراپ جاتپاي شيكىزاتتى ازىرلەپ, تاسىمالداپ, ەرتە كوكتەمدە ءىستى باستاپ كەتكەنى مىسال ەمەي نەمەنە؟ ويدان وي تۋادى. بۇعان دەيىن باتىسقازاقستاندىقتاردىڭ وسى اۆتوجول قۇرىلىسىن جۇرگىزۋدەن تالاي رەت تاقىرعا وتىرىپ قالعانى جاسىرىن ەمەس. قالايشا دەمەكسىز عوي. تەندەردە ماتەريالدىق بازا دەگەننىڭ ون ەكىدە ءبىر نۇسقاسى جوق, كاسىبي دەڭگەيلەرى تومەن, جول-كوپىر قۇرىلىسىمەن اينالىسپاعان كەلىمسەك بىرەۋلەر ۇتادى دا, توپىراقتى تەگىستەگەن, ۇيگەن كەيىپ تانىتىپ, كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە اياق استىنان تايىپ تۇرادى. ءىس ءبىتتى, قۋ كەتتى دەگەن وسى دا. سودان سوڭ جەرگىلىكتى وكىلەتتى ورگاندار ولاردىڭ ۇستىنەن سوتقا ارىز بەرگەن جاعدايلار دا كەزدەستى. ودان ءبارىبىر ەشتەڭە وزگەرگەن جوق. جول ءۇستى سول باياعىشا توپىراقتىڭ ءۇيىندىسى كۇيىندە قالا بەردى. مەملەكەتتىڭ قىرۋار قاراجاتى جەلگە ۇشىپ كەتە باردى. بۇدان بىرنەشە جىل بۇرىن شالعايداعى جاڭاقالا اۋدانىن وبلىس ورتالىعىمەن جالعايتىن جول قۇرىلىسى كەزىندە وسىنداي كورىنىس ورىن العانى ءالى دە ەستە. “بونۋس-سەرۆيس” دەپ اتالاتىن كەلىمسەك كومپانيا ەل-جۇرتتى وسىلايشا سازعا وتىرعىزىپ كەتكەنى بار. شالقار كولىنە تارتىلاتىن جول قۇرىلىسى كەزىندە دە باستاپقىدا وسىنداي جاعدايلار كەزدەستى. بۇل تۇرعىدان دا جەرگىلىكتى كاسىبي مەردىگەر “ورالجولقۇرىلىسى” ۇجىمىنىڭ ەل الدىنداعى ەڭسەسى بيىك, ءجۇزى جارقىن. وسى ماتەريالدى جازۋ بارىسىندا ءبىز كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگى, اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتى, باتىس قازاقستان وبلىستىق دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى تەمىرحان مەڭدىعاليەۆكە حابارلاسىپ, ودان ۇلكەن الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جول قۇرىلىسىنىڭ الداعى ۋاقىتتا قالاي جالعاساتىنى جونىندە ايتىپ بەرۋىن سۇراعان ەدىك. سالا باسشىسى ىركىلگەن جوق. – كەلەسى كەزەكتەگى 57-97 كيللومەتر ارالىعىنداعى جوبالاۋ-ىزدەستىرۋ جۇمىستارىنىڭ قۇجاتى ازىرلەندى. بۇل ىرگەلى قۇجات كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا مينيسترلىگىنە قاراستى اۆتوموبيل جولدارى كوميتەتىنە تاپسىرىلدى. قازىرگى كۇنى قىركۇيەكتىڭ باسىندا جوعارىدا اتالعان قىرىق كيلومەترلىك جول قۇرىلىسىنا تەندەر وتكىزىلەدى دەپ كۇتىلۋدە. ونىڭ تىلشىگە قايتارعان جاۋابىن ءسال تەرەڭدەتە تۇسسەك – بۇل الەۋمەتتىك جول قۇرىلىسىنداعى اسا اۋقىمدى, اسا كولەمدى ءىس دەگەن ءسوز. ءتىپتى ءوڭىردىڭ ارعى-بەرگى جول قۇرىلىسى تاريحىندا ءدال وسىنداي كولەمدەگى ءىرى جول جوباسى ءبىر جىلدىڭ ىشىندە اتقارىلا قويدى ما ەكەن دەسەڭىزشى. ءاي, ءسىرا, اتقارىلا قويماعان شىعار. توقسان جەتىنشى كيلومەتردەن ءۇش شاقىرىم جەردە كازتالوۆ اۋدانىنا قاراستى سارىقۇدىق اۋىلى ورنالاسقان. ونىڭ “باۋىرمال” ساز بالشىعى اۆتوكولىك يەلەرىن جاۋىندى-شاشىندى كەزەڭدەردە قونا جاتۋعا ءماجبۇرلەيتىنىن قايدا قويارسىز. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ساز بالشىعى تىلەرسەكتەن سوعاتىن ماڭ دالاعا اسفالت جولدىڭ تۇمسىق تىرەۋى وركەنيەت پەن الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق دامۋ ساتىسىنا جەتۋدەگى ىرگەلى قادام بولماق. ياعني جوعارىدا ايتىلعانداي, شالعاي اۋداندا تۇراتىن اقساقال يحسان قۇتقوجين بۇيىرتسا الداعى ءتورت-بەس جىل ىشىندە الەۋمەتتىك جولدىڭ يگىلىگى مەن پايداسىن كورگەلى تۇر. بۇعان دەيىنگى ەسەپتەردە جولدىڭ تولىقتاي پايدالانۋعا بەرىلۋ مەرزىمى كەم دەگەندە ون-ون بەس جىل دەپ بەلگىلەنگەن بولاتىن. ءتۇيىپ ايتقاندا اقجايىق ايماعىندا ىسكە اسىپ جاتقان ءىرى الەۋمەتتىك جول قۇرىلىسى جوباسى ەلباسى مەن رەسپۋبليكا ۇكىمەتىنىڭ الەۋمەتتىك ساياسات پەن وسى سالاداعى ءىس-قيمىل باعدارلاماسىنىڭ جارقىن كورىنىسىندەي اسەر قالدىرادى. تەمىر قۇسايىن, باتىس قازاقستان وبلىسى.
