«درايۆ-ۆودكا-اپەلسين» ىشكەن بالالار بولاشاعى مەن دەنساۋلىعى نە بولماق؟

جاقىندا رەسەي ەلىنىڭ حانتى-مانسى اۆتونوميالىق وكرۋگىنا قاراستى نيجنەۆارتوۆسك قالاسىندا ءبىر وقۋشىنىڭ بىرنەشە بانكى ەنەرگەتيكالىق كوكتەيل ءىشىپ, جۇرەك اۋرۋىنان كەنەتتەن كوز جۇمعانى تۋرالى جازىلدى. مۇنداي سۋسىندار ءبىزدىڭ ەلدىڭ دۇكەن­دەرىندە دە كوپتەپ ساتىلۋدا. ونى شىعارا­تىن كاسىپورىن دا الىستا ەمەس,  الماتى وبلىسىنداعى ىلە اۋدانىنا قاراستى بورالداي اۋىلىنىڭ مەندەلەەۆ كوشەسىندەگى 17-ءشى ۇيگە ورنالاسقان. انىقتاپ ايتساق, وسى مەكەن-جايداعى  «ريس لتد» جشس-ءى ءسپيرتى از گازدالعان سۋسىنداردى تۇتىنۋ­شىلارعا جاشىكتەپ وتكەرىپ جاتىر. ءالسىز الكوگولدى سۋسىنداردى, ادەتتە, ەرەسەكتەردىڭ ونشا ەلەپ-ەسكەرە بەرمەيتىنى بەلگىلى. سوندا ونىڭ ەڭ نەگىزگى تۇتىنۋشىسى كىمدەر؟ ارينە, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر! جازعى كانيكۋل الدىندا تاراز قالاسىنداعى ءبىر ۇستاز ليتسەي وقۋشىسىنىڭ قولىنان «دجين-تونيك-ليمون», «درايۆ ۆودكا-اپەلسين» دەپ اتا­لا­تىن سۋسىنداردى كورىپ قالىپ, اتا-ان­ا­سىمەن سويلەسۋگە ءماجبۇر بولدى. انىقتاي كەلە, وقۋشىنى دۇكەننەن ەنەرگەتي­كالىق سۋسىن اكەلۋگە جۇمساعان سىنىپتاس دوستارى ەكەنى بەلگىلى بولدى. ال: «سەندەرگە مۇنداي سۋسىندى ءىشۋ نە ءۇشىن قاجەت بولدى؟» دەگەن ساۋالعا ولاردان: «ەمتيحان الدىنداعى دايىندىققا كۇش-قۋات جيناۋ ءۇشىن» دەگەن تۇرعىدا جاۋاپ الىندى... ءبىز اتالعان سۋسىنداردىڭ «مىنەزدەمەسىن» ەل ۇكىمەتىنىڭ, ونىڭ ىشىندە دەنساۋ­لىق ساقتاۋ, ءبىلىم جانە عىلىم, ىشكى ىستەر مينيسترلىكتەرى باسشىلارىنىڭ جانە پار­لامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ نازارىنا ۇسى­ناۋ ءۇشىن قۇتى بۇيىرىندەگى وتە مايدا جازۋلاردى ەرىنبەستەن وقىپ, كوشىرىپ الدىق. وقيىق: «دجين-تونيك-ليمون. ءال­سىز الكوگولدى گازدالعان سۋسىن. قۇرامى: ارنايى دايىندالعان سۋ, كومىرقىشقىل گازى, «ليۋكس» ءسپيرتى, قىشقىل رەتتەۋشى (ليمون قىشقىلى), تابيعي تونيك, ليمون ەكستراتى, قانت, «دجين» تابيعي حوش ءيىسى, كونسەرۆانت (ناتري بەنزولى). كالوريا­لى­لىعى: 72كحال/100 مل كەم ەمەس. ساقتاۋ مەرزىمى 12 اي». ءدال وسى مازمۇنداس جاپ­سىرما قاعازى بار ەكىنشى قۇتىنىڭ سىر­تىنا ءتىپتى... «درايۆ. ۆودكا-اپەلسين. ءال­سىز الكوگولدى گازدالعان سۋسىن» دەپ جازۋدان دا تارتىنباپتى. وسى رەتتە ايتايىق دەگەنىمىز, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ ورگانيزمى تەز ەلىتەدى, تەز ۋلانادى جانە تەز «جەڭىلەدى». سوندىقتان بالالار نەمەسە ولاردىڭ اتا-انالارى «ءالسىز الكوگولدى گازدالعان سۋ­سىن» دەگەن جارنامانى مالدانىپ سۋسىن­دى ۇزدىكسىز پايدالانا بەرسە, ولاردىڭ بىرنەشە جىلدان كەيىن الگى قۇتىداعى سۋدىڭ قۇلاقكەستى ق ۇلىنا اينالاتىنى انىق. ونى مىسە تۇتپاي ناعىز ءسپيرتتىڭ وزىنە اۋىز سالۋى دا مۇمكىن. ال بۇل دەن­ساۋ­لىققا وتە زيان. بالالاردىڭ مىنەز-قۇلقى مەن جۇيكەسىنە دە كەرى اسەر ەتەرى ءسوزسىز. مىسالى, جوعارىدا ايتىلعان حانتى-مانسى اۆتونوميالىق وكرۋگىندەگى كوز جۇمعان 15 جاسار وقۋشى بىرنەشە بانكى الكوگولسىز (!) كوكتەيل ىشكەننىڭ وزىندە ومىرىمەن قوشتاسسا (مەديتسينا قىزمەت­كەر­لەرى وسىنداي قورىتىندىعا كەلىپ وتىر), ءبىزدىڭ وقۋشىلار «ليۋكس» ءسپيرتى قوسىلعان گازدالعان سۋسىنمەن كوڭىلى قالاعانىنشا «ءشول» باسىپ, «كۇش» جيناۋدا. ەندەشە, بۇل ماسەلە  اتا-انا مەن ۇستازدى دا الاڭ­داتپاي قويمايدى. ال ءبىز ولاردىڭ جاناي­قايىن جوعارىعا جەتكىزبەيىنشە جايبارا­قات وتىرا المادىق. سوڭعى كەزدەرى الماتى, شىمكەنت, تاراز جانە تاعى باسقا قالالاردا وقۋشىلار اراسىنداعى توبەلەس جيىلەپ, ونىڭ اياعى ون ەكىدە ءبىر گ ۇلى اشىلماعان ورىمدەي بالالاردىڭ ولىمىنە ۇلاسۋدا. البەتتە, ونىڭ باسقا دا ءتۇرلى سەبەپتەرى مەن سالدارلارى بار ەكەنى بەلگىلى. دەگەنمەن, «درايۆ. ۆودكا-اپەلسين» سۋسىنىنىڭ قاندى ويناتاتىن «قىزۋىن» دا جوققا شىعارا الماساق كەرەك. سوندىقتان اتى اتالعان مينيسترلىك باس­شىلارى, حالىق ءسوزىن سويلەپ جۇرگەن دە­پۋتاتتار مەن سەناتورلار ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارا وتىرىپ, اتالعان سۋسىنداردىڭ ادام ومىرىنە, ونىڭ ىشىندە بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر اعزا­سىنا قانشا­لىقتى پايداسى مەن زيانى بارىنا مۇقيات ساراپتاما جاساۋعا جانە ونىڭ ەلىمىز بو­يىن­شا كىمدەرگە, قانشا جاستاعى تۇتىنۋ­شى­لارعا وتكەرىلۋى كەرەكتىگىن انىقتاۋدا مۇددەلىلىك تانىتسا دەيمىز. ويتكەنى, ەل بولاشاعى – بالالار مەن ءجاسوس­پىرىمدەر ءومىرى مەم­لەكەت ءۇشىن بارىنەن قىمبات. كوسەمالى ساتتىباي ۇلى, جامبىل وبلىسى.