موتسارت – مۇقاعالي

(اقىن رۋحىمەن سىرلاسۋ) وسىلاي بولارىنا تيتتەي دە كۇمان­دانباي ءوتىپ ەدى ومىردەن ساردار اقىن. جازىلىپ جاتىر... مۇقاعاليمەن بىزدەر تاع­دىرلاس ەدىك. ۇلى وتان سوعىسى ەكەۋ­مىز­دىڭ دە اكەمىزدى جالماپ, انالارى­مىزدى جەسىر, ءوزىمىزدى جەتىم ەتكەن. مۇ­قا, ءسىز ول كەزدە ون جاستا ەكەنسىز. ال مەن اكەمنەن التى ايلىعىمدا قالىپپىن. سوعىسقا كەتكەن اكەڭىزدى ساعىنىپ, بالا جۇرەگىڭىزبەن ۇلكەن ارمان-ءۇمىتتى سەرىك ەتىپ, العاشقى ولەڭدەرىڭىزدى اكەڭىزگە ارناعان ەكەنسىز. سول قارشاداي جاسى­ڭىز­دا ءۇش قالىڭ ءداپ­تەرگە جۇك بولعان جاۋقازىن تۋىندىلا­رى­­ڭىزدى سىرتتان كەلگەن ءبىر قۋ الىپ كەتىپتى. بۇل حاباردى ەستىگەندە ناعيمان انا­ڭىز ەگىلىپ جى­لاعان ەكەن.سوندا ءسىز جۇ­باتۋ ءسوز ايتىپ: «ناقا, جىلاما, ءالى ولەڭ­نىڭ كوكەسىن جازاتىن بولامىن!» دەپسىز. ءار پەندەنىڭ باسىندا ءوز تاعدىر-تا­­لايى بار عوي... مەن دە: «اكە مەيىرىمىن كورمەدىم-اۋ, اكەم قولىمنان جەتەكتەگەن جوق, اشا­­­مايعا وتىرعىزعان جوق, مەكتەپكە اپ­ار­عان جوق... تىم بولماسا, ەس بىلگەندە كوز جاز­باعانىم-اي», دەپ ار­­­مان­دا­ۋ­­­­شى ەدىم... مۇقاعالي جىرلارى اكەسىن كورمەگەن, اكە مەيىرىمىنە قانباعان كوپ جەتىمنىڭ باسىنان سيپادى, توقتاۋ ايتىپ, كەلەر كۇننەن جاقسى­لىق كۇتۋدى ۇيرەتتى. اقىن: راس, قايعى-قاسىرەتى بار قاپتاعان, عۇمىرلار بار باتقان جانە باتپاعان. اكەلگەنمەن ءار ادامعا ءبىر قايعى, سول جىلدارعا قارعىس ايتۋ جات ماعان... اڭىزداردان تەرە ءجۇرىپ ماساقتى, راس, راس, كوزىمىزدەن جاس اقتى. بىراق سو ءبىر داۋىل جىلدار, وت جىلدار, بارىمىزدەن ءبىر-ءبىر باتىر جاساپتى, – دەيدى. تابيعاتتا كۇن مەنەن ايدىڭ جالعىز بو­لا­­تىنى سياقتى, ادام بالاسى ءۇشىن دە اتا مەن انا جالعىز. سوندىقتان دا بولار, ادام بالا­سى اتا-اناسىن كوز جۇمعانشا اڭساپ, سارىلىپ ساعىنارى شىندىق. ولمەس ونەردىڭ قۇدىرەتى ساناداعى سارتاپتى ساعىنىشتى قايتا جاڭ­عىرتىپ, تاعدىرى قيلى-قيلى اتا-انا رۋحىنا تاعى دا باس يگىزەدى ەكەن. مۇقاعاليدىڭ مىنا شۋماعى وسىنىڭ كۋاسى. ... جالىنعان عازيز انام, سۇراپ قالعان, جوعالدى سول بەتىمەن بىراق تا ارمان. سەنبەيمىن اكەڭ ءولدى دەگەنگە مەن, سەبەبى, ول ۇيىمىزدەن ءتىرى اتتانعان. ءبىز كەيدە بالالىقپەن ويناپ كەتكەندە, جىگىتتىكپەن جەلىك قۋىپ جۇرگەندە ۇيدە وڭاشا قالعان انامىز قابىرعاداعى كونە سۋرەتكە تەلمىرە قاراپ, كوزىنەن سىرعىپ اققان جاستى ءسۇرتىپ وتىرعانىن تالاي كورگەنبىز. جۇگىرىپ كەلە جاتقاندا ماڭدايىڭ سۋىق مۇڭتاسقا ءتيىپ, انامىزدىڭ الدىندا كىنالى ادامداي كۇي كەشەتىنبىز. ءيا, انامىزدى جۇباتارعا ءسوز تاپپايتىن ەدىك. ول جۇباتۋ ءسوزدى دە ءبىز ءۇشىن مۇقاعالي اقىن ايتقان ەدى. شەشە, سەن باقىتتىسىڭ! جىلاماعىن, جاي ءتۇسىپ جاتقاندا دا قۇلامادىڭ. تاڭىرىڭنەن مەن ەدىم سۇراعانىڭ, سوندىقتان جىلاماعىن, جىلاماعىن!   بارمىن عوي, ءتىرىمىن عوي, قاسىڭدامىن. ولمەيمىن, مەن وزىڭدەي اسىلدانمىن! تاۋسىلىپ, ءوز-وزىڭنەن شاشىلماعىن, بايىرعى بەرەكەڭدى قاشىرماعىن!   مەن سەنىڭ قانىقپىن عوي كوز جاسىڭا, ءوزىم كەپىل توت باسىپ توزباسىما. ەكى جىر جازسام ساعان ءبىرىن ارناپ, «شەشە» دەپ جازدىم ىلعي ءسوز باسىنا.   ء(تاڭىرى كەشە گورسىن كەسىرىمدى) اسپانعا جازام سەنىڭ ەسىمىڭدى!!! شەشە, سەن باقىتتىسىڭ, تەربەتە بەر, قۇبا تالدان يىلگەن بەسىگىڭدى! بۇل ولەڭ – جالعىز مۇقاعاليدىڭ ەمەس, جەتىم قالعان ءار بوزداقتىڭ جۇرەك ءسوزى. مەن ءدال قازىر دە وسى ولەڭدى, تولقىپ وتىرىپ وقيمىن. سەبەبى, بۇل ولەڭدە انامنىڭ رۋحى جاتقانىن سەزىنەمىن. سول ءۇشىن دە, سىزگە مۇقا, مىڭ العىس ايتامىن! ادام بالاسىنا اتا-اناسىنان كەيىنگى كيەلى دۇنيە – تۋعان جەرى. ءتاڭىرتاۋدىڭ ەتەگىندەگى اۋىلدان حالىق باعىنا ءىرى-ءىرى تۇلعالار كەلدى. ولاردىڭ ءبىرى – رايىمبەك باتىر بولسا, ەكىنشىسى – مۇقاعالي. ەكەۋى دە رۋح قۇدى­رە­تىنە يە بولعان تۇلعالار. تابيعاتىنا تار­تىپ تۋعان پەرزەنتتەر بيىكتىكتى دە, جالىندى دا تاۋدان, مەيىرىمدىلىكتى كىندىك قانى تامعان توپىر­اق­تان العانداي. جالىننىڭ تاۋدا بولاتىنى راس. مىسالى, ءبىزدىڭ الاتاۋ, التاي دەپ ءجۇر­گەنىمىز قىزىل, وتتى تاۋلار ەكەن. كونە تۇركى تىلىندە «ال» دەگەن ءسوز «قىزىل وت» دەگەندى بىلدىرەدى. تاۋ قۋاتىنىڭ كۇشتى بولاتىنىنا تاعى ءبىر سەبەپ, ورماننىڭ بولۋى. ورمان – وتتەگىنىڭ كوزى, ورمان – سۇزگى, ورمان – قورعان. ال, ەكىنشى ءبىر سەبەبى, تاۋ باۋىرىنداعى قازبا بايلىق, ءتۇستى مەتالداردىڭ (التىن, كۇمىس, ت.ب.) كوپ بولۋى. ولار دا قۋات كوزدەرى. رايىمبەك رۋحى, ارعى باباسى بولعان­دىق­تان دا بولار, مۇقاعالي جىرلارىنان ايقىن سەزىلەدى. باباسى اماناتتاعان تۋعان جەرگە دەگەن پەرزەنتتىك پارىز, ەلگە دەگەن, حالقىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك. «جاۋىزدىق­تىڭ, جامان­دىق­تىڭ ءبارىن وزىمەن بىرگە كورگە الا كەتكىسى كەلىپ, جەر ۇستىنە تەك جاقسىلىق عانا قالسىن» دەگەن جومارت جانىنىڭ تىلەگى, ءبارى-ءبارى – رۋح قۇدىرەتى. اقىن جىر­لادى, اقىن جۇرەك ءسوزىن ايتتى. سونىمەن جەر ۇستىندە ۇلى اقىننىڭ جاقسى ءسوزى, جىلى كوڭىلى قالدى. مۇقاعاليدىڭ قاراساز, ەلشەن­بۇي­رەك, شالكودەسى جىردىڭ جايلاۋىنا اي­نال­دى. كەز كەلگەن جان ول جىر­لار­دى وقىپ وتىرىپ, قازاق بولعا­نى­نا, ونىڭ وسىنداي ۇلان-بايتاق جەرى بولعانىنا ماقتانادى. مەن دە حان­تاڭىرىنىڭ تۇلەگىمىن. مەنىڭ تۋعان جە­رىمنىڭ تاۋ مەن تاسى مۇقاعالي شابىتىمەن ولەڭ بولىپ ءورىلىپ, قۇدىرەتتى جىر ارقىلى ءار قازاقتىڭ اۋزىندا ءجۇرۋى, جىر عانا ەمەس, ءان بولىپ تەربەلۋى, شىندىعىندا – ۇلكەن باقىت. مۇقاعاليدى ارداق تۇتاتىندار اقىننىڭ ولەڭ-جىرلارىن وقي وتىرىپ, ونىمەن سىر­لا­سا­دى, ءار ۇرپاق جىرلارىنان ءوزىن, ءوزىنىڭ مۇ­ڭىن, سىرىن, جانىنىڭ جاڭعىرىعىن, دەر­تى­نىڭ داۋاسىن تابادى. تابادى دا, اجىراماس دوسقا اينالادى. ءتىپتى, ءوزى كورىپ جۇرگەن تا­نىس جاندارمەن كەزدەسكەندەي بولادى. اقىن­نىڭ «قايران جەڭگەم» اتتى ولەڭىندەگى كەيىپكەرلەر بارىمىزگە دە ەتەنە تانىس. سۋ سۇراسا ءسۇت بەرگەن, ايران بەرگەن, قارتايىپ قالىپسىڭ-اۋ, قايران جەڭگەم! قارعانىڭ ۆالەتىندەي ەدىرەيىپ, قاسىڭا مىنا بىرەۋ قايدان كەلگەن؟   اپىراي, سۋىق ەدى سۇرقى نەدەن؟ ادامعا قارايدى عوي سىرتىمەنەن. جول كورسەتكىش ساقشىنىڭ تاياعىنداي, قيمىلىڭدى باعىپ تۇر مۇرتىمەنەن.   ... كۇلكىڭ قايدا, كۇمىستەي سىڭعىرلاعان؟ ءجۇزىڭ نەگە ىمىرتتاي تۇنجىراعان؟ بۇعالىققا تۇرمايتىن اساۋ ەدىڭ, سەنى اكەلىپ تەلىگەن كىم مىناعان؟.. بۇل – تاريح قوي. وتكەن كۇننىڭ – ءدال ءبىز كۋا بولعان, كوزىمىز شالعان تاريح. كۇيەۋىنەن جاپ-جاس قالعان انالارىمىزدىڭ قيلى زامان تاريحى. ال اقىننىڭ بالالىق قىزعانىشىن ءبارىمىز دە كەشكەنبىز. قازاق ۇعىمىنداعى جەڭگە بەينەسى – ءۇل­كەن تاقىرىپ. اقىن «داريعا-جۇرەكتە» سول ءۇل­كەن تا­قىرىپتىڭ نەمەسە قازاق ۇلتىنا عانا ءتان ەنتسيكلوپەديالىق ەڭبەكتىڭ كىرىسپەسىن جازىپ قالدىرىپ وتىر. پوەمانىڭ ءبىرىنشى ءبولىمى «اق­قۋداي ەدى» دەپ اتالادى. جەڭ­گەسىن اققۋعا تە­ڭەيدى. «بولعان-دى مەندە ءبىر جەڭگە, جى­لاي­تىن ەدى ءبىر دەمدە, كۇلەتىن ەدى ءبىر دەمدە; كۇ­لەتىن ەدى كۇللى الەم, داريعا جەڭگەم كۇل­گەن­دە; جاس تامىپ جاسىل ءبۇر­لەر­دەن, قاراعاي, تەرەك, بۇرگەننەن: جىلايتىن ەدى گۇلدەر دە, دا­ريعا جىلاپ جۇرگەندە...» اقىن ايەل تاعدىرىن, ايەل الەمىن قالاي تە­رەڭ تۇسىنگەن, قالاي ءدوپ باسقان؟ بۇل, شىن­دى­عىنا كەلگەندە, كلاسسيكتەرگە عانا ءتان بولسا كەرەك. وسى تۋىندى الەم­دىك دەڭ­گەيدەگى شى­عارمالارمەن قاتار تۇرۋعا لايىق دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. ەڭ سوڭعى اككور­دى, سيم­فو­نيا­نىڭ شارىقتاۋ ۇنىندەي اسەر قالدىرادى. ...جارىق دۇنيە-اي, جانىم-اي مەنىڭ! عاجاپسىڭ! عاجاپسىڭ, شىركىن! امال نە, تەزسىڭ, از-اقسىڭ... قۇزار جارتاستان ورامال كوردىم بۇلعاعان. – قوش بول, تەنتەك!.. (ازىلدەپ, ءسىرا, تۇر ماعان) كوك كويلەك كوردىم, قالىقتاپ قۇزدان زۋلاعان, – قوش بول! – دەپ, تەنتەك... شۋىلداپ ءۇنى تىنباعان. نەعىلعان سۇمدىق! داريعا ما, الدە ارۋاق پا؟! وتە الماي قالدىم, جەتە الماي قالدىم ار جاققا, داريعا-جۇرەك... ۇشتى دا كەتتى اۋلاققا...   مۋزا دەپ اتاپ, اقىندار عيبرات قىلاتىن, سول ەكەن – مەنىڭ پەرىشتە جىرىم, مۇراتىم! دۇنيەنىڭ مىناۋ, قاباعىن باعىپ تۇراتىن, داريعا-جۇرەك, ومىرگە بەردى ءبىر اقىن...   «بىراق سو ءبىر داۋىل جىلدار, وت جىلدار, بارىمىزدەن ءبىر-ءبىر باتىر جاساپتى» دەگەن مۇ­قاعاليدى سول ءبىر تاعدىرلار ناعىز ۇلى اقىن جاسادى. مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ باسقا قازاق اقىن­دارىنان ەرەكشەلىگى ول قازاق ءتىلىنىڭ عانا ۋىزىنا قانىپ قويماي, ورىس, فرانتسۋز تىلدەرىن دە جاق­سى بىلەتىن ەدى. ونىڭ اۋدارمالارى ءوز تۋىن­دى­لارىنداي قازاق­قا ەتەنە جاقىن بولدى. ول اۋدارعان شەكسپيردىڭ سونەتتەرى, ۋولت ۋيت­مەننىڭ ولەڭدەرى, دانتەنىڭ «قۇدى­رەتتى كومەديا­س­ى» («تامۇق» ءبولىمى) كوركەمدىك قۋاتىن جوعالتپاي قازاق وقىرماندارىمەن تا­بىس­تى. ال «موتسارت جانازاسى» (رەكۆيەم) – اقىندى الەمدىك كەڭىستىككە كوتە­رىپ, الەم­دىك ولشەممەن جازىلعان كلاس­سيكالىق شىعارما جەلىسىن پسيحولوگيا­لىق ازاپتى مۋزا مەن مۋزىكا قۇدىرەتىنە سىيعىزىپ, ورە بىلگەن اقىن بار تالان­تىن سارقا جۇم­­­ساعان. جارىق دۇنيەمەن قوشتاسىپ, ءوز جا­نا­زاسىن ءوزى شىعارادى. پوەمانى وقي باس­تاعاننان-اق ۇرەي, قور­قىنىش بويىڭىز­د­ى بيلەپ الا­­­دى. ءبىر سۇمدىق بولماي قوي­ماي­دى-اۋ دەيسىز. موتسارتقا قارا كيىممەن كەلگەن ەلەس جان­­نىڭ «جانازا كۇيىن جازشى» دەپ بۇيرىق بەرۋى, ودان كەيىن زىم-زيا جوق بولۋى – موتسارت-مۇقاعاليعا جارا­تۋ­­شى­دان جەتكەن داۋىس سياقتى. پوەما بەس ءبو­لىم­­نەن تۇرادى. «بەس» دەگەن قازاق ۇعى­مىن­­­­دا ومىرگە قاتىستى سان. بەس كۇن­دىك ءوم­ىر... «تابىت ءۇنى...» تابىت­تاعى رۋح داۋسى. ءومىر دەگەنگە, تىرلىكتە, ءسىرا, جەتەر مە وي. جارىق ساۋلەدەن باسقانىڭ ءبارى بەكەر عوي. بەكەر عوي ءبارى, بەكەر عوي ءبارى – بوتەن عوي, ءومىر دەگەنىڭ – ءبىر كۇندىك ساۋلە ەكەن عوي!   تامشىداي عانا, نۇرىڭا, مىنە, زارىقتىم, ءومىر وسى ەكەن, سىرىڭا, مىنە, قانىقتىم. جاسا سەن ماڭگى! جاسا سەن ماڭگى! جارىق كۇن! ... تابىتپىن, تابىتپىن, تابىتپىن... ال «حالىق ءۇنى» جوقتاۋ جىرى. ارينە, سۋىق قايعى, سۋىق قايعى, كوڭىلىن حالقىڭ بىراق سۋىتپايدى. ەگەر دە حالىق ءوزىن ۇمىتپاسا, باقۇل بول, حالىق سەنى ۇمىتپايدى.   قايىرىمسىز قازاعا ەلىڭ باس ۇرمايدى, ساعان دەگەن ساعىنىش باسىلمايدى. تابىتىڭدى جاسىرسا, جەر جاسىرار, ال, ۋاقىت, ءوزىڭدى جاسىرمايدى! ال ەندى وسىدان كەيىن مۇقا­عا­ليدى كورىپ­كەل دەپ ايتپاسقا بولا ما؟اقىننىڭ مەرەي­جاسى عانا ەمەس, تۋعان كۇنى جىل سايىن تويلا­نادى. مۇقاعاليدىڭ ولەڭىنە جازىلعان اندەر راديو-تەلەديداردان ايتىلماي قالعان كۇن بول­­ماعان شىعار. قازاقتىڭ بىرەگەي ازاماتى, قازاق ونەرىنىڭ جاناشىرى الماتى وبلىسى­نىڭ بۇ­­رىنعى اكىمى سەرىك ۇمبەتوۆ «مۇقا­عا­ليتانۋ باستا­ۋى» اتتى ءۇش كىتاپتىڭ جارىق كو­رۋىنە ءوز ۇلە­سىن قوستى. اقىننىڭ 80 جىلدىق مەرەي­تو­يى­نا دايىندىقتى ءبىر جىل بۇرىن باستاپ, جوسپار-جوباسىن جاساپ, يگى شارالار­دىڭ باسى رەتىندە «جىرلايدى جۇرەك» دەگەن مۇقا­عا­ليدىڭ ولەڭ­دەرىنە جازىلعان ءان بايقاۋىن رەسپۋب­لي­كالىق كولەمدە وتكىزدى. اقىنعا اكىم قۇرمەتى وسىنداي بولعاندا ونەر ولمەك ەمەس. «جەسىرلەر ءۇنى» مەن «جەتىمدەر ءۇنى» – ءبىز كورگەن تاريح, ءبىزدىڭ تاعدىرلاستارىمىز ەستىگەن ازالى زار ەدى. ال, پوەمانىڭ بەسىنشى ءبولىمى «بەسىك جىرى» دەپ اتالادى. جەر انانىڭ بەسىك جىرى... ماڭگىلىك سەنى تەربەۋگە, ماڭگىلىك بەسىك ساقتاعام... ... ءالدي, ءالدي, اق پەندە, تىنىشتىق تاۋىپ, جات مەندە. ءومىردى قانداي سىيلاساڭ ءولىمدى سونداي جات كورمە! تىرشىلىكتىڭ فيلوسوفياسىنا اقىن وسىلاي باعا بەرەدى. مۇقاعالي ءبىر ەستەلىگىندە: «مەن تۋرالى ءبىل­گىڭ كەلسە, مەنىڭ ولەڭدەرىمدى تاستاماي وقىڭ­­دار» دەگەن ەكەن. اقىن جىرلارى بار­لىق تاقىرىپتى قامتىدى دەيمىز. بىراق ول ءبىر عانا تاقىرىپ قوي. ول – ءومىر. ولەڭدەرى دە, پوە­ما­لارى دا, دراماسى دا – ءومىر. بيىل مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ تۋعان كۇنىن استانا قالاسىندا جاڭا اشىلعان حالىقارالىق دەڭ­گەيدەگى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى باستادى. مۇ­قاعالي جى­رىن قازاقتىڭ, ورىستىڭ, كو­رەي­دىڭ ۇل-قىزى جاتقا وقىدى. «اققۋلار ۇي­ىقتاعاندا» پوەما­سى­نان ساحنالىق قويىلىم كورسەتىلدى. سوندا انا ءرولىن ويناعان قىز بالانىڭ ونەرىنە تامسان­باعان جان قالمادى. سوندا «وسى كەش, وسى رۋح ومىرگە جانى ىزگى, وتانىن جانىمەن سۇيەتىن ەلجاندى ازامات­تاردى بەردى-اۋ!» دەپ وي تۇيدىك. كەشتى ۇيىمداستىرعان سول ۋنيۆەرسيتەتتە قازاق تىلىنەن ساباق بەرەتىن ۇستاز گۇل­تاس قۇرمانباي ەكەن. 2002 جىلى قازاقستان-بريتان ۋنيۆەرسيتەتى جاڭادان اشىلعاندا دا سول كەزدەگى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ءشام­شا بەركىمباەۆا: «الماتىدا جاڭا بوي كوتەر­گەن اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ ەسكەرتكىشى­نىڭ جا­نىن­دا اقىننىڭ تۋعان كۇنىندە ءمۇ­شايرا ۇيىم­داستىرۋدى ويلاستىرساڭىزدار» دەگەن عيبراتتى ۇسىنىس ايتتى. مەن سول ۋني­ۆەر­سيتەتتىڭ باسشىسى رەتىندە گۇلتاسقا تاپ­سىر­ما بەرگەنىمدە, ول شىن نيەتتەن قۋاندى. قبتۋ-دىڭ ءبىرىنشى كۋرس ستۋدەنتتەرىمەن «ماحاببات عۇمىر» اتتى ادەبي-كوم­پوزيتسيا­لىق قويى­لىم ازىرلەدى. وعان ش.بەركىمباەۆا, قا­زاق­تىڭ اقىن قىزى فاريزا وڭ­عار­سىنوۆا, جازۋشىلار وداعىنىڭ باس­شىسى نۇرلان ورازالين جانە باسقا الما­تىداعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەكتورلارى قاتىستى. اقپان­نىڭ قاقاعان سۋىعىنا قارا­ماستان ستۋدەنتتەر دە, كەلگەن قاراپايىم حالىق تا اقىن ولەڭدەرىن, وزدەرىنىڭ ارناۋ ولەڭدەرىن تالاسا وقىدى. مىنە, سول يگى شارا ءشامشا كوپ­بايقىزىنىڭ مۇرىندىق بولىپ, ۇيىمداس­تى­رۋىمەن جىل سايىن جالعاسىپ كەلەدى. اقىننىڭ: «تۋادى, تۋادى ءالى ناعىز اقىن» دەپ ءوزى ايتقانداي تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ نا­عىز اقىندارى مۇقاعاليدىڭ وتتى جىر­لا­رى­نان تۇ­تانىپ, ءومىر-ساپارعا اتتانا بەرەتىنى ءشۇباسىز. جىر جامپوزىنىڭ كۇندەلىگىندە مىنا ءبىر ءسوز­دەردى قالام ۇستاعاندار عانا ەمەس, تاۋەلسىز ەلدىڭ تۇگەل ازاماتتارى وقىپ, جادىندا ۇستا­سا, قانە. اقىن بىردە: «الەمدىك بەيبىتشىلىك كەرەك ماعان, ۇنىمەن وتانىمنىڭ ۇندەسەتىن» دەسە, ودان كەيىن: «ەي, قالام ۇستاعان قالامداس باۋىر, قارىنداستارىم, حالىقتى ۇمىتپاڭ­دار! حالىق­سىز كۇندەرىڭ قاراڭ, ونى سۇيەمىن دەپ بايبالام سالماڭدار, وعان تەك عاشىق بولا بىلىڭدەر», دەپتى. بۇل ۇلت اقىنىنىڭ ءسوزى. ۇلت ۇرپاعى وسىعان ادامدىق تانىتسا, قازاق جۇرتىنىڭ قارىمى ارتا بەرەدى. ءادىل احمەت, استانا.