ءماسليحاتتار ماسەلەسى تولعاندىرادى

مەملەكەت باسشىسى ن. ءا. نازارباەۆ 2007 جىلعى 28 اقپانداعى قازاقستان حال­قىنا جولداۋىندا جەرگىلىكتى وكىلەتتى ورگان­داردى دامىتۋعا وراي: «ءبىز ءماسليحاتتاردى دا كۇشەيتەمىز, ولاردىڭ قولىنا قوسىمشا وكىلەتتىكتەر بەرەتىن بولامىز. ءماسليحات­تاردىڭ تەكسەرۋ كوميسسيالارىن نىعايتامىز. ۋاقىت وتە كەلە اۋداندىق ءماسليحاتتاردىڭ جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ نەگىزىنە اينالۋى مۇمكىن», دەگەن ەدى. 2009 جىلعى جولداۋىندا دا ەلباسى بيۋدجەتتىك قاراجاتتىڭ جۇم­سا­لۋىن ءجىتى باقىلاۋدى تاپسىرىپ, وعان دەپۋتاتتاردى دا شاقىرعان, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارى رەتىندە اۋداندىق ماسليحاتتارعا قاراجات ءبولىنۋى ءتيىس ەكەندىگىن ايتقان. ءسوز جوق, بۇل باعىتتا ءبىرشاما جۇمىستار اتقارىلدى. اتاپ ايتقاندا, «قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنداعى جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باس­قارۋ تۋرالى» 2001 جىلعى 23 قاڭتارداعى زاڭ­عا 2009 جىلعى اقپاننىڭ 9-ىندا وزگەرىس­تەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلىپ, اتالعان زاڭ­نىڭ اتاۋى «قازاقستان رەسپۋبلي­كاسىنداعى جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك باسقارۋ جانە ءوزىن-ءوزى باسقارۋ تۋرالى» بولىپ وزگەردى. وسى زاڭدا جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ دەگەن ۇعىمعا تۇسىنىك بەرىلگەن, ونىڭ ۇيىمداستىرۋ نەگىزدەرى, مىندەتتەرى, جاۋاپتىلىعى انىقتالعان. وسىعان دەيىن ءماسليحاتتاردىڭ تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى عانا ءوز قىزمەتىن باسقا جۇمىستان بوساتىلعان نەگىزدە جۇزەگە اسىرسا, ەندى وسى زاڭمەن سانى ءماسليحات اپپاراتىنىڭ قۇرىلىمىنا كىرەتىن تەكسەرۋ كوميسسياسىنا قىزمەتشىلەر الۋعا بولاتىن­دىعى بەلگىلەندى. كەيىن, 2010 جىلعى 2 ءساۋىر­دە زاڭ ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر مەن تولىق­تىرۋ­لارعا ساي مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر دەگەن سوزدەرمەن تولىقتىرىلدى. وكىنىشكە قاراي, اتالعان زاڭنىڭ ورىن­دالۋى ءبىزدىڭ وبلىستا باياۋ جۇرگەنى جاسىرىن ەمەس. داعدارىسقا تاپ بولدىق, قارجى جەتپەيدى دەگەن جەلەۋمەن ءبىر جىلدىڭ ۇستىندە كىدىردىك. وتكەن جىلدىڭ سوڭعى توق­سانىندا عانا وسى ماسەلەمەن شىنداپ اينالىسىپ, 26 قاراشادا وتكەن اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ سەسسياسىندا ارنايى كۇن تارتىبىنە ەنگىزىپ, تەكسەرۋ كوميسسياسى ءبولىمى­نىڭ قۇرىلىمىن بەكىتىپ, قارجى ماسەلەسىن شەشىپ, 2011 جىل­دان باستاپ كىرىسەتىن بولعانبىز. گازەتكە كونكۋرس تا جاريالادىق. وسىنداي قارەكەت جاساپ جاتقانىمىزدا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كو­ميتەتىنىڭ توراعاسى و.وكسىكباەۆتان پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە ءماسليحاتتاردىڭ تەكسەرۋ كوميسسيالارىن تاراتۋ جونىندە ۇسىنىس ءتۇ­سىپتى. سونىڭ نەگىزىندە ءتيىستى مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولارعا, وبلىس, استانا, الماتى قالالارىنىڭ اكىمدەرىنە 2010 جىلعى 23 جەلتوقساندا حات جىبەرىلگەن. وسى حات نەگىزىندە باستالعان جۇمىستىڭ بارلى­عىنا توس­قاۋىل قويىلدى. جاڭا جىلعا ءبولىن­گەن قارجى اقپان ايىندا كەرى قايتارىلىپ الىندى. ءماسليحاتتىڭ, ونىڭ تەكسەرۋ كوميسسيا­سىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرەمىز دەپ جۇرگەندە كۇشى جويىلماعان قولدانىستاعى زاڭنان ەسەپ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ۇسىنىس حاتى جوعارى بولىپ شىقتى. مەنىڭ پايىم­داۋىم­شا, بۇل اسىعىس شەشىم سەكىلدى. ويتكەنى, ءماس­ليحاتتار ءتيىستى اكىمشىلىك-اۋماقتىق ءبولىنىس­تىڭ بيۋدجەتىن بەكىتىپ, ول قاراجاتتىڭ اتقا­رىلۋىنا مەملەكەتتىك قارجىلىق باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرا الماسا, ونداي وكىلدى بيلىك كىمگە قاجەت؟ جالپى, جەرگىلىكتى بيۋدجەتتىڭ, اۋ­ماقتى دامىتۋ باعدارلامالارىنىڭ اتقارى­لۋى­نا باقىلاۋ جاساۋ وكىلەتتىگىن ءماسلي­حات­تان الىپ تاستاۋ ەشقانداي اقىلعا سىيمايدى دەپ ەسەپتەيمىن. جەرگىلىكتى وكىلدى ورگان ء(ماسليحات) – ءتيىستى اكىمشىلىك-اۋماقتىق ءبولى­نىستىڭ حالقى سايلايتىن, حالىقتىڭ ەركىن بىلدىرەتىن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس ونى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتى شارالاردى ايقىندايتىن جانە ولار­دىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن باقىلايتىن سايلان­بالى ورگان بولعاندىقتان, ونى تەكسەرۋ كو­ميس­سياسىنان, باقىلاۋ وكىلەتتىگىنەن ايىرۋ ەشكىمگە دە ابىروي اپەرمەيدى. جەرگىلىكتى وكىلدى ورگاندارىنىڭ جۇمىسىن ءوز دارە­جەسىندە جۇرگىزۋ ءۇشىن ءالى دە بولسا بىرقاتار ماسەلەلەر شەشىمىن تابۋى كەرەك. ءبىرىنشى كەزەكتە, ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى زاڭ قابىلدانسا, ءماسليحاتتاردى تول­عان­دىرىپ جۇرگەن كوپتەگەن ماسەلەلەر شەشىمىن تابار ەدى. وتەپ نۇريەۆ, يندەر اۋداندىق ءماسليحاتى تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى. اتىراۋ وبلىسى.