17 «التىن بەلگى» يەگەرى شىققان مەكتەپ

سەنساتسيا! ءبىر اۋداننان 46 وقۋشى «التىن بەلگىمەن» مەكتەپ ءبىتىردى. ءوزى «التىن بەلگىگە» ۇسىنىل­عانى 57 تۇلەك ەكەن. سونىڭ 46-سى ءوز ءبىلىمىن قورعاپ شىققان. ازىرگە, رەسپۋبليكانىڭ باسقا ايماقتارىنان مۇنداي كورسەتكىشتى ەستىمەدىك. ءبال­كىم, بار دا شىعار. ال ولاي بولسا, تاعى وسى اۋداننىڭ ءبىر مەكتەبىنەن 17 وقۋشى «التىن بەلگىمەن» التىن ۇيا­سى­نان ۇشتى. بۇل ناتيجەمەن شەندەسەر باسقا مەكتەپ جوق دەگەن ويدامىز. ول قانداي اۋدان دەيسىز عوي؟ قىزىلوردا وبلىسىنىڭ قازالى اۋدانى. 46 «التىن بەلگىنىڭ» يەگەرى وسى اۋداننان تابىلدى. ال جاڭاعى ايتقان 17 وقۋشى وسى اۋدانداعى №249 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ تالىمگەر­لەرى. وسى ارادا «17 وقۋشىسى ال­تىن العان ديرەكتور كىم؟» دەگەن زاڭدى ساۋال تۋىندايدى. ول – كۇلاش مەرگەنباەۆا. وقۋ ورداسى ەلباسىنىڭ «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» باع­دار­­لاما­سى بويىنشا 2009 جىلى پايدا­لا­نۋعا بەرىلگەن. اي­نالاسى 2 جىل­دىڭ ىشىندە اتىن ايداي الەمگە جا­يىپ وتىر. بۇل – بىرىنشىدەن, ەل­با­سىنىڭ كو­رە­گەن ساياساتىنىڭ جەمىسى. ەكىنشىدەن, باعدارلاما با­لا­لار­دىڭ با­عىن اش­تى دەگەن ءسوز. تاۋبە! ەندى اۋ­دا­نداعى ءبىلىم جاعدايى تۋرالى بىرەر ءسوز. قازالى اۋدانى بويىنشا 33 ورتا, 3 نەگىزگى جانە 4 باستاۋىش مەكتەپ بار. ونىڭ سىرتىندا 17 بالاباقشا, 3 مەكتەپتەن تىس مەكەمە جۇمىس جاساپ, جىل سايىن 15 مىڭنان استام بالاعا ءبىلىم مەن تاربيە بەرىپ كەلەدى. وقۋ­شىلاردىڭ ءبىلىم دەڭگەيىنىڭ جوعارى ەكەنىن الدىڭعى ءسوزىمىز راستاسا كەرەك. دەگەنمەن جىل سايىن مەملەكەت ارا­لىق باقىلاۋ مەن ۇلتتىق ءبىرىڭ­عاي تەستىلەۋ بارىسىندا اۋدان وقۋ­شى­لارى رەسپۋبليكا كولەمىندە الدىڭ­عى قاتاردان كورىنىپ كەلەدى. ماسەلەن, 2008-2010 جىلدار ارا­لىعىندا مەملەكەت ارالىق باقىلاۋعا قاتىسۋشىلاردىڭ ورتاشا كورسەتكىشى 4-سىنىپتار بويىنشا 17,8, ال 9-سى­نىپتار بويىنشا 68,5 بالدى قۇراعان ەكەن. ەندى وسى كورسەتكىشتى 2010-2011 وقۋ جىلدارىمەن سالىستىرىپ كورە­يىك. وسى وقۋ جىلىندا 4-سىنىپتار بويىنشا 18,8 بالل, 9-سىنىپتار بو­يى­نشا 76,6 بالدى قۇراپ وتىر. ءىل­گەرىلەۋشىلىكتىڭ بارى كوزگە انىق بايقالدى. بۇگىنگى ءبىلىم نەگىزىنىڭ باس­تى كورسەتكىشى ۇبت ەكەنى راس. ۇبت بويىنشا اۋداننىڭ ءبىلىم سالاسىنىڭ جۇيەلى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە ءبىرشاما جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى. اتاپ ايتار بولساق, ورتاشا كورسەتكىش 2009 جىلى – 79,2 بالل, 2010 – 90,7 بالل بولسا, ۇستىمىزدەگى جىلى 93,1 بالعا جەتىپ وتىر. سونىمەن قاتار, «التىن بەلگى» بەلگىسىنىڭ يەگەرلەرى جىل ساناپ ءوسىپ كەلەدى. 2001 جىلدان بەرى قاراي 114 وقۋشى «التىن بەلگى» بەلگىسىنىڭ يەگەرى اتاندى. بيىلعى وقۋ جىلىنىڭ وزىندە 46 وقۋشى «التىن بەلگىمەن» ءوز بىلىمدەرىمەن دالەلدەپ شىققانىن جاڭا ايتتىق. سونىمەن بىرگە اۋدان وقۋشىلارىنىڭ ءبىلىمى مەن بىلىگىن كورسەتەتىن وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق پاندىك, تاقىرىپتىق وليمپيادالاردا دا ءتۇرلى جەتىستىكتەرگە يە بولىپ كەلەدى. وعان توقتالار بولساق, اۋدان وقۋ­شى­لارى سوڭعى 2 جىل ىشىندە وبلىستىق وليمپيادادا 20 جۇلدەلى ورىن, رەس­پۋب­ليكالىق وليمپيادادا 3 جۇلدەلى ورىن, حالىقارالىق وليمپيادادا 5 جۇلدەلى ورىن الدى. 2 وقۋشى «بولا­شاق» ستيپەندياسىنىڭ يەگەرى اتان­دى. سونىمەن قاتار, تالىمگەرلەر جەكەلەگەن پاندەر بويىنشا ءبىلىم دەڭ­گەيىن انىقتايتىن «كەنگۋرۋ», «اق ايۋ», «اقبوتا», ت.ب. رەسپۋبل­يكا­لىق, حالىقارالىق سىرتتاي وليم­پيا­داعا ۇزدىكسىز قاتىسىپ, ءتۇرلى مارا­پات­ت­ارعا يە بولىپ كەلەدى. اۋدان وقۋ­شى­لارى مەكتەپ قابىرعاسىندا ءجۇرىپ, عىلىمي جۇمىستارمەن شۇعىلدانىپ, وبلىس­تىق, رەسپۋبليكالىق, حالىقارا­لىق  عى­لىمي جوبالار بايقاۋلارىنا, ءتۇر­لى دەڭگەيدەگى عىلىمي-پراكتيكا­لىق كونفەرەنتسيالارعا قاتىسىپ كەلەدى. بولاشاق ۇرپاقتىڭ جاراتىلىس­تانۋ, ناقتى عىلىمدار نەگىزدەرىنە قى­زىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ باعىتىندا  2 مەكتەپ-ليتسەي جۇمىس جاساپ, وندا 3 مىڭعا جۋىق وقۋشى ءبىلىم الىپ جاتىر. گۋمانيتارلىق باعىتتاعى ءبىر مەكتەپ-گيمنازيادا 500-گە جۋىق وقۋشى ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداۋدا. جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ فيزيكا-ماتەماتيكالىق, حيميا-بيولوگيالىق كلاستار اشۋ قولعا الىنىپ وتىر. قازىرگى تاڭداعى اقپاراتتىق كە­ڭىس­­تىكتىڭ كەڭ دامىعان ۋاقىتىندا اۋدان وقۋشىلارى ينتەرنەت جۇيەسى ارقىلى ءتۇرلى ءبىلىم بايقاۋلارىنا قاتىسىپ كەلەدى. ونىڭ دالەلى رەتىندە بيىلعى جىل­دىڭ وزىندە  303 وقۋشى حالىق­ارا­لىق وليمپيادالارعا قاتى­سىپ, ءجۇل­دەگەر اتانسا, 5 وقۋشى «دا­رىن» ور­ت­ا­لىعى ۇيىمداستىرعان «تاريح اتا-2011» وليمپياداسىنىڭ ءجۇل­دە­گەرى بول­دى. سونىمەن قاتار اۋدان مۇ­عا­لىم­دەرى دە رەسەيلىك «پەرۆوە سەنتيابريا», «پۋشكين وقۋلارى», ت.ب. سا­يىس­تارىنا قاتىسىپ, جۇلدەگە جەتىپ كەلەدى. ءبىلىم سالاسىندا ەكى مىڭنان استام ۇستازدار مەن تاربيەشىلەر جۇمىس اتقاراتىن بولسا, ونىڭ 57-ءسى جوعارى ساناتتى,  572 مۇعالىم ءبىرىنشى ساناتتىلار قاتارىنا جاتادى. ونىڭ ىشىندە ونداعان ءبىلىم سالاسى­نىڭ «قۇرمەتتى قىزمەتكەرلەرى» ءتوس­بەل­گىسىنىڭ, «ى.التىنسارين» مە­دالى­­نىڭ يەگەرلەرى بار.