15 ماۋسىم، 2011

قارسىلىق اكتسيالارىنان قاۋىپتەنەدى

223 رەت كورسەتىلدى

قىتاي ۇكىمەتى شىلدە ايىنىڭ اياعىنا دەيىن بار­لىق شەتەلدىك ازاماتتاردىڭ تيبەتكە بارۋىنا تى­يىم سالىپ وتىر.  بۇل قىتاي كومپارتياسىنىڭ 90 جىلدى­عى مەن تيبەتتى باعىندىرۋدىڭ 60 جىل­دى­عىنا وراي جاسالىپ وتىرعان قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ  شاراسى بولىپ تابىلادى. قىتاي بيلىگى تيبەتتىك سەپاراتيستەردىڭ اتالعان مەرەي­تويلارعا قارسى ۇيىمداستىراتىن قارسىلىق اكتسيالارىنان قاۋىپتەنەتىن كورىنەدى. دەگەنمەن، بۇلار تۋرالى قىتاي بيلىگى ءالى كۇنگە رەسمي مالىمدەمە جاساعان جوق، بىراق ەلدەگى بارلىق تۋريستىك اگەنتتىكتەر وزدەرىنىڭ وسىنداي بۇيرىق العانىن جاسىرماۋدا. جاۋىزدىعىنا ساي – جازاسى سانكت-پەتەربۋرگتىڭ قالالىق سوتى بىرنەشە ادامدى ناسىلدىك كەمسىتۋشىلىك سال­دارىنان اياۋسىزدىقپەن ءولتىرىپ، جاۋىز­دىق ارەكەتتەر جاساعان سكينحەدتەر بانداسى باسشىلارىنىڭ ءبىرى – الەك­سەي ۆوەۆوديندى ءومىر بويى باس بوس­تاندى­عى­نان ايىرۋ تۋرالى ۇكىم شىعاردى. القا بيلەر سوتى سوتقا تارتىلعان بارلىق 12 قانىشەردى دە قىلمىسكەر دەپ تانىعان ەدى. قالعان قىلمىسكەرلەر ءارتۇرلى مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايرىلدى. ال باندا­نىڭ تاعى ءبىر باسشىسى د.بوروۆيكوۆ قاشۋعا ارەكەت جاسا­عاندا اتىپ ءول­تىرىلگەن بولاتىن. باندانىڭ دالەلدەنگەن قىل­مىستارى اراسىندا كورەيلىك كيم حەننىڭ، افريكالىق سامبو لامپا­سارانىڭ جانە ت.ب. ونشاقتى ادامنىڭ ءولىمى بار. رەسەيلىكتەردەن وزگەلەرى امان-ساۋ بۇدان بۇرىن تۇركيانىڭ «بودرۋم» كۋرورتىنىڭ جاعا­سىندا كەمەمەن ساياحاتتاپ جۇرگەن ءبىر توپ رەسەيلىك تۋريستەردىڭ اراقتان ۋلانعانىن ايتقان بولا­تىن­بىز. قازىر اۋرۋحاناعا جەتكىزىلگەن 20 ادامنىڭ ىشىنەن 30-عا جەتپەگەن 3-ءۋى كوز جۇمعان، قالعان­دارىنىڭ جاعدايى دا ءماز ەمەس. ءبىر قىزىعى – ياحتادا ورىستاردان باسقا ۇلىبريتا­نيا­لىق، پولشالىق، سونداي-اق وزگە تمد ەلدەرىنەن ازاماتتار بولعان. بىراق تەگىن اراقتان ۋلانعاندار تەك رەسەيلىكتەر بولىپ شىققان. العاشقى تەكسەرىس ناتيجەلەرىنە قاراعاندا، اراق قۇرامىندا مەتانول بولعاندىعى انىقتالىپ وتىر. تۇرىك جاعى ياحتاعا اراقتى ورىس تۋريستەرىنىڭ وزدەرى اكەلۋى مۇمكىن دەگەن بولجام ايتۋدا. قازىر بۇل ىسپەن ەكى ەلدىڭ دە قۇقىق قورعاۋ قىزمەتتەرى اينالىسىپ جاتىر. قانىشەردىڭ ءوزى دە لاڭ، ارتى دا لاڭ ماسكەۋ بيلىگى چەشەن سوعىسىندا اۋىر قىلمىس جاساپ، 18 جاسار قىزدى زورلاپ ءارى ولتىرگەندىگىمەن اتى شىققان بۇرىنعى پولكوۆنيك يۋ.بۋدانوۆ اجال قۇشتىرىلعاننان كەيىن ورىس ۇلتشىلدارىنىڭ زاڭسىز اكتسيا جاساۋىنان قايمىعىپ، قازىر مانەج الاڭىندا ءتارتىپ ساقتاۋ شارالارىن كۇشەيتۋدە. بۋدانوۆتى مەرزىمىنەن بۇرىن بوساتۋ چەشەن رەسپۋبليكا­سىندا ۇلكەن قارسىلىق اكتسياسىن تۋعىزعان ەدى. اقىرى، وتكەن جۇما كۇنى بەلگىسىز بىرەۋلەر قانىشەردى ءوز ءۇيىنىڭ ماڭىندا اتىپ كەتتى. ەندى سونىڭ سالدارىنان قورىققان قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قاتتى ابىگەردە. مانەج الاڭىنا تۇيىسەتىن مەترو ستانسالارىمەن كەلگەن بارلىق ادامداردان  قارۋ-جاراق ىزدەلۋدە.  ال سەنبى كۇنى مانەج الاڭىنداعى ءتارتىپتى باقىلاۋعا 2 مىڭنان ارتىق قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرى تارتىلعان كورىنەدى. اۋعانستاننان ءازىر كەتكىسى جوق ۇلىبريتانيانىڭ كۇن سايىن شىعا­تىن Guardian گازەتىنىڭ مالىمدەۋىنە قاراعاندا، اقش اكىمشىلىگى سوڭعى ءبىر جارىم اي بويى اۋعانستان باسشىلى­عىمەن اسكەري ارىپتەس­تىك مەرزىمىن ۇزارتۋ جونىندە كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋدە ەكەن. الدىن الا جاسالعان كەلىسىمدەرگە سايكەس اقش ءوز اسكەرىن اۋعانستان­نان 2014 جىلى اكەتۋگە ءتيىس بولاتىن. بىراق ۆاشينگتون اۋعانستانداعى جاعداي 2014 جىلدان كەيىن دە تۇراقتى بولا قويمايدى دەگەن سىلتاۋدى كولدەنەڭ تارتىپ، اسكەردىڭ  ۇزاق مەرزىمگە قالا تۇرۋىن قالاپ وتىر. ال ايماقتاعى قىتاي، رەسەي جانە ءۇندىستان سەكىلدى ەلدەر اقش-تىڭ بۇل قالاۋىنا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ، ونىڭ اسكەرىنىڭ بەلگىلەنگەن مەرزىمدە كەتكەنىن ءجون كورەدى. ينفلياتسيا قىتايدى دا قىسىپ تۇر قىتايدى دا ينفلياتسيا القىمنان الىپ تۇر. مەملەكەتتىك ستاتيستيكا باسقارماسىنىڭ دەرەكتەرىنە قارا­عاندا، تۇتىنۋ باعاسى مامىر ايىندا 2010 جىلدىڭ سايكەس مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا 5،5 پايىزعا وسكەن. ال ماۋسىم ايىنداعى بولجام بويىنشا ول 6 پايىزعا دەيىن كوتەرىلۋى مۇمكىن. بۇل – قىتاي ءۇشىن ۇلكەن سان. ال ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ ءوسىمى 11،7 پايىزعا جەتكەن. وسىنىڭ ءبارى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ناشارلاۋىنا سوقتىراتىنى بەلگىلى، بىراق قىتاي بيلىگى قولدا بار مۇمكىنشىلىكتەردى پايدالانىپ، ءوسىمنىڭ توقتاۋىن قامتاماسىز ەتەتىن شارالار جاسايتىنىن مالىمدەدى. جالپى، بەيجىڭ بيىل ينفلياتسيا كولەمىن 4 پايىز شەڭبەرىندە ۇستايتىندىعىن جاريالاعان ەدى.

قىسقا قايىرىپ ايتقاندا:

• رەسەيدىڭ جوعارعى سوتى ۆ.جيرينوۆسكيدىڭ ۇستىنەن ازاماتتىق ار-وجدانىن قورعاۋ جونىندە جۇگىنگەن ماسكەۋدىڭ بۇرىنعى مەرى يۋ.لۋجكوۆتىڭ شاعىمىن اياقسىز قالدىردى. ال اۋداندىق سوت قاشاندا ارتىق-اۋىس سويلەيتىن جيرينوۆسكيدى ادامدى جازىقسىز كىنالا­عانى ءۇشىن 500 مىڭ رۋبل ايىپ تولەۋگە بۇيىرعان ەدى. • توكيو تۇرعىندارى ەلدەگى يادرولىق ەنەرگيا وندىرۋمەن اينالىساتىن كومپانيالارعا قارسى اكتسيالار وتكىزىپ جاتىر. «فۋكۋسيما-1» زاردابىنان كەيىن ولار بارلىق اەس-تەردى جابۋدى تالاپ ەتۋدە. وسى ارادا ەلدەگى وتكىزىلگەن رەفەرەندۋمدا يتاليالىقتار دا اتوم ەلەكتر ستانسالارىنان باس تارتۋ تۋرالى ورتاق شەشىمگە كەلدى. بۇل پرەمەر-مينيستر س.بەرلۋسكونيگە تاعى ءبىر سوققى بولىپ ءتيدى. • رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى د.مەدۆەدەۆ وزبەكستان پرەزيدەنتى ي.كاريموۆپەن تاشكەنتتە بولعان كەلىسسوزدەرگە ريزا بولعاندىعى سونداي، ءتورت ساعاتقا سوزىلعان كەزدەسۋدەن كەيىن دە ەكى ەلدىڭ باسشىلارى ءبىر-بىرىنەن ايرىلماي، اۋەجايعا ءبىر ماشينەمەن كەلدى، دەپ جازادى رەسەيلىك باسىلىمدار. ەكى پرەزيدەنت وسى جەردەن استانادا بولاتىن شىۇ سامميتىنە قاتىسۋعا ۇشىپ شىققان. • اقش-تا 1945-67 جىلدارى ەلدىڭ ۆەتنامعا قارسى ساياساتىنىڭ قۇپيا قۇجاتتارى 47 توم بولىپ جارىققا شىقتى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا اقش-تىڭ ۆەتنام ىستەرىنە ارالاسۋداعى ماقسا­تى اشىق ايتىلعان ساياساتتان الدەقايدا كۇردەلى بولعان كورىنەدى. • بەلورۋسسياداعى تومەنگى باعانى پايدالانعان «ىسكەرلەر» بارلىق تاۋارلاردى سىرتقا تاسىپ، ىشكى رىنوكتى جالاڭاشتاۋدا كورىنەدى. سوعان قارسى بيلىك توڭازىتقىشتار، گازپليتالار، ءتۇرلى جارمالار جانە ت.ب. ونىمدەردى سىرتقا شىعارۋعا تىيىم سالعان.

ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.

سوڭعى جاڭالىقتار

پاگانيني

ونەر • كەشە

وتىز جىلدىققا وي قورىتقان

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار