سايگ ۇلىك سەمانتيكاسى

جاقىندا استانانىڭ سۋرەتشىلەر ءۇي­ىندە سۋرەتشى جەڭىس كاكەن ۇلىنىڭ «ءساي­گ ۇلىك سەمانتيكاسى» اتتى جەكە كورمەسى ءوتتى. كورمەنىڭ باستى ەرەكشەلىگى – وندا ىلىنگەن وتىزعا جۋىق كارتينانىڭ ءبىر عانا قامبار اتا تاقىرىبىنا ارنالۋى بولدى. وسى ەرەكشەلىككە بايلانىستى سۋرەت­شىنىڭ وزىنەن سۇراعانىمىزدا ول: – وسى جولعى كورمەنى «جىلقى» دەيتىن ءبىر عانا تۇسىنىككە ارناپ, ودان مەيلىنشە مول ءمان مەن ماعىنا شى­عارۋعا ارە­كەتتەندىم. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, جىلقى مالى اۋەل باستا قازاق جەرىندە ۇيرە­تىل­گەن. سودان بەرى ءبىزدىڭ ەل, وسى ءبىر قاس­تەرلى جانۋارمەن جاۋعا شاپتى, وتان قور­عادى, بايگەگە ءتۇستى, قىز قۋدى. ءومىرىنىڭ مانىنە, تىرشىلىگىنىڭ اينىماس سەرىگىنە اي­نال­دىردى. ءتىپتى, قىمىزىن ءىشتى, ەتىن تا­ماق قىلدى, تەرىسىن كيىم ەتتى. ساندەپ ار­عىماق باقتى. ونى جابىمەن قوسىپ, جاۋ­عا مىنەر قا­زا­نات الدى. ءسويتتى دە, سەلەكتسيا عىلى­مىنىڭ اسقار شىڭىنا شىقتى. كەيىن, جىلقى بالاسى قازاق سۋرەت­شى­لەرىنىڭ ۇيىرسەك تاقىرىبىنا ۇلاستى. بۇگىنگى وتىزعا جۋىق كارتينانىڭ جىل­قى­نى تاقىرىپ ەتكەن ارىپتەستەردەن باس­تى ايىرماسى – مەنىڭ شىعارمامدا جىل­قىنىڭ ادام دەڭگەيىنە كوتەرىلۋى. باي­قا­ساڭىزدار, مەن ونى اۋىزدىقپەن ايىرىپ كوكپارعا سالعام جوق, وكپەسىن ءوشىرىپ الا­مانعا قوسپادىم. ولار ادام سەكىلدى قۋا­ندى, شاتتاندى, مۇڭايدى, قۇ­لادى, ارانعا ءتۇستى, اجال قۇشتى. «اتا-بابا وسىنشا جەردى نايزانىڭ ۇشىمەن قى­لىشتىڭ جۇزىمەن قورعادى» دەپ ماق­تان قىلاتىن بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ قاپەرىنە «ەلدى-جەردى جىلقىمەن دە قورعادى, ءتاۋ­ەلسىزدىك مۇراتىنا جەتكىز­گەن­نىڭ ءبىرى دە وسى قامبار اتا» دەگىم كەلەدى. مىنا كورمە – قامبار اتاعا دەيتىن ۇلكەن قۇر­مەتتىڭ كىشكەنە ءبىر ءبول­شەگى, ويتكەنى ءساي­گۇ­لىك سەمان­تيكاسى شەكسىز, – دەدى. ءيا, ايتسا ايتقانداي, مۇ­نى كورگەندە ارماندا, كور­مە­گەندە ارماندا دەگەندەي, كورمەدەگى «كۆينتەس­سەنتسيا», «جاسى­رىن­باق», «ايتىلىپ بىتپەگەن حالىق ءانى», «بۇلا», «جاعالاۋدا» سىندى كارتينا­لا­رى ءوزىنىڭ ورىندالۋ ءۇردىسىنىڭ, كومپوزي­تسيا­لىق ءبىتىمىنىڭ ءسات­تى شىعۋىمەن قاتار, استارلى وي, في­لو­سوفيالىق تولعامىنىڭ اسا تەرەڭ ەكە­ندىگىمەن قۇندى. كو­رەر­مەندەردى بۇل سۋرەتتەر اسەرى اسەم سەزىمگە بولەپ, قيال شىركىندى قۇستاي ۇشىردى. تاعى ءبىر توقتالا كەتەتىن جايت, كو­رەر­مەنگە «شاكارىمدى جوقتاۋ. وتىز ەك­ىنشى جىلدىڭ قارساڭى» اتتى كار­تي­نا­نىڭ ەكىنشى نۇسقامەن بەرىلۋى بولدى. مۇندا, وسى اتاۋمەن وسىدان ون جىلداي بۇرىن سالىن­عان ءبىرىنشى نۇسقاداعى كارتينانىڭ ايتار ويى سول كۇيى ساق­تا­لىپ, تەك جازۋ ءۇردىسى مەن ورىندالۋى جا­عىنان وزگەرىسكە ءتۇسىپ, كەمەلدەنىپ, كو­لەمى جاعىنان ۇلعايىپ بارىپ كورەر­مەن نازارىنا ۇسىنىلعان. سوندىق­تان دا سۋرەتشى جەڭىس كاكەن ۇلىنىڭ بۇل جولعى كورمەسى كارتينالاردىڭ ورىندالۋ ءۇردىس­ى­مەن ەرەكشەلەنىپ, جۇرتتىڭ جادىندا جاتتالىپ قالاتىنى ءسوزسىز. الەكساندر تاسبولاتوۆ.