ال, بيىلعى ازيا چەمپيوناتىنىڭ «ازيا» دەگەن اتاۋى بولماسا, قۇددى ءبىر وزبەكستان چەمپيوناتىن تاماشالاعانداي بولدىق. فينالعا شىققان 9 وزبەك بوكسشىسى ازيانىڭ التىنىن الىپ, مەدال سانى بويىنشا ازيا چەمپيوناتىنىڭ رەكوردىن جاڭارتتى. (بۇعان دەيىن 1987 جىلى وڭتۇستىك كورەيا سەگىز التىن مەدال العان). ازيا چەمپيوناتىندا كۇمىس پەن قولا مەدال بار ەكەنىن دە ۇمىتىپ كەتكەن سياقتى. نە بولسا دا ءوز ءۇيى, ءوز جەرى. ءوز ۇيىڭدە قابىرعالار دا كومەكتەسەدى دەگەن ءسوز بار عوي. سول ءسوزدىڭ راس ەكەنىن وزبەكتەر ايقىنداپ بەرگەندەي.
ەندى ازيا چەمپيوناتىندا سىنعا تۇسكەن ساڭلاقتارىمىزدىڭ جەكپە-جەكتەرىنە توقتالىپ, شاعىن شولۋ جاساپ وتسەك. سونىمەن...
49 كيلو – جومارت ەرجان. 8-ءشى ورىن
بوكستان ۇلتتىق قۇراما باپكەرى ازيا چەمپيوناتىنا باراتىن بوكسشىلار ءتىزىمىن جاريالاعاندا جومارتتان بۇيىرىپ جاتسا التىن مەدال, بۇيىرماسا الەم چەمپيوناتىنا جولداما السا ەكەن دەپ تىلەدىك. بىراق, بۇيىرعانى 8-ءشى ورىن ەكەن. شيرەك فينالدا الەمنىڭ ۇزدىك بوكسشىسى حاسانبوي دۋسماتوۆتان جەڭىلگەنىنە تۇسىنىستىكپەن قاراۋعا دا بولاتىن شىعار. جاقىن ارالىقتا الەمدە حاسانبويدى جەڭەتىن بوكسشى جوق سيقتى. دەگەنمەن, كىم ءبىلىپتى. سپورت قوي. ءبارىن كۇتۋگە بولادى. ال, جومارتتىڭ جولداما ءۇشىن وتكەن باسەكەدە يندونەزيالىق بوكسشىدان جەڭىلگەن كوڭىلگە قاياۋ تۇسىرگەنى انىق. مىرزاعالي ايتجانوۆتىڭ باس اۋىرتار سالماعى وسى بوپ تۇر. وليمپياداعا دەيىن ۋاقىت بار. تەزىرەك جاڭا كوشباسشى بولا التىن بوكسشى تابۋ كەرەك. ءدال قازىر ۇلتتىق قۇرامادا 49 كيلودا جومارتتان بولەك, جاستار اراسىنداعى الەم چەمپيونى شالقار ايقىنباي جانە بيىلعى ەل بىرىنشىلىگىنىڭ قولا جۇلدەگەرى اسحات ءجۇسىپوۆ بار.
52 كيلو – ازامات يساقۇلوۆ. 3-ءشى ورىن (قولا مەدال)
ازامات يساقۇلوۆ تا ەلىمىزدەگى تاجىريبەلى بوكسشىنىڭ ءبىرى. بىلتىرعى ەل بىرىنشىلىگىندە چەمپيونى اتانىپ, ۇلتتىق قۇراما ساپىندا العاش رەت ازيا چەمپيوناتىنا قاتىستى. جارتىلاي فينالدا وزبەك لاتيپوۆپەن تەڭ دارەجەدە جۇدىرىقتاسقانىمەن, تورەشىلەر شەشىمى باسقاشا بولدى. جالپى, ازاماتتىڭ بيىلعى بىرىنشىلىكتەگى جەتىستىگى قاناعاتتانارلىق. جارتىلاي فينالدىق كەزدەسۋ فينال بولعاندا دا تورەشىلەر جەڭىستى وزبەككە بەرەتىنى انىق ەدى. باستىسى الەم چەمپيوناتىنا جولداما بار. جىبەرگەن قاتەلىكتەرىمەن جۇمىس ىستەپ, الەم چەمپيوناتىنا جاقسى دايىندىقپەن بارسا, ازامات يساقۇلوۆ ەل قورجىنىنا مەدال سالاتىن بوكسشىلاردىڭ ءبىرى.
56 كيلو: قايرات ەراليەۆ. 3-ءشى ورىن (قولا مەدال)
ۇلتتىق قۇراماداعى ەڭ تاجىريبەلى بوكسشىلاردىڭ ءبىرى قايرات ەراليەۆ ازيا چەمپيوناتىنا بيىل قاتارىنان ءۇشىنشى رەت قاتىسىپ, ەكىنشى قولا مەدالىنا قول جەتكىزدى. ەلىمىزدە قارسىلاس شاق كەلتىرمەي جۇرگەن قايرات ەراليەۆ وليمپيادا ويىندارىنداعى, ازيا جانە الەم چەمپيوناتىنداعى جەكپە-جەكتەرى كوڭىل قۋانتارلىق ەمەس. تورەشىلەر ءادىل باعالاماي جاتىر دەگەننىڭ وزىندە دە, قارسىلاستان ءبىر باس جوعارى تۇرىپ, انىق جانە ءدال سوققىلار جاساي السا «ۇياتى» بار تورەشى جەڭىستى قارسىلاسقا بەرۋگە قىمسىناتىن شىعار. قايراتقا جۇدىرىقتاسۋ ءتاسىلىن وزگەرتىپ, سوققىسىن كۇشەيتۋ كەرەك. جانە دە جىلدامدىعىنا سەنىم ارتپاي, قورعانىستا دا ۇقىپتى بولۋ كەرەك. تاجىريبە مەن مىنەز ەراليەۆتە بار.
60 كيلو – ادىلەت قۇرمەتوۆ. 5-ءشى ورىن
ادىلەت شيرەك فينالدا موڭعول وتگونگالاي دورجنيامبۋمەن جۇدىرىقتاسىپ, ءبىرىنشى راۋندتا ادىلەتتىڭ قاباعى جارىلعان ەدى. مەديتسينالىق كومەكتەن سوڭ تورەشىلەرى جەكپە-جەكتى توقتاۋعا ءماجبۇر بوپ, جەڭىستى سول ۋاقىتقا دەيىن ۇپاي سانى بويىنشا جەڭىپ كەلە جاتقان موڭعول بوكسشىسىنا بەردى. جاراقات كەدەرگى كەلتىرمەگەندە ادىلەت قۇرمەتوۆ فينالعا دەيىن جەتۋگە مۇمكىندىگى دە تاجىريبەسى دە جەتىپ تۇردى. بىراق, بۇيىرماعان ەكەن. الەم چەمپيوناتىنا جولداما العان ادىلەت ەندى بار مۇمكىندىگىن گەرمانيادا كورسەتەدى دەپ سەنەمىز. ازىرشە, ناتيجەسى جامان ەمەس.
64 كيلو – بەكداۋلەت يبراگيموۆ. 3-ءشى ورىن. (قولا مەدال)
جارتىلاي فينالعا دەيىن قارسىلاستارىن وتە سەنىمدى تۇردە جەڭىپ كەلگەن بەكداۋلەت يبراگيموۆ وزبەك يكبولجون حولداروۆتان ايلاسىن اسىرا المادى. بۇل كەزدەسۋدە بەكداۋلەتكە شاپشاڭدىق پەن تاجىريبە جەتىسپەگەنى انىق بايقالدى. جانە تاكتيكا دۇرىس قويىلمادى. ارينە, قارسىلاسى دا وتە ىڭعايسىز. بويى مەن قولىنىڭ ۇزىندىعىن پايدالانىپ, الىستان جۇدىرىقتاستى. وزبەك بوكسشىسى دۇرىس تاكتيكاسىنىڭ ارقاسىندا جەڭىسكە جەتتى.
69 كيلو – ابىلايحان ءجۇسىپوۆ. 2-ءشى ورىن. (كۇمىس مەدال)
ابىلايحان ءجۇسىپوۆ ەلىمىزدەگى دارىندى, تالاتتى بوكسشىلاردىڭ ءبىرى. بىراق, 69 كيلو ءجۇسىپوۆتىڭ سالماعى ەمەس سياقتى كورىنەدى. بالكىم, 64 كيلودا جۇرە بەرگەنى دۇرىس پا ەدى. دەگەنمەن, باپكەرلەردىڭ, بوكسشىنىڭ ءبىر ويلاعانى بار عوي. مۇمكىن, ابىلايحان توكيو وليمپياداسىنا دەيىن 69 كيلونىڭ ۇزدىگى بولۋعا وسى باستان كىرىسكەن شىعار. بۇل جاعى ءجۇسىپوۆتىڭ وزىنە عانا ايان. ابىلايحاندا اقىل, وي, تەحنيكا ءبارى بار. تەك, كۇش جوق. الداعى ۋاقىتتا باپكەرلەرى ابىلايحان ءجۇسىپوۆتىڭ كۇشىمەن جۇمىس ىستەيتىن شىعار. 69 كيلودا ابىلايدان بولەك, جاستار اراسىنداعى الەم چەمپيونى سادريددين احمەدوۆ جانە يليا وچكين بار.
75 كيلو: ءابىلحان امانقۇل. 3-ءشى ورىن. (قولا مەدال)
ەلىمىزدەگى 75 كيلو سالماقتىڭ جاڭا كوشباسشىسى اتانعان ءابىلحان امانقۇل وليمپيادا چەمپيونى باقتيار ارتاەۆتىڭ باپكەرى نۇرلان اقۇرپەكوۆتىڭ ءتول شاكىرتى. بۇل بوكسشىدان دا كۇتكەنىمىز مول ەدى. الايدا, تالانتتى بوكسشىمىز جارتىلاي فينالدا رينگ يەسى يسرايل مادريموۆپەن جۇدىرىقتاسىپ, تاكتيكالىق تۇرعىدا جەڭىلىپ قالدى. جەكپە-جەكتەن كەيىن ءوزى دە قاتەلىگىن مويىندادى. «مەن جەكپە-جەككە دايىن بولعان ەدىم, بىراق بىرنەشە قاتەلىك جىبەرىپ الدىم. بۇيىرسا, الەم چەمپيوناتىندا ونىمەن (مادريموۆ – رەد) جولىعىپ, جەڭىسكە جەتەمىن».
81 كيلو – ەرىك ءالجانوۆ. 2-ءشى ورىن. (كۇمىس مەدال)
بۇل سالماقتىڭ ۇزدىكتەرى ادىلبەك نيازىمبەتوۆ پەن جانىبەك ءالىمحان ۇلى جاراقاتتارىنا بايلانىستى ازيا چەمپيوناتىنا قاتىسا الماعان ايتقان ەدىك. باپكەرلەر بۇل سالماقتا 75 كيلودا ەل چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتانعان ەرىك ءالجانوۆتى اپارعاندى ءجون ساناپ, تاڭداۋدا قاتەلەسپەگىن ەرىكتىڭ ءوزى دە دالەلدەپ شىقتى. ءالجانوۆ وزىنە «بوتەن» سالماقتا جۇدىرىقتاسسا دا, باسقا ارىپتەستەرىنە قاراعاندا وتە جوعارى ناتيجە كورسەتتى. چەمپيون اتانۋىنا دا مۇمكىندىك بار ەدى, بىراق وعان تورەشىلەر جول بەرمەدى. ىشكى بىرىنشىلىكتە ادىلبەك پەن جانىبەككە تاعى ءبىر لايىقتى قارسىلاس تابىلعانىنا قۋانىشتىمىز.
91 كەلى – ۆاسيلي لەۆيت. 1-ءشى ورىن. (التىن مەدال)
چەمپيونات باستالاردىڭ الدىندا-اق جانكۇيەرلەر لەۆيتتەن التىن كۇتكەنى راس. ويتكەنى, لەۆيتكە الەمدە بولماسا, ازيادان قارسىلاس تابۋ قيىن. بۇل ۆاسيلي لەۆيتتىڭ وليمپيادادان كەيىنگى ءبىرىنشى ءىرى جارىسى بولعاندىقتان, ءالى بابىنا تولىق كەلە قويماعان. ازداعان كەمشىلىكتەرى دە كورىنىپ تۇردى. جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا لەۆيت ءوزى قاتەلىكتەرىن مويىنداپ, الەم چەمپيوناتىنا جاقسى دايىندىقپەن باراتىنىن جەتكىزدى. جالپى, 91 كەلىدە باپكەرلەردىڭ ۇپايى تۇگەل.
+91 كيلو – قامشىبەك قوڭقاباەۆ. 2-ءشى ورىن. (كۇمىس مەدال)
سوڭعى ەكى وليمپيادانىڭ قولا جۇلدەگەرى يۆان دىچكو كاسىپقوي بوكسقا اۋىسقان سوڭ, اسا اۋىر سالماقتا ەل نامىسىن كىم قورعايدى دەگەن سۇراق بوكس ماماندارىن ءبىراز ويلاندىرعانى انىق. اركىم ءارتۇرلى نۇسقالارىن ۇسىنىپ جاتقاندا, باپكەرلەردىڭ تاڭداۋى بىلتىر ەل چەمپيوناتىندا كۇمىس مەدال يەلەنگەن قامشىبەك قوڭقاباەۆقا ءتۇستى. ازىرشە, سەنىمدى اقتاپ جاتىر دەۋگە بولادى. بيىل ءوزى قاتىسقان بارلىق جارىستاردا قارسىلاستارىن جەڭىپ, ۇلتتىق قۇرامادا ءبىرىنشى ءنومىرلى بوكسشى بولۋعا لايىق ەكەنىن دالەلدەۋدە. ازيا چەمپيوناتىنىڭ فينالىندا ءوزى ەكى رەت ۇتقان وزبەك باحودير جالولوۆپەن كەزدەستى. جەكپە-جەك تەڭ دارەجەدە وتكەن سوڭ, تورەشىلەر جەڭىستى ەش ويلانباستان وزبەككە بەردى. قامشىبەك تە وزبەكتەن كەم جۇدىرىقتاسقان جوق.
ءتۇيىن
بۇل ازياداعى سوڭعى چەمپيونات نەمەسە قازاق بوكسشىلارىنىڭ سوڭعى جەكپە-جەكتەرى ەمەس. ءالى الدا ۇلكەن-ۇلكەن چەمپيوناتتار مەن حالىقارالىق تۋرنيرلەر بار. دەگەنمەن, ناتيجە جانكۇيەرلەر مەن باپكەرلەر كۇتكەندەي بولمادى. سارى قۇرلىق دوداسى باستالار الدىندا باس باپكەر مىرزاعالي ايتجانوۆ ءۇش التىن مەدال الامىز دەپ بولجاعان ەدى. سپورت بولعان سوڭ بىردە جەڭىس, بىردە جەڭىلىس بولاتىنى, ءبىر قۇرامانىڭ جوعارىلايتىن, ءبىر قۇرامانىڭ تومەندەيتىنى انىق. ۇلتتىق قۇرامادا بۋىن الماسۋ ءداۋىرى ءجۇرىپ جاتقانىن ەسكەرسەك, بوكسشىلارىمىزدان الداعى ۋاقىتتا جارقىن جەڭىستەر كۇتەمىز.
