مەديتسينا • 05 مامىر, 2017

كۇتۋمەن وتكەن عۇمىر

243 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ءتۇبى جوق تاريحتىڭ شەجىرەسىندە شەرمەندە بولىپ وتكەن شەشەلەرىمىز از با؟! ەلدىڭ باسىنا تۇسكەن ءتۇرلى تاۋقىمەتتى تاۋ كوتەرگەندەي ارقالاپ وتكەن انانىڭ ءبىرى – ءجۇز جاساعان قالامپىر الىمبەتوۆا اجەي. بۇل ءبىر شەرلى سۋرەتتى قىزىلوردالىق ءفوتوتىلشى 35 جىل بۇرىن شىركەيلى اۋىلىندا تۇسىرگەن.

كۇتۋمەن وتكەن عۇمىر

بايىرعى فوتوگراف بولات وماراليەۆ وسى سۋرەتتەردى ءتۇسىرۋ ءۇشىن ول كىسىنى الداۋعا تۋرا كەل­گەنىنە ءالى كۇنگە دەيىن وكىنەتىنىن جاسىرمايدى. 
– مەن ءۇشىن بۇل فوتو – سوعىس سالعان جارانىڭ ادام بالاسى ءۇشىن اۋىرلىعىن, قاسىرەت شەككەن ەلدىڭ قالاي كۇيزەلگەنىن ءھام ۇرپاعىن ويلاپ, ازاپ ارقالاعان قازاق انالارىنىڭ بەينەسىن سۋرەتپەن قالدىرعان تاريح.
– بۇل كىسىنى نەگىزىنەن بۇرىننان بىلەتىن ەدىم. ون جاسار ويىن بالاسى كەزىمدە ءوز شەشەممەن ءبىر ەسەككە مىنگەسىپ, كورشى اۋىلعا تويعا باردىق. انام سول تويدا وسى قا­لام­پىر اجەيمەن شۇرقىراسىپ قالدى. اجەي ومىراۋىنا «وتان سوعىسى» وردەنىن تاعىپ الىپتى. جالتىلداپ كوزگە وتتاي باسىلا­دى. انام اجەيمەن سويلەسىپ بولعاننان كەيىن, بىلاي شىققان سوڭ: «اناۋ تاعىپ العان نە قىلعان وردەن؟» دەپ سۇرامايمىن با.
«سوعىستا قازا تاپقان ۇلىنىڭ وردەنى» دەپ جاۋاپ بەردى انام. سودان كەيىن 1980 جىلدان باستاپ «سوعىس جەسىرلەرى» دەگەن اتپەن سەريالى سۋرەتتەر تۇسىرە باستادىم. كۇندەردىڭ كۇنىندە ەسىمە بايا­عى وقيعا ءتۇستى. سودان باياعى شىر­كەي­لى اۋىلىنا كەيۋانانى ىزدەپ باردىم. 
1983 جىلدىڭ كۇزىندە قىزىل­وردا وبلىسى سىرداريا اۋدانى شىركەيلى اۋىلىندا جۇزگە كەلگەن قالامپىر الىمبەتوۆامەن قايتا جولىعۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. ۇل­دا­رى كەنباي مەن سەيداحمەت شاما­حانوۆتاردى قىرىق جىلدان بەرى كۇتۋمەن كۇن كەشىپ جاتقان جايىن كوردىم. ءالى دە ءۇمىتىن ۇز­بەگەن. سوعىستان جىبەرىلگەن ءبىر بالاسىنىڭ «وتان سوعىسى» وردەنىن الاقانىنا سالىپ كۇبىرلەپ سويلەپ وتىرادى.
سول باياعى مەن كورگەن وردەن. جىلامايدى. جىلاي-جىلاي كوز جاسى تاۋسىلعان. اقىل-ەسى دۇرىس. وسى جولى ەكى كۇن بويى اجەيدى سۋرەتكە ءتۇسىردىم. ادەپكىدە سۋرەت­كە تۇسۋگە كونبەگەن سوڭ كەيۋانانى الداۋعا تۋرا كەلدى. «اجە ۇلدارىڭىز ءتىرى. حات جازىپتى. وندا اپامنىڭ سۋرەتىن سالسىن دەپتى» دەپ سوقتىم. عاسىر جاساپ, ونىڭ جارتى عۇمىرىن ۇلدارى امان كەلەدى دەپ كۇتۋمەن وتكەن قا­ريا­نى الداعانىما ءالى كۇنگە دەيىن وكىنەم.
كاسىبىم وسى بولعان سوڭ, باسقا امال بار ما؟! ەكى كۇن اجەيدى اي­نال­شىقتاپ ءجۇرىپ 100 شاقتى فوتو ءتۇسىرىپپىن. وسىنشاما سۋرەتتەن كوڭىلىمە ۇناعانى ءتورت سۋرەت بولدى. مەن سۋرەتكە تۇسىرگەننەن كەيىن 20 كۇن وتكەندە قالامپىر اجە ۇلدارىن ىزدەپ, مىنا ومىردەن ءوتتى, دەيدى ءفوتوتىلشى.

ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان» 

سۋرەتتى تۇسىرگەن 
بولات وماراليەۆ

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار