تاۋبە!

(جىلدار مەن ويلار) قازاق تاۋبەسىنەن جاڭىلماعان, نيەتىنە قىلاۋ تۇسىرمەگەن حالىق. قانشاما عاسىرلار بوداندىقتىڭ قۇرساۋىندا جۇرسە دە ءۇمىت وتىن وشىرمەگەن, كەلەر كۇنگە سەنىممەن قاراعان. «ءبىز قۇل بولىپ تۇرا المايمىز. ءبىز ۇلت ازاتتى­عىمىزدى الامىز!» دەپ مۇستافا شوقاي ايتقانداي, سول سەنىم اقتالىپ, ءۇمىت ورىندالىپ, تاۋەلسىزدىك الدىق. سول تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ارقاسىندا وتانداستارىمىزدىڭ ارمان-تىلەگىن ورىنداۋمەن بىرگە, شەت ەلدەردەگى قانداستارىمىزدى اتاجۇرتىنا شاقىرىپ, ءتورتىنشى رەت قۇرىلتاي وتكىزىپ وتىرمىز. ونىڭ ۇيىتقىسى دا, دەم بەرۋشىسى دە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكەنى وزىمىزگە بەلگىلى. ءبىز بۇگىن سونىڭ ايعاعىنداي, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنداعى ۇلت كوشباسشىسى مەن ۇلت زيالىلارىنىڭ وي-ورامدارىنان تۇراتىن توپ­تامانى گازەت وقىرماندارىنىڭ نازارىنا ۇسىنىپ وتىرمىز. _________________________________ الىستاعى اعايىندارعا اق تىلەك نۇرسۇلتان  نازارباەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى. قىمباتتى وتانداستار! قانداس باۋىرلار! اعايىندار! حالقىمىزدىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىنە, ەلىمىزدىڭ ىشكى, سىرتقى ساياساتىنا ۇلى وزگەرىستەر الىپ كەلگەن, بارلىعىمىز ءۇشىن ۇلكەن سىن بولعان 1991  – قوي جىلى تاريحتا قالىپ, ءۇمىت پەن كۇدىگى مول جاڭا – 1992 جىل كەلدى. تاعدىر تالكەگىنە ۇشىراپ, جەر بەتىنە تارىداي شاشىراپ كەتكەن وتانداستار, قانداس باۋىرلار, سىزدەردى جاڭا جىلدارىڭىزبەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتاي وتىرىپ, ارقايسىڭىزدىڭ وتباستارىڭىزعا مول باقىت, قۋانىش تىلەيمىن! اسپانىمىز ءاردايىم اشىق بولسىن! 1991 جىل قازاق ەلى ءۇشىن تاريحتا التىن ارىپپەن جازىلىپ قالاتىن جىل بولدى. قازاقستاندىقتار بۇكىل ەل بولىپ وزدەرىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىن سايلادى. عارىشقا تۇڭعىش رەت الاش ازاماتى سامعادى. ەلدىگىمىز بەن ەرلىگىمىزدى دارىپتەگەن تاريحي تۇلعالارىمىز – ابىلايعا, قابانبايعا, بوگەنبايعا, تولە بيگە, يساتايعا, ماحامبەتكە, سىپاتايعا اس بەرىلىپ, بۇكىلحالىقتىق قۇرمەت كورسەتىلدى. باۋىرجان مومىش ۇلى وزىنە ءتيىستى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىنا يە بولدى. جوعالىپ بارا جاتقان سالت-ءداستۇرىمىز قايتا جاڭعىرىپ كەلەدى. جىل سايىن ناۋرىز مەيرامى اتالىپ وتەدى, جاس­تارىمىز يماندى­لىق جولىنا ءتۇسىپ, اتا داستۇرىنە ادالدىقتارىن بايقاتۋدا. قىمباتتى وتانداستار! ەجەلگى اتامەكەنىنەن جىراق­تاپ قالعان سىزدەردى كەشەگى كۇنگە دەيىن اتا-بابا جەرىنە قايتىپ كەلە الامىز با دەگەن سۇراقتىڭ الاڭداتىپ كەلگەنىن مەن جاقسى بىلەمىن. «تۋعان جەردىڭ ءتۇتىنى دە ىستىق», دەيدى حالقىمىز. قانداس باۋىر­لارىمىزدى بايىرعى اتاقونىسىنا تارتۋ ماقسا­تىن­دا ادام پراۆوسى تۋرالى ەلارالىق ەرەجەلەردى باس­شىلىققا الا وتىرىپ, قازاقستان ۇكىمەتى «باسقا رەسپۋبليكالاردان جانە شەتەلدەردەن سەلولىق جەرلەردە جۇمىس ىستەۋگە تىلەك ءبىلدىرۋشى بايىرعى ۇلت ادامدارىن قازاقستاندا قونىستان­دىرۋ ءتارتىبى مەن شارتتارى تۋرالى» ارنايى قاۋلى قا­بىل­دادى. سوندىقتان اتامەكەنگە كەلەمىن دەۋشى اعايىن­دارعا جول اشىق. اتا-بابا ارۋاعى الدارىڭىزدان جارىلقاسىن! 1991 ج. _______ تاۋەلسىز قازاقستاندى قورعاۋعا ەندىگى ۇرپاق تۇگەل جاۋاپكەر بىزدەر – جيىرماسىنشى عا­سىر­دىڭ ازاماتىمىز. تاعدىرى­مىزعا تاۋقىمەت جازىلىپتى. زارلى عاسىردا ءومىر ءسۇرىپپىز. بۇل عاسىردىڭ زوبالاڭى «كوممۋنيزم» دەپ تانيمىن. ال ونىڭ شىن اتى – «قاندى قو­ليزم». سول «يزم» حالىقتىڭ, سونىڭ ىشىندە قازاقتىڭ دا دا­لاسىنان مالىن, داستارقانى­نان ءدامىن, اۋزىنان يمانىن توناپ, ءدىندى جويۋعا تىرىستى. ءبى­راق حالىقتىڭ جۇرەگىندەگى دىنگە دەگەن سەنىمدى جويا المادى. ادامزاتقا ءتان بارلىق يگىلىك سول «ءيزمنىڭ» يىرىمىنە باتا بەردى. امالسىز كومىلە بەردى. نەگىزىندە جاراتقان يە پەندەسىنە ماڭگى-باقي زوبالاڭ, قايعى-قاسىرەت جازباپتى. قادىرلى تۋىستار! مىنا زالدا كوزدەرى جاۋدىرەپ جەر شا­رىنىڭ ءار تارابىنان كەلىپ وتىرعان وتانداستارىمىزدىڭ جا­نارلارىندا قۋانىش سەزىلگەنىمەن, ۇزاق تا ماشاقاتتى كوش جولدارىندا تارتقان اۋىر جا­پا­لارىنىڭ وشپەس ىزدەرىن اڭ­عارۋعا بولادى. ارينە ولار اتامەكەننەن جەر كوكسەپ كەتپەگەن. ۇلى يم­پە­ريالاردىڭ تەپەرىشىنەن كەتۋگە ءماجبۇر بولدى. ال شەتەلدەرگە شىققان كوش­­تەردىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ كوشىمىز تابانىنان قان اققان «قىزىل تابان شۇبىرىندى» كوش ەكەنى ايقىن. ويتكەنى دۇنيەنىڭ ەڭ قورقىنىشتى ءشولى تاكلاماكاننان وتتىك. تۇركياعا جەتۋ تاري­حىمىز وزدەرىڭىزگە ءمالىم. وندا ءجۇرىپ تە اتاجۇرتىمىزعا جەتۋدى اڭساپ, تىلەۋىن تىلەپ, وتارلىق­تان قۇتىلسا ەكەن دەگەندە ىشكەن اسىمىزدى جەرگە قويىپ  جۇردىك. وسى تاۋەلسىز قازاقستاندى دامىتىپ, نىعايتۋعا, ونى قور­عاۋعا ەندىگى ۇرپاق تۇگەل جاۋاپكەر. ول ءۇشىن ۇلت نامىسى ويا­نۋى, كۇللى حالىقتىڭ ءبىراۋىز­دان ءسوز, ءبىر جاعادان باس شىعا­رىپ, بەرەكە-بىرلىكتى قولدان بەر­مەي, تۇتاس جۇمىلۋى شارت. «التىباقان الاۋىزدىقتان» از زارداپ تارتقانىمىز جوق. سون­دىق­تان بەرەكە-بىرلىگىمىز مىق­تى بولسىن. حاليفا التاي, تۇركيا. 1992 ج. ______ كوشتى قابىلداپ العاندار ەرلىك جاسادى موڭعوليادا ەل ءۇشىن ەڭبەك ەتكەن قازاقتار از ەمەس. ال ءوز باسىم 1990 جىلدارى موڭعوليادا باستالعان دەموكراتيالىق جاڭا بەتبۇرىستىڭ وي تاستارى, موڭعوليانىڭ جاڭا نەگىزگى زاڭى (كونستيتۋتسيا) اۆتورلارىنىڭ ءبىرى بولعانىمدى ونداعى جۇرت ءالى دە ايتىپ جۇرگەن كورىنەدى. مەنىڭ موڭعولياداعى دەموكراتيالىق وزگەرىسكە سونشالىقتى اتسالىسۋىمنىڭ ءبىر تەرەڭ سىرى ومىرگە دەموكراتيا كەلسە ەل مەن ەل ارالاسىپ, ۇلت پەن ۇلتتار ناعىز بىتە قايناسۋىنا مۇمكىندىك تۋا ما دەگەن ىزگى ۇمىتىمدە جاتقان ەدى. شىنىمەن سولاي بولىپ شىقتى. دەموكراتيالىق وزگەرىستەر مەن موڭعولياداعى قازاقتاردىڭ اتاجۇرتقا كوشۋ پروتسەسى قاتار باستالدى. ەل تاۋەلسىزدىگىن جاريا ەتكەن 1991 جىلعى 16 جەلتوقساندى ءومىرىمنىڭ ەڭ ءبىر شۋاقتى كۇنى دەپ سانايمىن. بارلىق جاقسىلىق وسى كۇننەن باستالدى. ءبىز كەلگەن كوش تە وسى تاۋەلسىزدىكتىڭ ءتول تۋىندىلارىنىڭ ءبىرى. قايسىبىرەۋلەر كوشىپ كەلگەندەردىڭ قادامىن ەرلىككە بالاپ جاتادى. مەنىڭشە مۇنداي ەرلىككە كوشىپ كەلگەندەر دەگەننەن گورى, كوشتى قابىلداعاندار يە دەپ سانايمىن. جۇكتىڭ اۋىرىن سولار كوتەردى, جوقتان بار ەتىپ كومەكتەستى. سونىڭ ارقاسىندا بۇگىندەرى كوشىپ كەلگەندەردىڭ كوپشىلىگى وشاقتىڭ وتىن وشىرمەي, ءوز شاڭىراعىن تۇزەپ, تىرشىلىك جايىن رەتتەپ, اياعىنان تىك تۇرىپ كەتتى. زاردىحان قينايات, موڭعوليا. 2001 ج. ______ تىلدەن ايىرىلعان ادام ۇلتىنان ايىرىلادى ءبىز استراحان قازاقتارى كە­شە كوشىپ بارعان ەل ەمەس, اتا-بابامىزدىڭ قونىسىندا وتىر­مىز. استراحان ايماعىندا ءبو­كەي حاننىڭ, كۇي اتاسى قۇرمان­عازىنىڭ, الاشتىڭ ارداقتى ازا­ماتتارىنىڭ سۇيەگى جاتىر. سونى تاستاپ, ىشكە كوشىپ كەلەمىز دەپ  تە ايتا الماساق كەرەك. بىزدەگى قازاقتارعا ءتىل ماسە­لەسى قيىنداۋ بولىپ تۇر. مەكتەپ وقۋلىقتارى, باعدارلامالار ماسەلەسىن بىرگە ويلاستىرىپ, ورتا مەكتەپتى تامامداعان جاستاردى قازاقستانعا كۆوتامەن وقىتۋدى قولعا العان دا ءجون بولار ەدى. تىلدەن ايى­رىلعان ادام ۇلتىنان ايى­رىلادى. ءتىل ساقتالماسا قازاق­شىلىق ساق­تالمايدى. نيكيتا ىسقاقوۆ,  رەسەي فەدەراتسياسى. 2002 ج. _______ ەلباسىمەن بىرگە ورتاق ماقساتقا جەتەمىز ءبىز قازاق ەلىنىڭ باسشىسى نۇر­سۇلتان نازارباەۆتىڭ شىنايى قامقورلىعىن, جەر بەتىندەگى بار­لىق قازاقتاردىڭ جاعدايىن وي­لاۋىنىڭ ناتيجەسىن ءاردايىم سەزىنىپ كەلەمىز. سونىڭ ءبىر كورىنىسى – دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىم­داستىعىنىڭ تۇركيا قازاقتارى­نىڭ رۋحاني ومىرىندە ماڭىزدى ورىن العان كوپ يگى جۇمىستاردىڭ باستاۋشىسى دا, قولداۋشىسى دا بولا ءبىلۋى. مۇنداي ەلدىك شارالاردا قاۋىمداستىق قىزمەتكەر­لەرى­نىڭ دە ەرەن ەڭبەكتەرى بولعا­نىن اتاپ وتكەن ءجون. تۇركيا قازاقتارى ءوز رەتىمەن ءوتىپ كەلە جاتقان قۇرىلتايلاردا قاۋىمداس­تىقتىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ, سىرتتاعى قانداس اعايىندارعا قاتىستى مەم­لەكەتتىك مەكەمەلەر جۇمىسىن ورىستەتۋ ماسەلەلەرى شەشىمىن تاۋىپ, سونداي-اق قازاق دياس­پورا­لا­رىنىڭ رۋحاني سۇرانىستارىن قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن ناقتى قا­رار­لار قابىلدانعانىنا قاناعات­تانىپ, قاناتتانىپ قايتۋدا. بۇل شارالار قازاق دياسپورالارىنىڭ, ونىڭ ىشىندە اسىرەسە تۇركيا قازاقتارىنىڭ دا مادەني جانە الەۋمەتتىك دەڭگەيىن كوتەرۋگە باعىتتالعان. ولاي بولسا, الداعى ۋاقىتتا نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ باسشىلىعىمەن بارشامىز­دىڭ جاعدايىمىز تۇزەلىپ, ورتاق ماقساتقا جەتەرىمىز حاق. ابدۋاقاپ قارا,  تۇركيا. 2002 ج. _______ كوكىرەكتە وتانشىلدىقتىڭ وتى لاۋلايدى قازاق – جىگەرسىز, ىنجىق حا­لىق ەمەس. عاسىرلار بويعى شاپ­قىنشىلىق پەن سوعىستار­دىڭ زار­دابىن شەككەن, شىڭ­دالعان, تالاي جەڭىستەرگە دە جەتىپ تاعىلىم ال­عان جاۋىنگەر حالىق. ءوزى ەش حا­لىققا دا قي­سىنسىز ءتيىسىپ, جاۋى­عىپ, ءزابىر كورسەتپەگە­نىمەن, تاع­دىر­دىڭ ءتال­­كە­گىن كورىپ, تاقسى­رەتىن تارتا ءجۇرىپ, ەلىن, جەرىن قورعاۋعا تالاي جىلدارىن ءراسۋا ەتكەن. شىڭعىس حان, جوڭ­عار شاپ­قىن­شىلىقتارى, قىتاي, رەسەي وتار­شىلىقتارى عاسىرلا­رىندا قازاق دالاسى قان مايدان الاڭىنا اينالعان. ساياسي ءناۋ­بەت, اشتىق, لاعىپ ەلىنەن كەتۋ­دىڭ ءوزى – ءىرى زارلى حال. ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ: «مەنىڭ حالقىم بۇكىل عاسىردىڭ ءون بويىنا وزگە حا­لىقتاردىڭ تۇسىنە كىرسە شو­شىپ وياناتىنداي قورقىنىشتى وقيعا­لاردى باسىنان كەشتى»,  دەۋىندە سول مۇڭ مەن شەردىڭ ءبارى جاتىر. سوڭعى ون جىلدا وسى ەلدىڭ ءار جەرىندە بوي كوتەرگەن باتىر­لاردىڭ الىپ ەسكەرتكىشتەرىنە ۇرپاقتار باس يگەندە رۋحتار جاڭعىرىپ قانا قويمايدى, كۇڭى­رەنىپ قارت تاريح سىر شەرتەدى, كوكىرەگىڭدە وتانشىلدىقتىڭ وتى لاۋلاي­دى, بەيبىت كۇننىڭ قادىرىن دە سەزەسىڭ, قايتادان ءدۇ­نيەگە كەلىپ, ەڭسەسىن كوتەرگەن ەلىڭنىڭ تىنىش, حالقىڭنىڭ ۇرەي­سىز, الاڭ­سىز ءوسىپ-ءونىپ كەلە جات­قانىنا شۇكىرلىك ەتەسىڭ. ۇزبەن قۇرمانباي ۇلى,  موڭعوليا. 2005 ج. ______ قازاقتىڭ تاڭداۋلى مادەنيەتىن ۇزدىكسىز ايگىلەيىك جۇڭگو قازاقتارى اتىنان ءبىز مىنالاردى ۇسىنىس ەتەمىز: ءبىرىنشى, ۇلتتارارا ۇيرەنۋ مەن اۋىس-ءتۇيىس جاساۋدى كۇشەيتەيىك. قازاق ۇيرەنۋگە شەبەر, بەيبىتسۇيگىش, جاسامپاز­دىققا باتىل ۇلت. باسقا ۇلتتاردىڭ ارتىقشىلىقتارىنان كىشىپەيىلدىلىكپەن ۇيرەنىپ, ادامزاتتىڭ بارلىق وركەنيەت جەتىستىكتەرىن بەلسەنە قابىلداپ, قازاق ۇلتىنىڭ تاڭداۋلى مادەنيەتىن ۇزدىكسىز ايگىلەيىك جانە ودان شۇعىلا شاشتىرايىق. ەكىنشى, ءار ەل اراسىنداعى دوستىقتى, بارىس-كەلىستى, ىستەستىكتى كۇشەيتەيىك, دۇنيە بەيبىتشىلىگىن جۇزەگە اسىرۋ, ادامزاتتىڭ دامۋىن العا ىلگەرىلەتۋ ءاربىر مەملەكەت پەن ءاربىر ەل حالقىنىڭ ورتاق بورىشى. اسحات كەرىمباي, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى.   2002 ج. _______ كورەگەندىگىڭىز ءۇشىن راحمەت! قۇرمەتتى پرەزيدەنت! ەكى ەلدىڭ دە زيالى قاۋىمىن, شە­كارا­لىق ايماقتا تۇراتىن حا­لىقتارىن كوپتەن بەرى, ءتىپتى كەڭەس زامانىنان بەرى الاڭدا­تىپ جۇرگەن ماسەلەنىڭ ءبىرى – شەكارا ماسەلەسى ەدى. شىنىندا دا ول ماسەلە ەكى جاققا بىردەي  ءتيىمدى جاعدايدا شەشىلدى. داۋ ءبىتتى, ەل تىنىشتالدى, كورشى ەلدەردە قايتادان تاتۋلىق ورنادى. وسى ءبىر كورەگەندىك, قايراتكەرلىك, ءتىپتى دانالىق قىزمەتىڭىز ءۇشىن, نۇرەكە, سىزگە زور راحمەت! مەيىرمانقۇل باكىروۆ, وزبەكستان. 2005 ج. _______ ەكى ەل اراسى جاقىنداي تۇسسە ەكەن مەن نيۋ-يورك اەروپورتىندا قىزمەت ىستەيمىن. قازىر امەري­كاعا قازاقتار كوپتەپ كەلۋدە. ولاردىڭ ىشىندە سول ەلدىڭ ۇلكەن ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە ءبىلىم الىپ جاتقان جاستار كوپ, ءىس ادامدارى دا از ەمەس. بۇل قازاقستاننىڭ بۇكىل دۇنيە جۇزىنە اشىلعانىن كورسەتەدى. امەريكا – الىپ مەملەكەت. ال قازاقستان مەنىڭ تاريحي وتانىم. سوندىقتان ەكى ەلدىڭ اراسى جاقسى باعىتتا جاقىنداي بەرسە دەگەن تىلەك ۇستىندەگى جانمىن. ەسىمحان قوسجىگىت, اقش. 2005 ج. _______ ەلىمدى الەم ءسىز ارقىلى بىلەدى ەلىمدى مەنىڭ وزىڭدەي باستادى قىران, شىرقادى الاش جۇرتىنىڭ اسپانى ءبىر ءان. كوك تۋدىڭ استىنا كەلىپ جينالىڭدار دەپ, الىستا جۇرگەن اعايىنعا تاستادىڭ ۇران.   بار ەدى مىناۋ ەجەلدەن دالامىزدا ورلىك, الاۋىن جاقتى سونە جازداعان سانامىزدا ەرلىك. قازاقستان ءبىزدىڭ ات بايلار قارا شاڭىراعىمىز, ال ءوزىڭدى, نۇرەكە, قورعايتىن پانامىز كوردىك.   جاۋىمنىڭ ءوزىن بۇل كۇندە جاقتاسىم قىلدىڭ, باقتالاستارىڭ دا بارقادار تاپپاسىن ءبىلدى. شەت جۇرتتا جۇرگەن سول قانداستارىڭ تۇيەسىن قومداپ, الاتاۋ مەنەن ارقاعا قاراي ات باسىن بۇردى.   جەرسىنە المادى اجە مەن اتا باسقا ءۇيدى, اۋزىنا ەلدىڭ, قول جايعان, باتالى اس ءتيدى. قازاق دالاسىن الىستا ءجۇرىپ ساعىنعان قاۋىم, ۇشاقتان ءتۇسىپ, قارا جەردى جاتا قاپ ءسۇيدى.   كوش دەگەن سولاي تولاسسىز قۇيىلدى كەلىپ, الدىمەن كەلگەن اعايىن ۇلگەردى سىيىڭدى كورىپ. اقساقالدار مەنەن اجەلەر اق جاۋلىق سالعان, اق باتاسىمەنەن تاستادى ءۇيىڭدى كومىپ.   تۇيەلەر شوكتى دالاڭا كەلىپ شاڭىراق سالعان, جاڭا بۇتاقتار ونە باستادى جامىراپ تالدان. قوسىلىپ جاتتى ءبىر-بىرىنە بوتاداي بوزداپ, ناۋبەت جىلدارى اعايىن اجىراپ قالعان.   سول كوشكە ەرگەن مەن-داعى اق تايلاق ەدىم, باسىما قونار باسقا ەمەس, باقتى ويلاپ ەدىم. قىسىلعان كەزىمدە تۇمانباي بولىپ قولىڭدى سوزدىڭ, كورگەن ەمەس ەشقاشان قاقپايلاپ ەلىم.   جانىمدا مەنىڭ وسىناۋ ءبىر نازىك ءۇن جاتتى, قىسىم كەتىپ كەلمەسكە,  جازىم ىم قاقتى. ءۇيىرىپ قالعان اسىعىم الشىسىنان ءتۇسىپ, الاتاۋىمنىڭ ەتەگىنە وتاۋىم قازىعىن قاقتى.   ەل باسقارىپ تۇرعاندا وزىڭدەي نار تۇلعالى ادام, كوك جۇزىندە جۇلدىزداي جارقىلداپ اعام. ۇزاق-ۇزاق ويلارعا قازىر شوماتىن بولدىم, ءبىر سەبىم تيمەي مە دەپ ەلىمە ارتىمدا قالعان.   قازاقتىڭ كولى ەجەلدەن تۇنىق كول  ەدى, اققۋلار عانا سول كولدە ءجۇزىپ كەلەدى. كەلگەندەردى قارسى الدىڭ قۇشاعىڭدى اشىپ, كەلمەگەندەر دە سول كەلسەم دەپ ۇمىتتەنەدى.   ەلىمدى الەم ءسىز ارقىلى ءبىلىپ كەلەدى, ءسىز دەسە حالقىڭ جون ەتىن سىلىپ بەرەدى. ءبىر ميلليون قازاق كەلىپ ۇلگەردى وسىعان دەيىن, بەس ميلليون قازاق تاعى كەلسەم دەپ ۇمىتتەنەدى. اۋىت مۇقيبەك. الماتى.