مەملەكەتتىك رامىزدەر الاڭى اشىلدى

قازاقستاننىڭ التىن كۇنگە ءبىر تابان جاقىن قالاسى شىمكەنت جىل وتكەن سايىن اجارلانىپ كەلەدى. ەلباسى دا وسى وبلىسقا ءىسساپارىندا: “شىمكەنت شىرايلى شاھار”, دەگەندى مەرەيلەنىپ ايتقان ەدى. وبلىستا قاسىمباي ابدىقالىق دەگەن كاسىپكەر جىگىت بار. بىردە الماتىدان دوستارى كەلىپتى. ء“ىشىپ-جەم, ەشتەڭەدەن كەندە ەمەسپىز, ەلباسىنىڭ ءوزى ماقتاعان قالاڭدى كورسەتپەيسىڭ بە؟ – دەيدى عوي. “ويپىر-وي” – دەيدى قاسىمباي. كۇندە ورتاسىندا جۇرگەن سوڭ بايقامايدى ەكەنبىز. قالا كەرەمەتتەي وزگەرىپتى. اناۋ دەندروباق تۇندە تۇگىلى كۇندىز كىرسەڭ قورقىنىشتى ەدى. قازىر ەرتەگىدەگى يران باعىنداي جايناپ تۇر. بۇرىن قيىر-شيىر بازار باسقان قالا ورتاسىنداعى ءشامشى گۇلزارى قانداي؟! ەكى-ءۇش جىلدا وسىنداي جيىرمادان استام نىساندار بوي كوتە­رىپتى. استانا, الماتىنى كورگەن, ەشتە­ڭە­گە تاڭ قالا قويمايتىن دوستارىم “شىم­كەنت – سۇلۋ قالا” ەكەن دەپ تاڭدانىپ قايتتى. مەن دە قۋاندىم. ءبىر تابان جاقىن جۇرەسىزدەر عوي, وبلىس اكىمى مەن قالا اكىمىنە جۇرتتىڭ ريزاشىلىعىن جەتكىزىڭىزشى” دەگەن. رەتى كەلدى. قاسىمباي-قاسەكەڭ قاشان اشىلادى ەكەن دەپ كۇتكەن تاعى ءبىر نىسان پايدالانۋعا بەرىلدى. كۇنى كەشە تولە بي, قازىبەك بي جانە ايتەكە بي كوشەلەرى توقايلاسىپ جاتقان ورداباسى الاڭىنداعى تاۋەلسىزدىك مونۋمەنتىن جالعاستىراتىن مەملەكەتتىك رامىزدەر الاڭى اشىلدى. قوشقار اتا وزەنىنەن اعىپ باراتىن ەكى سۋ بۇرقاق اياسىنداعى “وتان انا” ءمۇسىنىنىڭ بيىكتىگى سەگىز مەتر. كەشەندەردى اسپالى كوپىر بايلا­نىس­ت­ىرىپ جاتىر. شىرقاۋ بيىكتە شاھار ۇستىندە جەلبىرەگەن قازاق­ستاننىڭ كوك بايراعى ەڭسەسى بيىك ەلدىڭ الەۋەتىن تانىتقانداي كوزگە ۇرادى. اشىلۋ سالتاناتىندا وبلىس اكىمى اس­قار مىرزاحمەتوۆ ءسوز سويلەدى. بيىل ەلiمiز ءۇشiن ەرەكشە جىل ەكەنi بەلگiلi, – دە­دى وب­لىس باسشىسى. – ول تاريحي – تاۋەل­سiز مەم­لەكەتiمiزدiڭ 20 جىلدىعى. بۇل توي تويلاۋ ەمەس. شىن مانiندە تاۋەل­سiزدiك بiزگە نە بەردi? قانداي جەتiستiكتەرگە جەتتiك؟ وعان قۇرمەتiمiز قانداي؟ وسى تالاپتار تۇرعى­سىندا تالداۋعا تيiسپiز. ءشۇ­كiر, مەملەكەت­تiك رامiزدەرiمiز رەسمي تۇردە مارتەبە الدى. اشىلىپ وتىرعان بۇگiنگi نىساننىڭ ءاربiر ەلەمەنتi سىر شەرتەدi, وي تارقاتادى. قا­زاق­ستاننىڭ كارتاسىندا مەم­لەكەت قۇراۋ­شى ەلدiڭ وتكەنi مەن ءبۇ­گiنi, ۇرپاقتار سا­باقتاستىعى جايىندا ەل­باسىمىزدىڭ قا­نات­تى سوزدەرi جازىلسا, جانىندا تۇرعان 7 تۇعىردىڭ سيمۆولي­كا­لىق ماڭىزى زور. كەڭ بايتاق تۋعان جەرi­مiز­دi قورعاپ قالعان ناي­زانى ەلەستەتەدi. ەل قاۋiپسiزدiگiنiڭ قورعانى دەگەندi بiلدi­رەدi. تاۋەلسiزدiككە تاعزىم ەڭ الدىمەن مەملەكەتتiك رامiزدەرگە قۇرمەت كورسە­تۋ­دەن باستالادى. بۇدان كەيiن وبلىس باسشىسى بيز­نەس­تiڭ الەۋمەتتiك جاۋاپكەرشiلiگi اياسىندا وسى نىسانداردى ىسكە قوسۋعا اتسالىسقان كاسىپكەرلەرگە العىس حات تاپسىردى. ارى قاراي الاڭدا سەگىز گەكتار اۋ­ماق­تى الىپ جاتقان «تاۋەلسىزدىك سايا­باعى» جالعاسادى. ساياباق تەمىر جول ۆوكزالى جاعىنان بيىكتىگى – 15 مەتر, ەنى – 50 مەتر بولاتىن سالتاناتتى قاقپامەن اشىلادى. كەڭ اللەيانىڭ اينالاسىنا ءتۇرلى گۇلدەر وتىرعىزىلعان. گۇلزارلار تاۋەلسىزدىگى­مىز­دىڭ ءار جىلىنداعى ەلەۋلى وقيعالار سيپات­تالعان ەستەلىك بەلگىلەرمەن تولىققان. بولاشاقتا ساياباقتىڭ ورتالىعىندا «ەل بىرلىگى» مونۋمەنتى تۇرعىزىلادى. مىق­­تى گرانيتتى ستيلوباتتا قازاقستان حالقىنىڭ بارەلەفىمەن «شاڭىراقتى» ۇستاپ تۇراتىن 137 قيعاش ۋىقتان قۇرالعان كومپوزيتسيا تۇرعىزىلۋدا. بۇل ۋىقتار قازاقستاندا تۇراتىن حالىقتىڭ بەرەكەلى بىرلىگى مەن ىرىستى ىنتىماعىن بىلدىرەدى. ساياباققا كەلگەن قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتاردى رۋحاني بايلىقپەن سۋسىند­ا­تا­تىن كەشەننىڭ ءمانى – ەل بىرلىگى. “باق قايدا باراسىڭ, ىنتىماققا بارامىن” دەگەن وسى. باقتيار تايجان, شىمكەنت. سۋرەتتى تۇسىرگەن حۋسان ازيزوۆ.