ومبىداعى اعايىن ءدان ريزا

جۋىردا فەدور دوستوەۆسكي اتىنداعى ومبى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاق ءتىلى مەن ءما­دەنيەتىنىڭ ورتالىعى اشىلدى. بۇل پاۆلودار جانە ومبى وبلىس­تارىنىڭ باسشىلىعى اراسىن­داعى دوستىق بايلانىس ارقىلى جۇزەگە استى. كوپتەن كۇتكەن ور­تالىقتىڭ اشىلۋ راسىمىنە سۇل­تانماحمۇت تورايعىروۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتىڭ وقى­تۋشى-پرو­فەسسورلار قۇرامى, ونەر­لى ستۋدەنت جاستار قاتىستى. ايت­قانىن­داي-اق, سالتاناتتى اشى­لۋ ءراسى­مىنە جينالعان ومبىلىق قازاق­تاردى ولار ساعىنىشتى ءان مەن كۇيگە بولەدى. ف.دوستاەۆسكي اتىن­داعى ۋنيۆەرسيتەت پرورەك­تورى ۆلاديمير پولوۆينكو مەن سۇلتان­ماح­مۇت تورايعىروۆ اتىن­داعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتىڭ رەكتورى ەرلان ارىن قازاق ءتىلى مەن ءما­دە­نيەتى ورتالىعىنىڭ تۇ­ساۋىن كەستى. ە.ارىننىڭ ايتۋىن­شا, بۇل ەلىمىزدىڭ, قازاق حال­قى­نىڭ تاۋەل­سىز­دىك الۋىنىڭ 20 جىل­دىعى قارساڭىندا شەتتە ءجۇر­گەن قان­داس­تارىمىز ءۇشىن جا­سالعان ال­عاش­قى جارقىن باستاما, ال, ال­داعى ۋا­قىت­تا قازاق ءتىلى مەن ءما­دەنيەتى, ادە­بيەتىنە ار­نالعان باس­قا دا جاق­سىلىقتار قولعا الىن­باقشى. ال, رەسەيدىڭ وم­بى­دان باسقا ءوڭىر­لەرىندە دە قا­لىڭ قازاق تۇرا­تى­نىن ەسكەرسەك, وسىن­داي ورتا­لىق­تاردىڭ ولار­­دىڭ دا ورتاسىن تول­تىرىپ, قۋا­نىشقا تولتىرۋى ءاب­دەن كەرەك-اق. ءسويتىپ, وقۋ ورنىندا اشىل­عان قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىنىڭ ورتالىعى ومبى قازاقتارىنىڭ باسىن قوساتىن ورتاعا اينالماق. بۇگىنگى تاڭدا ومبى وبلىسىندا ءجۇز مىڭنان اسا قازاق تۇرادى. ال, قازاق ءتىلى قازاق ءۇشىن قاي جەردە جۇرسە دە قاستەرلى. سون­دىقتان, باسقا جەرلەردە جۇرگەن قانداستارىمىز ءۇشىن قازاق ءتىلدى ورتانىڭ قالىپتاسۋى, انا ءتىلى­مىزدىڭ ساقتالۋى, قاجەتتىلىگى زاڭ­­دىلىق. ورتالىققا ومبى وب­لى­سىنداعى قازاق اۆتونومياسى جاس­تارىنىڭ كوشباسشىسى باۋىر­جان تىنىس جەتەكشىلىك جاسايدى. – قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتى ورتالىعىنا جەتەكشىلىك ەتۋ ۇلكەن سەنىم. قازىردىڭ وزىندە ورتالىققا ءوز قازاعىمىز كوپتەپ كەلۋدە. انا تىلىندە سويلەپ, ءان ايتۋعا قىزىققان جاستار دا كوپ. ەرلان مۇحتار ۇلىنا راحمەت ايتامىز, – دەيدى ول. ورتالىققا سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتە جارىق كورگەن تاريحي, ادەبي كىتاپتار اكەلىندى. توردە تولە, ايتەكە, قازىبەك بيلەردىڭ سۋرەتتەرى مەن ناقىل سوزدەرى ىلىنگەن. قازاق ءتىلىنىڭ الىپپەسى, مەملەكەتتىك رامىزدەر, ەلىمىزدەگى قالالار جايلى دەرەكتەر دە جەتكىلىكتى. قازاق تىلىندە شىققان دەرەكتى, تاريحي, كوركەم فيلم­دەر دە بار. فاريدا بىقاي, پاۆلودار.