اقپاراتتىق كارتا ازىرلەنۋدە

كەشە پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن سەلەكتورلىق رەجىمدە ۇكىمەت وتىرىسى ءوتتى. وندا ەكونو­مي­كا­لىق دامۋ جانە ساۋدا ءمينيسترى قايرات كەلىمبەتوۆ «مەملەكەت باسشىسىنىڭ بەرگەن تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى كور­نەكى اقپاراتتىق كارتا تۋرالى» بايانداما جاسادى. ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مينيسترلىگى 2020 جىلعا دەيىنگى ەلىمىزدىڭ ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى­مەن تىعىز بايلانىستى مەملەكەت باسشىسى تاپسىرمالارىن ىسكە اسى­رۋدىڭ كورنەكى اقپاراتتىق كارتاسىن دايىندادى. مەملەكەت باسشىسى وسى جىلدىڭ باسىندا­عى ەل حالقىنا جولداۋىندا, «نۇر وتان» حدپ-نىڭ ءحىىى سە­زىندە جانە ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ەكونوميكالىق, ساياسي, الەۋمەتتىك سالالاردىڭ دا­مۋى­نا باعىتتالعان, سونىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ سەرپىندى دامۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن بىرقاتار مىندەتتەردى العا قويعان ەدى. بۇل كارتا ەلىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ تۇراق­تى جانە ورنىقتى وسۋىنە, ءناتي­جە­گە قول جەتكىزىلەتىن جۇمىستى كور­نەكى تۇردە كورسەتۋگە باعىتتال­عان. سونىمەن قاتار كارتا ەلىمىز­دىڭ جاقىن كەزەڭدە دامۋىنىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىن, ونىڭ ورىندالۋ مەرزىمىن جانە قول جەتكىزەر ءنا­تي­جەسىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىنا بەكىتە وتى­رىپ كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرمەك. جالپى, كارتانىڭ مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ تاپسىرمالارىن ىسكە اسۋ بارىسىن تەكسەرىپ, قورىتىن­دىسىن باعالاۋدا دا بەرەرى مول. اتالمىش كارتا داعدارىستان كەيىنگى دامۋ, ەكونوميكانى ءارتا­راپ­تاندىرۋدى جەدەلدەتۋ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جانە بولاشاقتا كەلەتىن ينۆەستيتسيا سىندى اسپەكتىلەردى قامتيدى. سونداي-اق مۇن­دا ازاماتتار ءۇشىن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر, مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن دامىتۋ, ۇلتارالىق كەلىسىم مەن قاۋىپسىزدىكتى جانە حالىق­ارالىق قاتىناستاردىڭ تۇراق­تىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ دە نازاردان تىس قالماعان. اتالمىش قۇجاتپەن تانىس­قان­نان كەيىن ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆ ءوز كەزەگىندە بۇل قۇجاتقا ءتيىستى تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ ءۇشىن ءبىر اپتادا ونى ۇكىمەتتىڭ ۆەب-ساي­تىنا ورنالاستىرۋدى تاپسىرا كەلە, ۇكىمەت مۇشەلەرى بۇل كارتا­نى قابىلداۋ ءۇشىن كەلەسى سەيسەنبىدە داۋىس بەرەتىنىن ايتتى. جال­پى العاندا, ول بۇل قۇجاتتا جۇك­تە­لىپ وتىرعان باعىتتاردى دۇرىس دەپ باعالايتىنىن دا تىلگە تيەك ەتتى. سونداي-اق وتىرىستا «گاز جانە گازبەن جابدىقتاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى دا قارالدى. بۇل جو­بانى تانىستىرعان مۇناي جانە گاز ءمينيسترى ساۋات مىڭباەۆتىڭ ايتۋىنشا, اتالعان قۇجاتتا ىشكى رىنوكقا گاز جەتكىزۋگە باسىمدىق بەرىلەدى. جانە دە ىشكى رىنوكقا تاۋارلىق گاز جەتكىزۋ بويىنشا بىرىڭعاي ۇلتتىق وپەراتور قۇرۋ­دى كوزدەيدى. بۇل وپەراتور وڭدەل­گەن ىلەسپە گازدى ساتىپ الۋدا با­سىم قۇقىققا يە بولسا, ءاربىر وب­لىس پەن قالا ءۇشىن بىرىڭعاي كو­تەر­مە باعانى ەنگىزۋ ماسەلەسى دە زاڭ جوباسىندا قاراستىرىلعان. بۇل رەتتە باعانى ۇكىمەت بەلگىلەيتىن بولادى. مينيستر مۇنىمەن قوسا, بۇل زاڭدى قابىلداۋ گاز سالاسىنىڭ الدىندا تۇرعان ءما­سە­لەلەردى كەشەندى شەشۋگە ءمۇم­كىندىك بەرەتىنىن دە ايتىپ ءوتتى. وتىرىستا سونداي-اق كارىم ءماسىموۆ ەنەرگيا تيىمدىلىگى ەلى­مىز­دىڭ يندۋستريالاندىرۋ باعى­تىن­دا نەگىزگى ماسەلە ەكەندىگىنە دە توقتالدى. مۇندا ول يندۋس­تريا­لاندىرۋ جانە تۇرعىن ءۇي-كوم­مۋنالدىق شارۋاشىلىعىن جاڭ­عىرتۋ باعدارلامالارى اياسىندا ەلىمىزدە ەنەرگيا ۇنەمدەۋ ماسە­لەسى العاشقى ورىندا تۇرۋى قا­جەت­تىگىن قاداپ ايتتى. سونداي-اق مۇنىڭ ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپ­سىرماسى ەكەنىنە توقتالا كەلە, بۇل تۇرعىدا بارلىق اكىمدەرگە يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندەگى بارلىق نىساندار­دى قاراپ شىعۋدى تاپسىراتىن­دىعىن دا قاپەرگە سالدى. سەلەكتورلىق كەڭەستەن كەيىن باق وكىلدەرىنە سۇحبات بەرگەن مۇناي جانە گاز ءمينيسترى ساۋات مىڭباەۆ جۋىر ارادا مينيستر­لىكتە جانارماي باعاسى تالقىلا­نا­تىنىن جەتكىزدى. ۆەدوموستۆو باس­شىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا ديزەل وتىنى مەن اي-80 ماركالى بەنزينىنىڭ باعاسى مۇ­ناي جانە گاز مينيسترلىگى مەن تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ اگەنتتىگى بىرلەسىپ بەلگىلەگەن شەكتە قالىپتاسىپ وتىر. رىنوكتاعى بۇل ونىمدەردىڭ باعاسى ديزەل وتىنىنا 82 تەڭگەنى, ال اي-80-گە 80 تەڭگەنى قۇرايدى. جانە مۇنى­مەن قوسا اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەرگە جانارماي ءجۇز پايىز جەتكىزىلگەن. ال باعاسى ۇكىمەت بەكىتكەن شەكتى نورمادان تومەن. مينيستر ءوز ءسو­زىندە جانارماي رىنوگىندا اي­تار­لىقتاي ماسەلە تۋىنداپ وتىر­ما­عاندىعىن اتاپ وتە كەلە, ايتسە دە اي-92, اي-93 بەنزين ماركا­لارى بويىنشا شەشىمىن تابۋى ءتيىس جايتتەر بولۋى مۇمكىندىگىن دە نازاردان تىس قالدىرمادى. ءبىز رەسەيلىك مۇناي جەتكىزىلىمىن ەسەپ­كە العاندا دا بۇل بەنزيندى وزىمىزدە تۇگەلدەي وندىرمەيمىز. وسى كۇن­دەرى رەسەيدە اي-92 ماركالى بەنزين ءبىزدىڭ ۆاليۋتامەن العاندا 125 تەڭگە, ال بىزدە 99 تەڭگە كولەمىندە بولىپ وتىر. ارينە, اراداعى بۇل 25 پايىز دەگەن ءبىراز ايىرما­شى­لىق. سوندىقتان دا بۇل ماسە­لەلەر توڭىرەگىندە ءبىراز سۇراقتار كوتەرىلىپ جاتىر. ءبىز وسىعان وراي, جوعارىدا ايتىپ وتكەندەي, بۇل ماسەلەنى جاقىن ارادا تالقى­لاي­تىن بولامىز, – دەدى ول. سونىمەن قاتار وسى بريفينگتە اۋىل شا­رۋاشىلىعى ءمينيسترى اسىلجان مامىتبەكوۆ كوكتەمگى ەگىسكە ارزان باعامەن جەتكىزىلەتىن 354 مىڭ توننا جاعارمايدىڭ 290 تونناسى­نىڭ قۇنى تولەنگەنىن ايتا كەلە, بۇگىنگى كوكتەمگى ەگىس ناۋقانى جۇمىستارى توڭىرەگىندە تۇقىم جانە وزگە دە قاجەتتىلىكتەر بوي­ىن­شا تۋىنداپ وتىرعان ماسەلە­لەر جوقتىڭ قاسى ەكەندىگىن ايتتى. سونداي-اق ول وتكەن اپتالاردا بانك­تىك كەپىلدەمەلەردى الۋعا ءمۇم­كىندىكتەرى تومەن اۋىل شارۋاشى­لىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەردى الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالار كەپىلدىگىمەن قارجىلان­دى­رۋ شەشىمى جاسالعانىن جانە بۇل شارالاردىڭ ناتيجەسىندە ءتو­لەمدەر وپەراتورلارعا ۋاقىتىندا جەتكىزىلگەندىكتەن جاعارمايدى جەتكىزۋ كولەمى ايتارلىقتاي ارت­قانىن دا بايانداپ ءوتتى. وسىعان سايكەس كوكتەمگى ەگىسكە ارنالعان جاعارمايدى جونەلتۋدى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارى دا ارتتىرا تۇسكەن. ءابدىراحمان قىدىربەك.