حالىقارالىق اۋقىمدى شاراعا قاتىسىپ قايتتى

مالايزيانىڭ كۋالا-لۋمپۋر قالاسىندا وتكەن تا­بي­عي اپاتتار مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋعا ارنالعان ازيا ساياسي پارتيالارىنىڭ حالىقارالىق كونفەرەن­تسيا­سى (اسپحك) ءوزىنىڭ تۇراقتى كوميتەتىنىڭ 15-ءشى وتى­رىسىن, سونىمەن قوسا, اسپحك-نىڭ حالىقارالىق كون­فەرەنتسياسىن وتكىزدى. بۇل حالىقارالىق شاراعا «نۇر وتان» حدپ اتىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, «نۇر وتان» حدپ ساياسي كەڭەسى بيۋروسىنىڭ مۇشەسى نۇرتاي سابيليانوۆ قاتىستى, دەپ حابارلادى ءماجىلىستىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. تۇراقتى كوميتەتتىڭ وتى­رىسىندا قورشاعان ورتانى قور­عاۋ ماسەلەلەرى, تايلاند جانە كامبودجا اراسىنداعى كەلىسپەۋ­شىلىك جاعدايى, اسپحك-نىڭ بۇۇ-داعى باقىلاۋشىسىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى جانە باسقا دا ماسەلەلەر قوزعالدى. كونفەرەنتسيادا ن.­سا­­بي­ل­يا­نوۆ بايانداما جاساپ, ءوز سوزىندە قازاقستان پرەزيدەنتى, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن «نۇر وتان» حدپ قورشاعان ورتانى جانە تا­بي­عي اپاتتاردان حالىقتى, وبەك­تىلەردى, تەرريتوريا­لار­دى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋدە قۇقىقتىق نەگىزدى جەتىلدىرۋگە جانە ۇي­ىم­داستى­رۋ­شى­لىق جۇمىس­تار­عا باسا نازار اۋدار­اتى­نىن ايتىپ ءوتتى. كليماتتىڭ وزگەرۋىنە بايلا­نىس­تى بۇۇ-نىڭ جيەكتەمەلى كونۆەن­تسيا­سىنا قاتىستى كيوتو حاتتا­ما­سى جانە دە ەكولو­گيالىق پروب­لەمالاردى شەشۋگە با­عىتتالعان باسقا دا قۇجاتتار زاڭمەن بەكىتىلدى. ن.سابيليانوۆ 2011 جىلدىڭ باسىندا قا­بىلدانعان پار­تيا­نىڭ جاڭا باعدارلاما­سىن­دا ەلدەگى ەكو­لوگيالىق جاع­دايدى جاق­سار­تۋ جانە حالىق­تىڭ ءومىر ءسۇ­رۋ ساپاسىن ارت­تىرۋ مىندەتتەرى قويىلعان كەشەندى ەكولو­گيالىق باعدارلا­مانى ءجۇ­زەگە اسىرۋ جانە دامىتۋ ماقساتى بەكىتىلگەنىن باسا ايتتى. قازاقستان پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتى كونفەرەنتسياعا قا­تىسۋشىلارعا 1991 جىلى ەل پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن جابىلعان سەمەي يادرولىق سىناق پولي­گو­نىنىڭ زارداپتارى تۋرالى جانە دە ارالدىڭ ەكولو­گيا­لىق اپاتى جايلى مالىمەت­تەردى باياندادى. ن.سابيليانوۆ ازيا ساياسي پارتيا­لارى­نىڭ حالىقارالىق كونفەرەن­تسياسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ «تابيعي اپاتتارعا جانە قور­شاعان ورتانى قورعاۋعا ار­نالعان كۋالا-لۋمپۋر دەكلا­را­تسياسىن» قابىلداۋ ءجونىن­دەگى باستاماسىن «نۇر وتان» پارتياسى تولىق قولداي­تى­نىن جەتكىزدى. ءسوز سوڭىندا ن.سابيليانوۆ «نۇر وتان» حدپ جانە پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ن.نىعماتۋلين اتى­نان اسپحك-نىڭ تەڭ ءتور­اعاسى جانە نەگىزىن سالۋشى قۇرمەتتى حوسە دە ۆەنەتسياعا «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ءحىىى سەزىندە, سونىمەن قوسا, 2011 جىلدىڭ 3-4 مامىرىندا استانادا وتكەن ءىV استانا ەكو­نوميكالىق فورۋمىندا ءسوز سويلەپ, بەلسەندى قاتىس­قانى ءۇشىن العىسىن ءبىلدىردى. كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا ازيانىڭ 23 ەلىنەن 44 ساياسي پارتيا وكىلى قاتىستى. كونفەرەنتسيا جۇمىسىنىڭ قورى­تىن­دىسىندا تابيعي اپاتتار مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋ تۋرالى كۋالا-لۋمپۋر دەكلا­راتسياسى قابىلداندى. ايتا كەتەتىن ءجايت, كونفەرەنتسيادا ازيا پارلامەنتىن قۇرۋ تۋ­را­لى پىكىر ءبىلدىرىلدى.