2011 ج. 21 ءساۋىر № 1 استانا قالاسى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ كەيبىر نورماتيۆتىك قاۋلىلارىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ جالپى وتىرىسى قاۋلى ەتەدى: ءى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ مىناداي نورماتيۆتىك قاۋلىلارىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلسىن: 1. «قىلمىستاردىڭ بىرنەشە رەت جاسالۋىن جانە جيىنتىعىن سارالاۋ تۋرالى» 2006 جىلعى 25 جەلتوقسانداعى № 11 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 2-تارماقتا: ءبىرىنشى ابزاتستىڭ ەكىنشى سويلەمى الىپ تاستالسىن; ەكىنشى ابزاتس الىپ تاستالسىن: ءۇشىنشى ابزاتس مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «ەگەر ادام بۇرىن جاساعان قىلمىسى ءۇشىن سوتتالعان, نە زاڭدا بەلگىلەنگەن نەگىزدەر بويىنشا قىلمىستىق جاۋاپتىلىقتان بوساتىلعان بولسا, قىلمىس بىرنەشە رەت جاسالعان دەپ تانىلمايدى»; 2) 3-تارماقتا: ءبىرىنشى ابزاتستاعى «نەمەسە بىرتەكتەس» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن; ءۇشىنشى ابزاتس مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «قىلمىستىڭ بىرنەشە رەت جاسالۋىن تەك ۇقساس قىلمىستار قۇرايدى. سوندىقتان بىرنەشە بىرتەكتەس قىلمىستاردى جاساۋ قىلمىستاردى بىرنەشە رەت جاساۋ رەتىندە تانىلمايدى جانە قىلمىستاردىڭ جيىنتىعى رەتىندە سارالانۋعا جاتادى. مىسالى, ادامنىڭ ۇرلىق جاساۋى مەن توناۋى ونىڭ ارەكەتتەرى «قىلمىستى بىرنەشە رەت جاساۋ» دەگەن بەلگىسىز, قك-ءنىڭ 175-بابى مەن 178-بابىنىڭ جيىنتىعى بويىنشا سارالانۋعا ءتيىس.»; 3) 4-تارماقتا: ءبىرىنشى ابزاتستا «كىنانىڭ بىرىڭعاي نىسانىمەن» دەگەن سوزدەر «بىرىڭعاي پيعىلمەن» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; مىناداي مازمۇنداعى ابزاتسپەن تولىقتىرىلسىن: «ادام قك-ءنىڭ ءبىر بولىگىمەن قاراستىرىلعان جالعاسقان قىلمىستى جاساعان كەزدە, بەلگىلەرى قك-ءنىڭ جالعاسقان قىلمىس ءۇشىن جاۋاپتىلىقتى كوزدەيتىن بابىنىڭ (مىسالى, ءىرى مولشەردەگى ەسىرتكىنى وتكىزۋ ماقساتىندا زاڭسىز ساقتاۋ كەزەڭىندە ونىڭ بولىكتەرىن بىرنەشە مارتە وتكىزۋ) ديسپوزيتسياسىمەن قامتىلمايتىن باسقا بولىگىندە كوزدەلگەن باسقا قىلمىستى جاساعان جاعدايدا, ونىڭ ارەكەتتەرى قك بابىنىڭ نەعۇرلىم قاتاڭ جازا بەلگىلەنەتىن بولىگى بويىنشا سارالاۋعا جاتادى. بۇل رەتتە ادامنىڭ جاساعان بارلىق ارەكەتتەرىنىڭ بەلگىلەرى ايىپتاۋدا جانە ۇكىمدە كورسەتىلۋگە ءتيىس.»; 4) 6-تارماقتىڭ سوڭعى سويلەمى الىپ تاستالسىن; 5) 21-تارماقتا: «اپەللياتسيالىق» دەگەن سوزدەن كەيىن «, كاسساتسيالىق» دەگەن سوزبەن تولىقتىرىلسىن; «نەمەسە» دەگەن ءسوز الىپ تاستالىپ, ونىڭ ورنىنا ءۇتىر قويىلسىن; «شاعىمى» دەگەن سوزدەن كەيىن «نەمەسە ءوتىنىشى» دەگەن سوزدەرمەن تولىقتىرىلسىن. 2. «سوتتاردىڭ قىلمىستاردىڭ قايتالانۋى تۋرالى زاڭداردى قولدانۋى تۋرالى» 2007 جىلعى 25 جەلتوقسانداعى № 8 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 9-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «9. ەگەر ادام قك-ءنىڭ 63-بابى قولدانىلىپ شارتتى تۇردە سوتتالسا جانە وعان قوسىمشا جازا تاعايىندالسا, وندا نەگىزگى جانە قوسىمشا جازا بويىنشا سوتتىلىقتىڭ جويىلۋ مەرزىمى: نەگىزگى جازا بويىنشا قك-ءنىڭ 77-بابى ءۇشىنشى بولىگىنىڭ ا) تارماعىنىڭ نەگىزىندە سىناق مەرزىمى وتكەننەن كەيىن; قوسىمشا جازا بويىنشا قك-ءنىڭ 77-بابى ءۇشىنشى بولىگىنىڭ ۆ) تارماعىنىڭ نەگىزىندە نەگىزگى جازا وتەلگەننەن كەيىن ءبىر جىل وتكەننەن كەيىن ەسەپتەلەدى. سوندىقتان ادام شارتتى تۇردە سوتتالۋىنا بايلانىستى ۇكىم بويىنشا تاعايىندالعان سىناق مەرزىمى وتكەننەن كەيىن, بىراق قوسىمشا جازانى تولىق وتەگەنگە دەيىن جاڭا قىلمىس جاساعان كەزدە ول باس بوستاندىعىنان ايىرۋ تۇرىندەگى سوتتىلىعى بار دەپ تانىلا المايدى. مۇنداي جاعدايلاردا سوت سوڭعى ۇكىم بويىنشا قىلمىستىڭ قايتالانۋ تۇرلەرىن انىقتاۋ كەزىندە ادامنىڭ قوسىمشا قوسىمشا جازاسىنا عانا قاتىستى وتەلمەگەن سوتتىلىعىن ەسكەرەدى, ال جازانى ۇكىمدەردىڭ جيىنتىعى بويىنشا تاعايىنداعان كەزدە سوت قك-ءنىڭ 60 جانە 61-باپتارىنىڭ تالاپتارىن ساقتاي وتىرىپ, الدىڭعى ۇكىم بويىنشا تاعايىندالعان قوسىمشا جازانىڭ وتەلمەگەن بولىگىن سوڭعى ۇكىم بويىنشا تاعايىندالعان جازاعا تولىق نەمەسە ءىشىنارا بىرىكتىرەدى.»; 2) مىناداي مازمۇنداعى 9-1-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن: «9-1. ادامدى قىلمىستاردىڭ نەمەسە اۋىرلىق دارەجەسى ءار ءتۇرلى قىلمىستارعا ۇكىمدەردىڭ جيىنتىعى بويىنشا سوتتاعان كەزدە سوتتىلىق قك-ءنىڭ 77-بابى ءۇشىنشى ءبولىگىنە سايكەس ءاربىر قىلمىس ءۇشىن بولەك وتەلەدى, بۇل رەتتە بارلىق وتەۋ مەرزىمدەرى ادامنىڭ قك-ءنىڭ 58 نەمەسە 60-بابىنىڭ نەگىزىندە سوت تاعايىنداعان تۇپكىلىكتى جازانى ادامنىڭ ءىس جۇزىندە وتەگەن ساتىنەن باستاپ ەسەپتەلەدى.»; 3) 15-تارماقتىڭ ەكىنشى ابزاتسى الىپ تاستالسىن; 4) 23-تارماق الىپ تاستالسىن; 5) 28-تارماقتا: ءبىرىنشى ابزاتستاعى «اپەللياتسيالىق» دەگەن سوزدەن كەيىن «, كاسساتسيالىق» دەگەن سوزبەن تولىقتىرىلسىن; ەكىنشى ابزاتستاعى «اپەللياتسيالىق جانە قاداعالاۋ ساتىلارى» دەگەن سوزدەر «اپەللياتسيالىق ساتىداعى سوت» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; ءۇشىنشى ابزاتستاعى «نەمەسە قاداعالاۋ» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن. 3. قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ 2006 جىلعى 25 جەلتوقسانداعى № 12, 2007 جىلعى 25 جەلتوقسانداعى № 9 جانە 2008 جىلعى 22 جەلتوقسانداعى № 9 نورماتيۆتىك قاۋلىلارىمەن ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرمەن «قىلمىستىق جازا تاعايىنداعان كەزدە سوتتاردىڭ زاڭدىلىقتى ساقتاۋى تۋرالى» 1999 جىلعى 30 ساۋىردەگى № 1 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 2-تارماقتىڭ ءبىرىنشى ابزاتسىندا «اۋىر جانە اسا اۋىر قىلمىس, اسiرەسە» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن; 2) مىناداي مازمۇنداعى 3-1-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن: «3-1. قك-ءنىڭ 53-بابىنىڭ بەسىنشى ءبولىگىنە سايكەس, ەگەر قىلمىستىق زاڭنىڭ ادامدى كىنالى دەپ تانىعان سانكتسياسى بويىنشا ءارتۇرلى (بالاما) جازالار ءتۇرى قاراستىرىلعان بولسا, وندا قك-ءنىڭ 53-بابى ءبىرىنشى بولىگىنىڭ د) تارماعىندا قاراستىرىلعان جازانى جەڭىلدەتەتىن ءمان-جايلار بولعان كەزدە, كىشىگىرىم جانە ورتاشا اۋىرلىقتاعى قىلمىستار ءۇشىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ تاعايىندالمايتىنىن سوتتار نازاردا ۇستاۋلارى كەرەك. بۇل رەتتە وسى ەرەجە ءىس بويىنشا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك پەن جازانى اۋىرلاتاتىن ءمان-جايلاردىڭ بولۋىنا جانە قىلمىستىڭ قايتالانۋىنا, قىلمىستاردىڭ قاۋىپتى نەمەسە اسا قاۋىپتى قايتالانۋىنا قاراماستان قولدانىلادى. قك-ءنىڭ 53-بابى ءبىرىنشى بولىگىنىڭ د) تارماعىندا جانە قك-ءنىڭ 59-بابى ەكىنشى بولىگىندە كوزدەلگەن زاڭ نورمالارى باسەكەگە تۇسكەن كەزدە ءبىرىنشى نورمانىڭ تالاپتارى باسىم بولادى. بۇل رەتتە سوت شەشىمىنىڭ وسى بولىگىنىڭ ءۋاجى سوت ۇكىمىنىڭ سيپاتتامالى-دالەلدەمەلى بولىگىندە قك-ءنىڭ 53-بابى ءبىرىنشى بولىگىنىڭ د) تارماعىنا سىلتەمە جاسالا وتىرىپ كورسەتىلۋى ءتيىس. بۇل جاعدايدا قك-ءنىڭ 55-بابىنا سىلتەمە جاساۋ تالاپ ەتىلمەيدى.»; 3) مىناداي مازمۇنداعى 8-1-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن: «8-1. شارتتى تۇردە سوتتالعان, سىناق مەرزىمى كەزەڭىندە جەڭىل نەمەسە اۋىرلىعى ورتاشا قىلمىستى قايتا جاساعان كامەلەتكە تولماعانعا قاتىستى ءىستى قاراپ, جازا تاعايىنداعان كەزدە سوت قايتادان شارتتى تۇردە سوتتاۋ مۇمكىندىگى تۋرالى ماسەلەنى تالقىلاۋى ءتيىس. ەگەر سوت شارتتى تۇردە سوتتاۋدى قايتا قولدانسا, قك-ءنىڭ 60-بابىنا سايكەس ۇكىمدەردىڭ جيىنتىعى بويىنشا تۇپكىلىكتى جازانى بەلگىلەۋ تالاپ ەتىلمەيدى. ويتكەنى مۇنداي جاعدايدا الدىڭعى جانە سوڭعى ۇكىمدەر دەربەس ورىندالادى.»; 4) 9-تارماقتا: ءبىرىنشى ابزاتس مىناداي مازمۇنداعى سويلەممەن تولىقتىرىلسىن: «بۇل رەتتە قىلمىستىق زاڭ شارتتى تۇردە سوتتاۋدىڭ قولدانىلۋىن قىلمىستاردىڭ ساناتىمەن بايلانىستىرمايتىنىن, تەك ارەكەتتەرى قاۋىپتى نەمەسە اسا قاۋىپتى قىلمىستاردىڭ قايتالانۋى دەپ تانىلعان ادامدارعا قك-ءنىڭ 63-بابىن قولدانۋدى شەكتەيتىنىن نازارعا الۋ كەرەك.»; ەكىنشى ابزاتستا «تارتىپتىك اسكەري ءبولىمىندە ۇستاۋ» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن; ءۇشىنشى ابزاتستىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى سويلەمى الىپ تاستالسىن; 5) مىناداي مازمۇنداعى 9-1-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن: «9-1. ادامعا شارتتى تۇردە سوتتاۋ قولدانىلعان كەزدە وعان قك-ءنىڭ 63-بابىنىڭ 5-1-بولىگىندە كوزدەلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋ جۇكتەلۋى مۇمكىن. بۇل رەتتە سوتتار قك-ءنىڭ 5-بابى ءۇشىنشى بولىگىنىڭ تالاپتارىنا ءسايكەس وسى مىندەتتەردى بەلگىلەيتىن جاڭا زاڭ قولدانىسقا ەنگىزىلگەنگە دەيىن (2011 جىلعى 5 اقپانعا دەيىن) جاسالعان قىلمىستار ءۇشىن اتالعان مىندەتتەردىڭ جۇكتەلمەيتىندىگىن نازارعا الۋى كەرەك. شارتتى تۇردە سوتتالعان كەزدە ادامعا قك-ءنىڭ 63-بابى 5-1-بولىگىندە كوزدەلگەن مىندەتتەردىڭ ورىندالۋىن جۇكتەۋ سوتتىڭ مىندەتى ەمەس, قۇقىعى بولىپ تابىلادى.»; 6) 12-تارماقتاعى «ابايسىز نەمەسە ونشا اۋىر ەمەس قاساقانا قىلمىس تۋرالى iستi قاراعان كەزدە» دەگەن سوزدەر «قك-ءنىڭ 64-بابى ءتورتىنشى بولىگىنىڭ نەگىزىندە» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; 7) 14-تارماقتىڭ ءبىرىنشى ابزاتسى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «ءولىم جازاسى – اتۋ ادامداردىڭ قازا بولۋىنا ۇشتاسقان تەرروريستىك قىلمىستار ءۇشىن, سونداي-اق سوعىس ۋاقىتىندا جاسالعان اسا اۋىر قىلمىستار ءۇشىن ەڭ اۋىر جازا رەتىندە بەلگىلەنەدى, ونداي جازاعا كەسىلگەن ادامعا كەشىرىم جاساۋ تۋرالى ءوتىنىش ەتۋ قۇقىعى بەرىلەدى.»; 8) 22-تارماقتا «ابايسىز نەمەسە ونشا اۋىر ەمەس قاساقانا قىلمىس تۋرالى» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن; 9) 27-تارماق مىناداي مازمۇنداعى ابزاتسپەن تولىقتىرىلسىن: «ەگەر قك-ءنىڭ ەرەكشە بولىمىندەگى باپتىڭ سانكتسياسىندا م ۇلىكتى تاركىلەۋ مىندەتتى قوسىمشا جازا رەتىندە كوزدەلگەن جاعدايدا, الايدا, وسى قىلمىستى جاساعان ادامنىڭ ءىس-ارەكەتتەرىندە پايداقورلىق نيەت بولماسا نەمەسە قىلمىستى كامەلەتكە تولماعان ادام جاساسا نە شارتتى تۇردە سوتتالعان بولسا, وندا قك-ءنىڭ جالپى ءبولىمىنىڭ ەرەجەلەرى ەسكەرىلىپ, م ۇلىكتى تاركىلەۋ ءتۇرىندەگى قوسىمشا جازا قولدانىلمايدى. بۇل شەشىمنىڭ ءۋاجى تيىسىنشە قك-ءنىڭ 51, 63 ء(تورتىنشى بولىگىنە) نەمەسە 79-باپتارعا سىلتەمە جاسالىپ, سوت ۇكىمىنىڭ سيپاتتامالى-دالەلدەمەلى بولىگىندە كورسەتىلۋگە ءتيىس. بۇل جاعدايلاردا قك-ءنىڭ 55-بابىنا سىلتەمە جاساۋ تالاپ ەتىلمەيدى.»; 10) 29-تارماقتا: ءبىرىنشى جانە ءۇشىنشى ابزاتستارداعى «كاسساتسيا» دەگەن ءسوز «اپەللياتسيالىق, كاسساتسيالىق» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; ەكىنشى ابزاتستاعى «كاسساتسيا» دەگەن ءسوز «اپەللياتسيالىق, كاسساتسيالىق» دەگەن ءسوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; ءۇشىنشى ابزاتستاعى «437-بابىنا» دەگەن سوزدەر «417 جانە 446-12-باپتارىنا» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; 11) 30-تارماقتا: ءبىرىنشى ابزاتستاعى «441-بابىنىڭ ءۇشىنشى بولىگىندە» دەگەن سوزدەر «446-17-بابىنىڭ ءۇشىنشى بولىگىندە كاسساتسيالىق ساتىداعى سوت ءۇشىن» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; ەكىنشى ابزاتس مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «ءىستى كاسساتسيالىق تارتىپپەن قاراعان كەزدە ءىستى زاڭسىز بۇزۋعا نەمەسە سوتتالۋشىنىڭ جازاسىن جەڭىلدەتۋگە جول بەرىلگەندىگىن انىقتاعاندا, قاداعالاۋ ساتىسىنداعى سوت قىجك-ءنىڭ 467-بابى توعىزىنشى بولىگىنە سايكەس كاسساتسيالىق قاۋلىنىڭ كۇشىن جويۋعا جانە ءبىرىنشى ساتىداعى سوتتىڭ ۇكىمىن, اپەللياتسيالىق قاۋلىنى وزگەرتىپ نەمەسە ءوزگەرتپەي, كۇشىندە قالدىرۋعا قۇقىلى. قىجك-ءنىڭ 467-بابى ونىنشى بولىگىنە سايكەس, ۇكىمدە كورسەتىلگەننەن كورى جازانى كۇشەيتۋ نەمەسە نەعۇرلىم اۋىر قىلمىس تۋرالى زاڭدى قولدانۋ قاجەت بولعان كەزدە, قاداعالاۋ ساتىسىنداعى سوت ۇكىمنىڭ جانە كەيىنگى سوت اكتىلەرىنىڭ كۇشىن جويىپ, ءىستى جاڭادان سوت قاراۋىنا جىبەرەدى.». 4. قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ 2003 جىلعى 11 شىلدەدەگى № 6 نورماتيۆتىك قاۋلىسىمەن ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرمەن جانە تولىقتىرۋلارمەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 67-بابىن قولدانۋ بويىنشا سوت ءتاجىريبەسى تۋرالى» 2001 جىلعى 21 ماۋسىمداعى № 4 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 1-تارماقتىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى ابزاتستارىنداعى «كiشiگىرiم نەمەسە ورتاشا اۋىرلىقتاعى» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن; 2) 2-تارماق الىپ تاستالسىن; 3) 3-1-تارماقتىڭ ءبىرىنشى ابزاتسىندا «كەز كەلگەن» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن; 4) مىناداي مازمۇنداعى 3-2-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن: «3-2. قك-ءنىڭ 67-بابىنىڭ ءۇشىنشى بولىگى بويىنشا ادامنىڭ ولىمىمەن نەمەسە دەنساۋلىعىنا اۋىر زيان كەلتىرۋمەن بايلانىستى ەمەس اۋىر قىلمىستى ءبىرىنشى رەت جاساعان كامەلەتكە تولماعان ادام, ەگەر ول جابىرلەنۋشىمەن تاتۋلاسسا جانە كەلتىرىلگەن زياننىڭ ورنىن تولتىرسا, قك-ءنىڭ 82-بابىندا كوزدەلگەن تاربيەلىك ىقپالى بار ماجبۇرلەۋ شارالارى قولدانىلىپ, قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتىلۋى مۇمكىن. قىجك-ءنىڭ 38-بابىنىڭ ءبىرىنشى بولىگىنە سايكەس جوعارىدا كورسەتىلگەن نەگىزدەر بويىنشا قىلمىستىق ءىستى بۇزۋعا تەك سوتتىڭ قۇقىعى بار.»; 5) 9-تارماقتىڭ ءۇشىنشى ابزاتسى الىپ تاستالسىن; 6) مىناداي مازمۇنداعى 9-1 جانە 9-2-تارماقتارمەن تولىقتىرىلسىن: «9-1. قك-ءنىڭ 67-بابىنىڭ ءبىرىنشى, ەكىنشى نەمەسە ءۇشىنشى بولىكتەرىنىڭ نەگىزىندە تاتۋلاسۋىنا بايلانىستى ادامدى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتۋعا تەك جابىرلەنۋشى (جەكە نەمەسە زاڭدى تۇلعا) بولعان كەزدە جول بەرىلەدى. قك-ءنىڭ 67-بابىنىڭ ءبىرىنشى نەمەسە ەكىنشى بولىگىندە كورسەتىلگەن ادام شىن نيەتپەن وكىنسە جانە قوعامنىڭ نەمەسە مەملەكەتتىڭ زاڭمەن قورعالاتىن مۇددەلەرىنە قىلمىسپەن كەلتىرىلگەن زياننىڭ ورنىن تولتىرعان بولسا, جابىرلەنۋشى بولماعان كەزدە دە قك-ءنىڭ 67-بابىنىڭ ءتورتىنشى بولىگىنىڭ نەگىزىندە قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتىلۋى مۇمكىن. قك-ءنىڭ 307-بابىنا ەسكەرتۋدىڭ بەسىنشى بولىگىندە تىزبەسى بەرىلگەن سىبايلاس جەمقورلىققا بايلانىستى قىلمىستىق ىستەر بويىنشا قك-ءنىڭ 67-بابىن قولدانۋعا جول بەرىلمەيدى. 9-2. قىجك-ءنىڭ 38-بابى ءبىرىنشى بولىگىنە سايكەس, قك-ءنىڭ 67-بابى ءتورتىنشى بولىگىنىڭ نەگىزىندە سوتقا دەيىنگى ساتىدا – پروكۋرور جانە ونىڭ كەلىسىمىمەن تەرگەۋشى نەمەسە انىقتاۋ ورگانى, سوت تالقىلاۋى ساتىسىندا تاراپتاردىڭ ءوتىنىشى بويىنشا نەمەسە ءوز باستاماسىمەن سوت (سۋديا) ادامدى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتا وتىرىپ, قىلمىستىق ءىستى بۇزۋعا قۇقىلى.»; 7) 13-1-تارماقتا: ءبىرىنشى ابزاتس مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «قك-ءنىڭ 67-بابىنىڭ ەكىنشى, ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى بولىكتەرىندە كوزدەلگەن زاڭنىڭ نورمالارىن قولدانۋ مىندەتتى ەمەس (فاكۋلتاتيۆتىك) بولىپ تابىلادى.»; ەكىنشى ابزاتستا «بۇل ورايدا» دەگەن سوزدەر «زاڭنىڭ كورسەتىلگەن نورمالارىن قولدانۋ كەزىندە» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; 8) 13-2-تارماقتا: ءبىرىنشى ابزاتس مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «قىلمىستىق ءىستىڭ تاتۋلاسۋعا قول جەتكىزىلگەن قىلمىستار مەن ەپيزودتارعا قاتىستى بولىكتەرىندە قىلمىستاردىڭ جيىنتىعى جانە بىرنەشە مارتە جاسالۋى بولسا دا, قك-ءنىڭ 67-بابى قولدانىلىپ قىلمىستىق ءىس بۇزىلۋى مۇمكىن. بۇل رەتتە تاتۋلاسۋعا قول جەتكىزىلمەگەن نەمەسە زاڭ تىيىم سالاتىن قىلمىستارعا قاتىستى بولىكتەرى بويىنشا ءىس جۇرگىزۋ قىجك-گە سايكەس جالعاسادى.»; ەكىنشى ابزاتس الىپ تاستالسىن; ءۇشىنشى ابزاتستا «كىشىگىرىم نەمەسە ورتاشا اۋىرلىقتاعى» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن; ءتورتىنشى ابزاتس الىپ تاستالسىن: 9) 18-تارماقتا: «ءبىرىنشى» دەگەن سوزدەن كەيىن «جانە اپەللياتسيالىق» دەگەن سوزدەرمەن تولىقتىرىلسىن; «ۇكىم شىعارۋ ءۇشىن سوت كەڭەسۋ بولمەسىنە كەتكەنگە دەيىن» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن; 10) 19-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «19. ەگەر ءبىرىنشى نەمەسە اپەللياتسيالىق ساتىداعى سوتتا قك-ءنىڭ 67-بابىن قولدانۋعا نەگىز بولاتىن ءمان-جايلار انىقتالعان, الايدا, سوت وسى زاڭدى زاڭسىز نەمەسە نەگىزسىز قولدانباعان جاعدايدا, كاسساتسيالىق جانە قاداعالاۋ ساتىسىنداعى سوتتا قك-ءنىڭ 67-بابىنىڭ نەگىزىندە قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتۋعا جول بەرىلەدى.». 5. قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ 2005 جىلعى 28 قازانداعى № 8 جانە 2008 جىلعى 22 جەلتوقسانداعى № 16 نورماتيۆتىك قاۋلىلارىمەن ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرمەن «باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىن تاعايىنداۋدىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى تۋرالى» 2001 جىلعى 19 قازانداعى № 15 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 3-تارماقتىڭ ەكىنشى ابزاتسى «بالاسى بار ايەلدەرگە» دەگەن سوزدەردەن كەيىن «, جاس بالالارىن جالعىز تاربيەلەيتىن ەر ادامدارعا» دەگەن سوزدەرمەن تولىقتىرىلسىن; 2) 4-تارماقتا: ءبىرىنشى ابزاتس «كامەلەتكە تولماعانداردى» دەگەن سوزدەردەن كەيىن «قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتەن ءارى» دەگەن سوزدەرمەن تولىقتىرىلسىن; ەكىنشى ابزاتس مىناداي مازمۇنداعى سويلەممەن تولىقتىرىلسىن: «قك-ءنىڭ 79-بابىنىڭ جەتىنشى بولىگىنە سايكەس اۋىر ەمەس قىلمىس جاساعان نەمەسە اۋىرلىعى ورتاشا قىلمىستى العاش جاساعان كامەلەتكە تولماعاندارعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى تاعايىندالمايدى»; 3) 8-تارماقتىڭ ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى ابزاتستارى الىپ تاستالسىن; 4) 10-تارماقتىڭ ءبىرىنشى ابزاتسىندا «3-بولىگىنىڭ» دەگەن سوزدەر «ءبىرىنشى بولىگىنىڭ» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; 5) 12-تارماقتىڭ ەكىنشى ابزاتسىنداعى «نەمەسە تارتىپتىك اسكەري بولىمدە ۇستاۋعا» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن; 6) 14-تارماقتا: ءبىرىنشى ابزاتستاعى «423-3» دەگەن تسيفرلاردان كەيىن «446-22» دەگەن تسيفرلارمەن تولىقتىرىلسىن; ءتورتىنشى ابزاتستاعى «اپەللياتسيالىق» دەگەن ءسوز «جوعارى تۇرعان» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن. 6. «اۋرۋعا شالدىعۋىنا بايلانىستى جازانى ودان ءارى وتەۋدەن بوساتۋ تۋرالى» 2002 جىلعى 11 ساۋىردەگى № 7 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 3-تارماقتا: «مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن; «(2001 جىلعى 11 جەلتوقسانداعى № 152-01 بۇيرىق, تىركەۋ ءنومىرى 1756, 2002 جىلعى 15 اقپان)» دەگەن سوزدەر «(2009 جىلعى 18 قاراشاداعى № 145 بۇيرىق)» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; 2) 4-تارماقتاعى «قاماۋدا نەمەسە ءتارتىپتىك اسكەري بولىمدە» دەگەن سوزدەر «گاۋپتۆاحتادا» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; 3) مىناداي مازمۇنداعى 6-1-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن: «6-1. سوتتالعاننىڭ اۋرۋلار تىزبەسىندە كورسەتىلگەن جازانى وتەۋدەن بوساتۋعا نەگىز بولاتىن اۋرۋعا شالدىققانىنىڭ انىقتىعىن تەكسەرۋ ءۇشىن تۇزەۋ مەكەمەسىنىڭ باستىعى مەديتسينالىق ءبولىمنىڭ نەمەسە سول كولونيانىڭ وزگە دە ەمدەۋ-الدىن الۋ مەكەمەسىنىڭ دارىگەرلىك-باقىلاۋ كوميسسياسىنىڭ (دبك) شەشىمىمەن سوتتالعاندى ارنايى مەديتسينالىق كوميسسياعا (امك) جىبەرەتىنىن سوتتار نازارعا الۋى قاجەت. امك-ءنىڭ سوتتالعاندى كۋالاندىرۋ ءجانە ولاردىڭ دارىگەرلىك قورىتىندى بەرۋ ءتارتىبى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قىلمىستىق اتقارۋ كودەكسىنە جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت ءمينيسترىنىڭ 2009 جىلعى 18 قاراشاداعى № 145 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن سوتتالعانداردى مەديتسينالىق كۋالاندىرۋ جانە ولاردى اۋرۋىنا بايلانىستى جازاسىن وتەۋدەن بوساتۋعا ۇسىنۋدى رەتكە كەلتىرۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىققا سايكەس ءجۇزەگە اسىرىلادى.»; 4) 8-تارماق مىناداي مازمۇنداعى ابزاتسپەن تولىقتىرىلسىن: «سوت اۋرۋعا شالدىعۋىنا بايلانىستى جازاسىن وتەۋدەن بوساتپاعان سوتتالعاننىڭ دەنساۋلىق جاعدايى ناشارلاپ, بۇل جازاسىن وتەۋگە كەدەرگى كەلتىرەتىن جاعدايدا, سوتتىڭ باس تارتۋ تۋرالى قاۋلىنى شىعارعان ۋاقىتىنا قاراماستان, ءتيىستى دارىگەرلىك قورىتىندىنىڭ نەگىزىندە ماتەريالدار سوتقا قايتادان جىبەرىلەدى.»; 5) 10-تارماق «جەرىندەگى» دەگەن سوزدەن كەيىن «اۋداندىق جانە وعان تەڭەستىرىلگەن» دەگەن سوزدەرمەن تولىقتىرىلسىن; 6) 11-تارماقتاعى «ءۇش سۋديا قۇرامىندا وبلىستىق نەمەسە وعان تەڭەستىرىلگەن» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن; 7) 12-تارماق «وكىلىنىڭ,» دەگەن سوزدەن كەيىن «ەمدەۋشى دارىگەرىنىڭ,» دەگەن سوزدەرمەن تولىقتىرىلسىن; 8) 18-تارماقتىڭ ءبىرىنشى ابزاتسى مىناداي مازمۇنداعى سويلەممەن تولىقتىرىلسىن: «قىلمىستىق قۋدالاۋ ورگاندارى مەديتسينالىق قورىتىندىنى قىلمىستىق ءىس ماتەريالدارىنا قوسا تىگۋى ءتيىس.»; 9) 19-تارماقتاعى «قاۋلىسىنا قىجك-ءنىڭ 457-بابىنا سايكەس, سوتتالعان ادام, ونىڭ قورعاۋشىسى شاعىمدانا الادى جانە پروكۋرور اپەللياتسيالىق تارتىپپەن نارازىلىق كەلتىرۋى مۇمكىن» دەگەن سوزدەر «قاۋلىسى اپەللياتسيالىق جانە قاداعالاۋ تارتىبىمەن قايتا قارالۋى مۇمكىن» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; 10) 20-تارماق الىپ تاستالسىن. 7. «باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا سوتتالعان ادامدارعا تۇزەۋ مەكەمەلەرىنىڭ تۇرلەرىن تاعايىنداۋ جونىندەگى سوت پراكتيكاسى تۋرالى» 2006 جىلعى 23 ماۋسىمداعى № 7 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 8-تارماقتىڭ ۆ) تارماقشاسىندا «جانە جاس بالالارى بار ايەلدەردiڭ» دەگەن سوزدەر «, جاس بالالارى بار ايەلدەردiڭ جانە جاس بالالارىن جالعىز تاربيەلەيتىن ەر ادامداردىڭ» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; 2) 18-تارماقتا: ءبىرىنشى ابزاتستاعى «اپەللياتسيالىق» دەگەن سوزدەن كەيىن «, كاسساتسيالىق» دەگەن سوزبەن تولىقتىرىلسىن; ءۇشىنشى ابزاتستاعى «جانە قاداعالاۋ ساتىلارىنىڭ سوتتارى» دەگەن سوزدەر «ساتىداعى سوت» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; مىناداي مازمۇنداعى ابزاتسپەن تولىقتىرىلسىن: «قىجك-ءنىڭ 446-17-بابىنىڭ ءۇشىنشى بولىگىنە ءسايكەس كاسساتسيالىق ساتىداعى سوت پروكۋروردىڭ نارازىلىعى نەمەسە جابىرلەنۋشىنىڭ, جەكە ايىپتاۋشىنىڭ نەمەسە ولاردىڭ وكىلدەرىنىڭ شاعىمى بويىنشا سوتتالعانعا تۇزەۋ مەكەمەسىنىڭ زاڭدا كوزدەلگەننەن جەڭىلىرەك ءتۇرى تاعايىندالۋى ۇكىمدە نەگىزدەلمەسە, وندا ونىڭ كۇشىن جويىپ, قك-گە سايكەس تۇزەۋ مەكەمەسىنىڭ ءتۇرىن تاعايىنداۋعا قۇقىلى.». 8. «ادامنىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا قارسى كەيبىر قىلمىستاردى سارالاۋ تۋرالى» 2007 جىلعى 11 مامىرداعى № 1 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 3-تارماقتىڭ ءبىرىنشى ابزاتسىنىڭ سوڭعى سويلەمىندە «ولاردىڭ ارەكەتتەرى» دەگەن سوزدەردەن كەيىن «قك-ءنىڭ 28-بابىنا سىلتەمە جاسالماي,» دەگەن سوزدەرمەن تولىقتىرىلسىن; 2) 8-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «8. ادامدى ۇرلاۋمەن ۇشتاسقان ادام ءولتىرۋدى سارالاعان كەزدە قك-ءنىڭ 96-بابى ەكىنشى بولىگىنىڭ ۆ) تارماعى بويىنشا جاۋاپكەرشىلىك ۇرلانعان ادامدى ولتىرگەن كەزدە, سونداي-اق ادامدى ۇرلاۋعا بايلانىستى باسقا دا ادامدار ولتىرىلگەندە تۋىندايتىنىن ەسكەرۋ كەرەك (مىسالى, ۇرلاۋعا كەدەرگى جاساعان ادامدى قاساقانا ءولتىرۋ). وسىنداي جاعدايلاردا ادامدى ۇرلاۋ جانە ءولتىرۋ قىلمىستاردىڭ جيىنتىعىن قۇرايدى جانە قك-ءنىڭ 125-بابىنىڭ ءتيىستى بولىكتەرىمەن جانە قك-ءنىڭ 96-بابى ەكىنشى بولىگىنىڭ ۆ) تارماعى بويىنشا ءوز الدىنا دەربەس سارالانۋعا جاتادى. كەپىلگە الۋ نەمەسە ونى ۇستاۋ كەزىندە ادامدى قاساقانا ءولتىرۋ ءار قىلمىستىڭ بەلگىلەنگەن سارالاۋ بەلگىلەرىنە قاراي قك-ءنىڭ 96 جانە 234-باپتارىنىڭ ءتيىستى بولىكتەرى بويىنشا دەربەس سارالانۋعا جاتادى»; 3) 20-تارماقتا: ءبىرىنشى ابزاتس مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «قك-ءنىڭ 96-بابى ەكىنشى بولىگىنىڭ ن) تارماعىندا كوزدەلگەن سارالاۋ بەلگىسى (بىرنەشە مارتە جاسالعان ادام ءولتىرۋ) بويىنشا كىنالى ادامعا قك-ءنىڭ 96-بابىندا كوزدەلگەن, بiردە-بiرەۋi ءۇشىن سوتتالماعان نەمەسە زاڭمەن بەلگiلەنگەن نەگiزدەر بويىنشا قىلمىستىق جاۋاپتىلىقتان بوساتىلعان جاعدايدا, ەكى جانە ودان دا كوپ ارەكەتتەردى جاساعان كەزدەردە قولدانىلۋى ءتيىس.»; مىناداي مازمۇنداعى ابزاتستارمەن تولىقتىرىلسىن: «بىرنەشە مارتە جاسالعان ادام ءولتىرۋدى ەكى نەمەسە ودان دا كوپ ادامداردى ولتىرۋدەن, قىلمىستىڭ سۋبەكتيۆتىك جاعىنا بايلانىستى اجىراتۋ قاجەت: ەگەر بىرنەشە مارتە جاسالۋدى قۇرايتىن ادام ءولتىرۋدىڭ ارقايسىسى جەكە نيەتپەن قامتىلعان جاعدايدا, ونداي ارەكەت قك-ءنىڭ 96-بابى ەكىنشى بولىگىنىڭ ن) تارماعى بويىنشا سارالانۋعا جاتادى; كىنالى ادامنىڭ نيەتى بىرىڭعاي جانە اۋەلدەن ەكى نەمەسە ودان دا كوپ ادامداردى قاساقانا قازا ۇشىراتۋعا باعىتتالعان بولسا, - ارەكەتتى قك-ءنىڭ 96-بابى ەكىنشى بولىگىنىڭ ا) تارماعى بويىنشا سارالاۋ كەرەك. سوت قىلمىستىق ءىستى قوسىمشا تەرگەۋگە جىبەرمەستەن كىنالىنىڭ ارەكەتىن قك-ءنىڭ 96-بابى ەكىنشى بولىگىنىڭ «ا» تارماعىنان ن) تارماعىنا, نە كەرىسىنشە قايتا سارالاۋعا قۇقىلى.»; 4) مىناداي مازمۇنداعى 20-1-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن: «20-1. بويىنشا ادام ءولتىرۋدى قك-ءنىڭ 96-بابى ەكىنشى بولىگىنىڭ و) تارماعى سارالاۋ ءۇشىن كىنالىنىڭ قىلمىس جاساعانعا دەيىن جابىرلەنۋشىنىڭ كامەلەتتىك جاسقا تولماعاندىعى جونىندە حاباردار بولۋىن انىقتاۋ قاجەت. بۇل رەتتە قك-ءنىڭ 5-بابى ءۇشىنشى بولىگىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس اتالعان سارالاۋ بەلگىسى وسى بەلگىنى بەلگىلەيتىن زاڭ قولدانىسقا ەنگىزىلگەنگە دەيىن (2010 جىلعى 8 جەلتوقسانعا دەيىن) ادامدى ولتىرگەن ايىپتالۋشىعا قولدانىلمايتىنىن نازاردا ۇستاۋ كەرەك.»; 5) 28-تارماقتا: «347-1» دەگەن تسيفرلار «141-1» دەگەن تسيفرلارمەن اۋىستىرىلسىن; «, 105» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن; 6) 32-تارماقتىڭ ءۇشىنشى جانە ءتورتىنشى ابزاتستارى الىپ تاستالسىن. 9. «زورلاۋ جانە وزگە دە ءناپسىقۇمارلىق سيپاتتاعى كۇش قولدانۋ ارەكەتتەرىمەن بايلانىستى قىلمىستاردى سارالاۋدىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى تۋرالى» 2007 جىلعى 11 مامىرداعى № 4 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 10-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «سارالاۋ بەلگىسى بويىنشا بىرنەشە مارتە جاسالعان زورلاۋ ءۇشىن قك-ءنىڭ 120-بابىندا كوزدەلگەن, ەكى جانە ودان دا كوپ ارەكەتتەردى جاساعان, الايدا, سولاردىڭ بiردە-بiرەۋi ءۇشiن سوتتالماعان نەمەسە زاڭمەن بەلگiلەنگەن نەگiزدەر بويىنشا قىلمىستىق جاۋاپتىلىقتان بوساتىلماعان ادام جاۋاپقا تارتىلۋعا جاتادى. بۇل رەتتە اياقتالعان زورلاۋ, وعان وقتالۋ, بىرگە ورىنداۋشى نەمەسە قىلمىسقا باسقا دا نىساندا قاتىسۋشى بولۋ بۇرىن ورىن العان بولسا, زورلاۋ بىرنەشە مارتە جاسالعان دەپ تانىلادى. ەگەر كىنالى بىرىڭعاي نيەتپەن, از ۋاقىت ارالىعىندا ءبىر ادامعا قاتىستى بىرنەشە جىنىستىق اكت جاساسا, بۇل ارەكەت بىرنەشە رەت جاسالۋ بەلگىسىن قۇرامايدى, ونى جالعاسپالى قىلمىس رەتىندە قاراستىرۋ كەرەك. قك-ءنىڭ 120-بابىنىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى بولىكتەرىندە جاۋاپتىلىق كوزدەلگەن ەكى نەمەسە ودان دا كوپ زورلاۋ جاسالعان كەزدە, بۇل ارەكەتتەر قك-ءنىڭ 11-بابى بەسىنشى بولىگىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس گ) تارماعى بويىنشا, ال نەگىزدەر بولعان كەزدە - قك-ءنىڭ 120-بابىنىڭ ەكىنشى بولىگىنىڭ ءتيىستى تارماقتارى بويىنشا سارالانۋعا جاتادى.»; 2) مىناداي مازمۇنداعى 10-1-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن: «10-1. قك-ءنىڭ 121-بابىندا كوزدەلگەن ەكى جانە ودان كوپ ارەكەتتەردى جاساعان, الايدا, سولاردىڭ بiردە-بiرەۋi ءۇشiن سوتتالماعان نە زاڭمەن بەلگiلەنگەن نەگiزدەر بويىنشا قىلمىستىق جاۋاپتىلىقتان بوساتىلماعان ادام بىرنەشە مارتە جاسالعان ناپسىقۇمارلىق سيپاتىنداعى زورلىق ارەكەتتەرى دەگەن سارالاۋ بەلگىسى بويىنشا جاۋاپقا تارتىلۋعا جاتادى. ادامدى زورلاۋ جانە ناپسىقۇمارلىق سيپاتتاعى ارەكەتتەردى جاساۋ قىلمىستاردىڭ ءبىرنەشە مارتە جاسالۋىن قۇرامايدى, ولاردىڭ ارقايسىسى قك-ءنىڭ 120 جانە 121-باپتارىنىڭ ءتيىستى بولىكتەرى بويىنشا دەربەس سارالاۋعا جاتاتىن قىلمىستاردىڭ جيىنتىعىن قۇرايدى.». 10. قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ 2006 جىلعى 25 جەلتوقسانداعى № 12 نورماتيۆتىك قاۋلىسىمەن ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرمەن «كامەلەتكە تولماعان ادامداردىڭ قىلمىستارى جانە ولاردى قوعامعا قارسى ءىس-ارەكەتتەر جاساۋعا تارتۋ ءجونىندەگى ىستەر بويىنشا سوت پراكتيكاسى تۋرالى» 2002 جىلعى 11 ساۋىردەگى № 6 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) مىناداي مازمۇنداعى 16-1-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن: «ەگەر ادامنىڭ ولىمىنە نەمەسە دەنساۋلىعىنا اۋىر زيان كەلتىرۋمەن بايلانىستى ەمەس اۋىر قىلمىستى ءبىرىنشى رەت جاساعان كامەلەتكە تولماعان ادام جابىرلەنۋشىمەن تاتۋلاسسا جانە كەلتىرىلگەن زياننىڭ ورنىن تولتىرسا, قك-ءنىڭ 67-بابىنىڭ ءۇشىنشى ءبولىگىنە سايكەس, وعان قك-ءنىڭ 82-بابىندا كوزدەلگەن تاربيەلىك ىقپالى بار ماجبۇرلەۋ شارالارى قولدانىلىپ, قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتىلۋى مۇمكىن ەكەندىگىن سوتتار ەسكەرۋى قاجەت.»; 2) مىناداي مازمۇنداعى 19-1-تارماقپەن تولىقتىرىلسىن: «19-1. قك-ءنىڭ 63-بابىنىڭ ءۇشىنشى ءبولىگىنە سايكەس كامەلەتكە تولماعاندارعا الدىڭعى قىلمىسى ءۇشىن شارتتى تۇردە سوتتالعان كەزدە سىناق مەرزىمى كەزەڭىندە ولار اۋىر ەمەس نەمەسە اۋىرلىعى ورتاشا قىلمىستاردى قايتادان جاساعان كەزدە, شارتتى تۇردە سوتتاۋدى قولدانۋعا بولاتىنىن سوتتار نازارعا الۋى كەرەك. كامەلەتكە تولماعان ادام شارتتى تۇردە سوتتالعان كەزدە سىناق مەرزىمى زاڭدا بەلگىلەنگەن قىسقارتىلعان مولشەردە: التى ايدان ءبىر جىلعا دەيىن تاعايىندالادى.»; 3) 22-تارماقتاعى «, ارەكەتتەردى بىرنەشە رەت نەمەسە ەكى نەمەسە ودان دا كوپ رەت سوتتالعان ادام جاساعان بەلگىلەرى بويىنشا دارەجەلەۋ كەزىندە» دەگەن سوزدەر الىپ تاستالسىن; 4) 33-تارماقتاعى «(قاداعالاۋ) شاعىمدارىن» دەگەن سوزدەر «جانە كاسساتسيالىق شاعىمداردى, زاڭدى كۇشىنە ەنگەن سوت اكتىلەرىن قايتا قاراۋ تۋرالى وتىنىشتەردى» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; 5) 34-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «34. قىجك-ءنىڭ 396-بابىنىڭ ءبىرىنشى بولىگى, 446-1-بابىنىڭ ەكىنشى بولىگى جانە 492-بابىنىڭ ءبىرىنشى بولىگىنىڭ ماعىناسى بويىنشا كامەلەتكە تولماعان ادامنىڭ زاڭدى وكىلدەرىنىڭ سوت اكتىلەرىنە اپەللياتسيالىق, كاسساتسيالىق تارتىپپەن شاعىم بەرۋگە, سونداي-اق زاڭدى كۇشىنە ەنگەن سوت اكتىسىن قايتا قاراۋ تۋرالى ءوتىنىش بەرۋگە قۇقىعى بار ەكەندىگى ءتۇسىندىرىلسىن. وكىلدىڭ ىسكە ونىڭ قاتىسۋى توقتاتىلعانعا دەيىن بەرگەن اپەللياتسيالىق (كاسساتسيالىق) شاعىمى نەمەسە قاداعالاۋ ساتىسىنداعى سوتقا ءوتىنىشى شاعىم نەمەسە ءوتىنىش قارالعان ساتتە ونىڭ كامەلەتكە تولعانىنا قاراماستان, بارلىق جاعدايلاردا دا قاراۋعا جاتادى». 11. قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ 2006 جىلعى 25 جەلتوقسانداعى № 12 جانە 2007 جىلعى 11 مامىرداعى № 3 نورماتيۆتىك قاۋلىلارىمەن ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرمەن «بوتەننىڭ مۇلكىن زاڭسىز يەمدەنۋ جونىندەگى ىستەر بويىنشا سوت ءتاجىريبەسى تۋرالى» 2003 جىلعى 11 شىلدەدەگى № 8 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 9-تارماق مىناداي مازمۇنداعى ابزاتسپەن تولىقتىرىلسىن: «ەگەر ادامدار توبى الدىن الا ءسوز بايلاسىپ, ۇرلىق جاساۋعا نەمەسە توناۋعا نيەتتەنگەن بولسا, ال قىلمىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ بىرەۋى قىلمىس جاساۋ بارىسىندا ءجابىرلەنۋشىنىڭ ومىرىنە نەمەسە دەنساۋلىعىنا قاۋىپتى كۇش قولدانسا نەمەسە قورقىتسا (قىلمىسقا قاتىسۋشىنىڭ شەكتەن شىعۋشىلىعى), وندا ونىڭ ارەكەتىن قاراقشىلىق رەتىندە, ال باسقا قىلمىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ ارەكەتتەرىن – ەگەر ولار كۇش قولدانۋعا تىكەلەي ىقپال ەتپەسە نە جابىرلەنۋشىنىڭ مۇلكىن يەلەنۋ ءۇشىن ونى پايدالانباعان جاعدايدا, تيىسىنشە ۇرلىق نەمەسە توناۋ رەتىندە سارالاۋ كەرەك.»; 2) 12-تارماقتا: ەكىنشى ابزاتستىڭ ءۇشىنشى سويلەمى الىپ تاستالسىن: ءۇشىنشى ابزاتس مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «ەگەر بۇرىن بوتەننىڭ مۇلكىن زاڭىز يەمدەنگەنى ءۇشىن ادام سوتتالسا, نە زاڭدا بەلگىلەنگەن نەگىزدەر بويىنشا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتەن بوساتىلسا, بوتەننiڭ مۇلكiن زاڭسىز يەمدەنۋ بiرنەشە مارتە جاسالدى دەپ تانىلمايدى»; ءتورتىنشى ابزاتس الىپ تاستالسىن: 3) 13-تارماق مىناداي مازمۇنداعى ابزاتسپەن تولىقتىرىلسىن: «كىنالى ءۇي-جايدا نەمەسە قويمادا زاڭدى تۇردە بولعاندا, اشىق تۇرعان بولمەلەردە, بولىمدەردە نەمەسە وسى ءۇي-جايدىڭ نەمەسە قويمانىڭ باسقا دا بولىكتەرىندە ۇرلىق جاساعان جاعدايلاردا دا وسى قىلمىستى سارالاۋ بەلگىسى بولمايدى. زاڭسىز كىرۋ ارقىلى ۇرلىق جاساۋ كەزىندە تۇرعىن ۇيگە قول سۇعىلماۋدى بۇزۋشىلىق دەپ تانىلعان قىلمىستى سارالاۋ بەلگىسى قىلمىس ءتاسىلى بولىپ تابىلادى جانە قك-ءنىڭ 145-بابى بويىنشا قوسىمشا سارالاۋ تالاپ ەتىلمەيدى.»; 4) 14-تارماقتا: ءۇشىنشى ابزاتستا: ءبىرىنشى سويلەمدە «اۆتوماشينالار» دەگەن ءسوز «اۆتوماشينالاردىڭ سالوندارى مەن ونىڭ باسقا دا جابىق بولىكتەرى» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; ەكىنشى سويلەمدە تەك ورىس تىلىندەگى ماتىنگە وزگەرىس ەنگىزىلەدى; ءتورتىنشى ابزاتس الىپ تاستالسىن; 5) 17-تارماق الىپ تاستالسىن: 6) 19-تارماق مىناداي مازمۇنداعى ابزاتسپەن تولىقتىرىلسىن: «قانداي دا ءبىر مىندەتتەمەنى ورىنداۋ شارتىمەن م ۇلىكتى الۋ, ەگەر كىنالى وسى م ۇلىكتى العان ساتتە-اق ونى يەلەنگىسى كەلگەن ويى بولعان جانە قابىلداعان مىندەتتەمەنى ورىنداۋعا نيەتى بولماعان جاعدايدا, الاياقتىق رەتىندە سارالانۋى مۇمكىن.» 7) 20-تارماقتىڭ ەكىنشى ابزاتسى الىپ تاستالسىن; 8) 23-تارماقتا: بەسىنشى ابزاتستا تەك ورىس تىلىندەگى ماتىنگە وزگەرىس ەنگىزىلەدى; التىنشى ابزاتس مىناداي مازمۇنداعى التىنشى جانە جەتىنشى ابزاتستارمەن اۋىستىرىلسىن: «ەگەر زورلىقپەن كۇش قولدانۋ ارەكەتتەرى ۇرلىق (ۇرلاۋعا ارەكەتتەنۋ) اياقتالعان سوڭ, م ۇلىكتى يەمدەنۋ نەمەسە ونى ۇستاپ قالۋ ماقساتىندا ەمەس, جاسىرىنۋ جانە ۇستالۋدان قاشۋ ءۇشىن جاسالسا جانە بۇل رەتتە ۇرلانعان م ۇلىك قىلمىس جاسالعان جەردە قالىپ قويسا, بۇل توناۋ نەمەسە قاراقشىلىق رەتىندە باعالانبايدى. بۇل ارەكەتتەر سيپاتى جانە ودان كەيىن تۋىنداعان سالدارىنا قاراي بولەك باعالانۋعا ءتيىس. قاراقشىلىق جاساۋ كەزىندە دەنساۋلىققا ورتاشا اۋىرلىقتاعى زيان كەلتىرىلگەن كەزدە كىنالىنىڭ ارەكەتتەرىن قاراقشىلىقتىڭ قۇرامى قامتيتىندىقتان, قك-ءنىڭ 104-بابى بويىنشا قوسىمشا سارالاۋ قاجەت ەتىلمەيدى.»; 9) 30-تارماقتىڭ ەكىنشى ابزاتسى الىپ تاستالسىن. 12. «قورقىتىپ الۋشىلىق تۋرالى ىستەر بويىنشا سوت پراكتيكاسى تۋرالى» 2006 جىلعى 23 ماۋسىمداعى № 6 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 8-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «8. بىرنەشە رەت جاسالعان سارالاۋ بەلگىسىن قولدانۋ كەزىندە قك-ءنىڭ 11-بابىن جانە «بوتەننىڭ مۇلكىن زاڭسىز يەمدەنۋ جونىندەگى ىستەر بويىنشا سوت تاجىريبەسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ 2003 جىلعى 11 شىلدەدەگى № 8 نورماتيۆتىك قاۋلىسىنىڭ 12-تارماعىن باسشىلىققا الۋ قاجەت.»; 2) 12-تارماق الىپ تاستالسىن. 13. «ەكونوميكالىق قىزمەت سالاسىنداعى قىلمىستاردى سارالاۋدىڭ كەيبىر ماسەلەلەرى تۋرالى» 2004 جىلعى 18 ماۋسىمداعى № 2 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 2-تارماقتاعى «قازاق سسر-ىندەگى شارۋاشىلىق قىزمەتتىڭ ەركىندىگى جانە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ تۋرالى» قازاق سسر-ءىنىڭ زاڭىندا, «جەكە كاسىپكەرلىكتى قورعاۋ جانە قولداۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىندا, «جەكە كاسىپكەرلىك تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىندا» دەگەن سوزدەر «جەكە كاسىپكەرلىك تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىندا» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; 2) 9-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «9. قك-ءنىڭ 190-بابىنا قاتىستى تابىس تابۋدى زاڭسىز كاسىپكەرلىك قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋدا, ونى اتقارۋ كەزىندە جانە وزگە دە مىندەتتەمەلەرگە بايلانىستى شىعىستاردى, سونداي-اق سالىق تولەمدەرىن شەگەرگەندە, ودان الىنعان پايدا تابۋ دەپ ءتۇسىنۋ كەرەك. قىزمەتتىڭ زاڭدى دەپ تابىلعان بولىگىن جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە الىنعان تابىس ەسەپكە الىنۋعا ءتيىس ەمەس. تابىستىڭ ءىرى جانە اسا ءىرى مولشەرىن ايقىنداۋ كەزىندە قك-ءنىڭ 190-بابىنا ەسكەرتۋدى باسشىلىققا الۋ كەرەك.»; 3) 12-تارماق الىپ تاستالسىن; 4) 15-تارماق الىپ تاستالسىن. 14. قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ 2008 جىلعى 22 جەلتوقسانداعى № 5 نورماتيۆتىك قاۋلىسىمەن ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرمەن «اتىس قارۋلارىن, وق-ءدارىنى, قارۋ-جاراقتى نەمەسە جارىلعىش زاتتاردى ۇرلاۋ, ولاردى زاڭسىز الىپ ءجۇرۋ, ۇستاۋ, جاساۋ نەمەسە وتكىزۋ, اتىس قارۋلارىن ۇقىپسىز ۇستاۋ تۋرالى ىستەر ءجونىندەگى سوت تاجىريبەسى تۋرالى» 1995 جىلعى 21 شىلدەدەگى № 4 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 3-تارماقتىڭ ءبىرىنشى ابزاتسىندا «اپاراتتىق» دەگەن ءسوز «سپورتتىق» دەگەن سوزبەن اۋىستىرىلسىن; 2) 10-تارماقتا: ءبىرىنشى سويلەم الىپ تاستالسىن; «قايتالانۋ» دەگەن ءسوز «بىرنەشە مارتە جاسالۋ» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; 3) 19-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «19. وسى ساناتتاعى ىستەر بويىنشا قىلمىس قۇرالى جانە زاتتاي دالەلدەمەلەر دەپ تانىلعان اۆتوموبيلدەر, موتوتسيكلدەر جانە وزگە دە كولىك قۇرالدارى قىجك-ءنىڭ 121-بابىنىڭ 3-بولىگى 1) تارماقشاسىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس تاركىلەنۋگە جاتادى نەمەسە ءتيىستى مەكەمەلەردەگى بەلگىلى ءبىر ادامدارعا بەرىلەدى نەمەسە جويىلادى.». 15. قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتى پلەنۋمىنىڭ 1999 جىلعى 30 ءساۋىردەگى № 3 قاۋلىسىمەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ 2004 جىلعى 18 ماۋسىمداعى № 3 جانە 2008 جىلعى 22 جەلتوقسانداعى № 7 نورماتيۆتىك قاۋلىلارىمەن ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرمەن جانە تولىقتىرۋلارمەن «كونتراباندا ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك جونىندەگى زاڭداردى قولدانۋ تاجىريبەسى تۋرالى» 1997 جىلعى 18 شىلدەدەگى № 10 قاۋلىدا: 1) 1-تارماقتا: ءبىرىنشى ابزاتس مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «تاۋارلاردى نەمەسە باسقا قۇندىلىقتار مەن زاتتاردى كەدەن وداعىنىڭ كەدەندىك شەكاراسى ارقىلى زاڭسىز الىپ ءوتۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىلمىستىق كودەكسىنىڭ (بۇدان ءارى - قك) 209-بابىندا جاۋاپكەرشىلىك كوزدەلگەن ەكونوميكالىق كونتراباندا بولىپ سانالادى. اينالىمنان الىنعان ءنارسەلەردى نەمەسە اينالىمى شەكتەۋلى نارسەلەردى كەدەن وداعىنىڭ كەدەندىك شەكاراسى جانە (نەمەسە) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك شەكاراسى ارقىلى زاڭسىز الىپ ءوتۋ قك-ءنىڭ 250-بابىندا جاۋاپكەرشىلىك كوزدەلگەن وسىنداي تاۋارلاردىڭ كونترابانداسى بولىپ سانالادى.»; ءتورتىنشى ابزاتس الىپ تاستالسىن; 2) 6-تارماقتاعى «رەسپۋبليكالىق» دەگەن ءسوز «كەدەن وداعىنىڭ» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; 3) مىناداي مازمۇنداعى 6-1 جانە 6-2-تارماقتارمەن تولىقتىرىلسىن: «6-1. سوتتار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس 2011 جىلعى 1 اقپاننان باستاپ جەكە تۇلعالار ءۇشىن قولما-قول اقشا قاراجاتىن جانە (نەمەسە) اقشا قۇرالدارىن اكەلۋ مەن اكەتۋدىڭ مىناداي ءتارتىبى بەلگىلەنگەندىگىن نازارعا الۋى كەرەك: ا) كەدەن وداعىنىڭ كەدەندىك اۋماعىنىڭ بولىگى بولىپ تابىلاتىن اۋماقتان نەمەسە اۋماققا قۇجاتتى نىساندا قولما-قول شەتەل جانە (نەمەسە) ۇلتتىق ۆاليۋتانى, ۆەكسەلدەردى, چەكتەردى (ونىڭ ىشىندە جول چەكتەرىن), باعالى قاعازداردى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا اكەلۋ نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان اكەتۋ شەكتەۋسىز جانە كەدەندىك دەكلاراتسيالاۋسىز جۇزەگە اسىرىلادى. ب) بالاماسى 10 مىڭ اقش دوللارىنان اساتىن جالپى سوماعا قولما-قول شەتەل جانە (نەمەسە) ۇلتتىق ۆاليۋتانى (قىمبات مەتالداردان جاسالاتىن مونەتالاردى قوسپاعاندا) جانە (نەمەسە) جول چەكتەرىن كەدەن وداعىنا قاتىسۋشىلار بولىپ تابىلمايتىن ەلدىڭ اۋماعىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ءبىرجولعى اكەلۋ نەمەسە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنان وسىنداي ەلدەردىڭ اۋماعىنا اكەتۋ كەزىندە, اتالعان قۇندىلىقتار اكەلىنەتىن نەمەسە اكەتىلەتىن سوماعا جولاۋشىلاردىڭ كەدەندىك دەكلاراتسياسىن تاپسىرۋ ارقىلى جازباشا نىساندا كەدەندىك دەكلاراتسيالاۋعا جاتادى. 6-2. ادام قولما-قول شەتەل جانە (نەمەسە) ۇلتتىق ۆاليۋتا جانە (نەمەسە) جول چەكتەرى كونترابانداسىن جاساعان جاعدايدا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس مىندەتتى جازباشا دەكلاراتسيالاۋعا جاتپايتىن, ياعني بالاماسى 10 مىڭ اقش دوللارىنان اسپايتىن مولشەردەگى ونىڭ بولىگى كونتراباندا مۇلكى رەتىندە تانىلمايدى جانە ادامعا تاعىلعان ايىپ كولەمىنە ەنبەيدى. وسى سوما يەسىنە قايتارىلۋى ءتيىس.»; 4) 8-1-تارماق «ءىرى» دەگەن سوزدەن كەيىن «جانە اسا ءىرى» دەگەن سوزدەرمەن تولىقتىرىلسىن; 5) 9-تارماقتاعى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەدەندiك شەكاراسى» دەگەن سوزدەر «كەدەن وداعىنىڭ كەدەندىك شەكاراسى جانە (نەمەسە) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك شەكاراسى» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; 6) 14-تارماقتا: ءتورتىنشى ابزاتستا «قر كەدەن شەكاراسى» دەگەن ءسوز «كەدەن وداعىنىڭ كەدەندىك شەكاراسى جانە (نەمەسە) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك شەكاراسى» دەگەن سوزدەرمەن اۋىستىرىلسىن; بەسىنشى جانە التىنشى ابزاتستار الىپ تاستالسىن. 16. «بۇزاقىلىق جونىندەگى ىستەر بويىنشا سوت پراكتيكاسى تۋرالى» 2009 جىلعى 12 قاڭتارداعى № 3 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 5-تارماقتىڭ ەكىنشى ابزاتسى مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «جابىرلەنۋشىنىڭ دەنساۋلىعىنا قاساقانا جەڭىل دارەجەدەگى زيان كەلتىرۋمەن ۇشتاسقان بۇزاقىلىق ارەكەتتەر قك-ءنىڭ 257-بابىنىڭ ءتيىستى بولىگىندە كوزدەلگەن قىلمىس قۇرامىمەن تولىقتاي قامتىلادى.»; 2) 16-تارماق الىپ تاستالسىن. 17. قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتى پلەنۋمىنىڭ 2000 جىلعى 22 جەلتوقسانداعى № 19 قاۋلىسىمەن جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى سوتىنىڭ 2003 جىلعى 11 شىلدەدەگى № 7 نورماتيۆتىك قاۋلىسىمەن ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرمەن جانە تولىقتىرۋلارمەن «ەسىرتكى, پسيحوتروپتىق, جانە ۋلى زاتتاردى زاڭسىز اينالىمعا ءتۇسىرۋ جونىندەگى ىستەر بويىنشا زاڭداردى قولدانۋ تۋرالى» 1998 جىلعى 14 مامىرداعى № 3 نورماتيۆتىك قاۋلىدا: 1) 1-1-تارماقتىڭ ءبىرىنشى ابزاتسى «شاعىن» دەگەن سوزدەن كەيىن «جانە ءىرى» دەگەن سوزدەرمەن تولىقتىرىلسىن; 2) 2-1-تارماق مىناداي رەداكتسيادا جازىلسىن: «2-1. ەسىرتكى مەن پسيحوتروپتىق زاتتاردى زاڭسىز تاسىمالداۋ «ەسiرتكi, پسيحوتروپتىق زاتتار, پرەكۋرسورلار جانە ولاردىڭ زاڭسىز اينالىمى مەن تەرiس پايدالانىلۋىنا قارسى iس-قيمىل شارالارى تۋرالى» قر زاڭىنىڭ 1-بابىنىڭ 12) تارماقشاسىنا سايكەس تاسىمالداۋ تاسىلىنە قاراماستان بەلگىلەنگەن ءتارتىپتى بۇزىپ, ولاردى ورنىنان كوشىرۋ جونىندەگى كەز كەلگەن قاساقانا ءىس-ارەكەتتەر بولىپ تابىلادى.
