05 مامىر, 2011

ءبىر شاڭىراق استىندا بىرنەشە ۇلت وكىلى بەرەكەلى تىرلىك كەشىپ كەلەدى

760 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
ادال ەڭبەك, ىنتىماق پەن بىرلىكتىڭ المايتىن اسۋى, جەڭبەيتىن قيىندىعى جوق. وسى قۇندىلىقتار ءومىردىڭ وزەگىنە اينالعاندا عانا ەلىمىزدىڭ وركەندەۋىندەگى بەلەستەر بيىكتەي بەرمەك. ال, وتباسى  شاعىن مەملەكەت دەسەك, وسىنداي مامىراجاي تۇسىنىستىك قاجەتتىگى باسى اشىق اڭگىمە. وتباسىنداعى شاڭى­راقتى شالقىتىپ, ومىرلەرىن ىزگىلىكپەن ءورىپ, ۇلتىنا قاراماستان, سىيلاستىقتىڭ جىبەك ءجىبىن جالعاعاندار قاتارى قانشاما دەسەڭىزشى! وراز جاندوسوۆ كوشەسىندەگى № 8 ءۇيدىڭ شاڭىراعىنا كەلگەندە اۋلاسىن رەتتەستىرىپ, ءبىر ءسات دامىلداعان ازامات قاۋىزىن اشۋ­عا «تالپىنعان» قىزعالداققا كوز تىگە قالىپتى. اينالا مۇنتازداي. رەتتىلىكتىڭ لەبى ەسەدى. ءبىزدى جادى­راي قارسى الدى. اماندىقتان سوڭ, كەلگەن ماقساتىمىزدى تۇسىندىردىك. – بارەكەلدى! بۇل ءۇي قازاق­ستان­داعى كوپ ۇلتتىڭ باسىن بىرىكتىرگەن قاسيەتتى شاڭىراقتار قاتارىنان. ءتىپتى, قانشا ۇلت ەكەنىمىزدى ساناماپپىز دا. بىراق  ءما­­سە­لە سوندا ما ەكەن. جەڭ­گە­لە­رىڭ رايحان وزبەك, كەلىندەرىم ناتاليا ورىس, ەلەنا ۇيعىر قىز­دا­رى. قۇدا-جەكجاتتار دا وزگە ۇلت­تار­دىڭ وكىلدەرى, دەدى وتاعاسى مارات كوڭىلدەنە سويلەپ. مارقۇم جۇماباي اتامىز مۇكارام اتتى وزبەك قىزىمەن وتاسىپ, ءۇبىرلى-ءشۇبىرلى بولىپتى. شاڭىراقتاعى ماراتقا دا وزبەك قىزىمەن تاعدىرىن قوسۋ بۇ­يىر­عان. مۇنى ۇرپاق جالعاس­تىعى, تاع­دىر سىيى دەۋگە كەلەدى. ­ شاڭىراقتىڭ كيەسى سانالعان رايحان انا ءتىلىمىزدىڭ مايىن تا­مىزىپ, ماراتتان گورى اڭگىمەنى قىزدىرىپ اكەتتى. وتباسى مۇشە­لەرى تۇگەلىمەن ۇزىناعاشتاعى «ري­نات» فوتوسالونىندا جۇمىس ىستەيدى ەكەن. مارات سوناۋ جىل­دارى اقتوبە قالاسىنداعى فوتو­ۋچي­ليششەنى  ءبىتىرىپ, كوپ جىل اۋ­دان­دىق تۇرمىس قاجەتىن وتەيتىن مەكەمەدە جۇمىسىن جالعاستىرعان. – كەڭەس وداعى ىدى­را­عان كەزدە ادامداردىڭ ابدىراپ قالعانى جاسىرىن ەمەس. جان باعۋ كەرەك. بازبىرەۋلەر الا قابىن ارق­الاپ, بازار جاعالادى. ەندى بىرەۋلەر جۇمىس ىزدەپ قالاعا تارت­تى. وسىنداي ءولى­ارا ساتتە مەن دە كوپ ويعا قالدىم. نە ىستەۋ كەرەك, نەدەن باستاعان ءجون؟ تۋعان اۋى­لىڭ­دى, وت جاققان ورداڭدى تاستاپ قايدا بارماقسىڭ. سونىمەن, تاۋە­كەل­گە بەل بۋىپ, 1999 جىلى كاسى­بىم­دى اش­تىم. ونى تۇڭ­عىش نەمە­رەم­نىڭ ەسىمىمەن «رينات» دەپ اتا­دىم. بار ءمۇم­كىندىكتى جۇمىل­دى­رىپ, بار قا­را­جاتىمدى سالىپ, ار­نايى ورىن الدىم. ءسويتىپ, ماعان جۇمىس تا­بىل­دى. بالالارىم تا­يىر­دى, رۋ­فاتتى دا ۇيرەتىپ, وقىت­تىم. نارىق ەسەپتەن تۇراتىن بولسا كەرەك. شى­عىن مەن پايدانى شوت­قا سالدىم. تۇتىنۋ­شىنىڭ تال­عا­مىن زەرتتەسەك, تازا تابىس ەداۋىر ەكەنىنە كوز جەتتى. ەڭبەكتىڭ جانعانى دەگەن وسى. ءسويتىپ, وت­با­سىم­داعى ايەلىمنەن باستاپ, بار­شا­نىڭ قىزىعۋشىلىعى ارتا ءتۇس­تى. مۇنىمەن قويماي, اۋىل-اۋىل­دى ارالاۋعا, قىزمەت كورسەتۋگە كىرىستىك, دەيدى وتاعاسى. ەر جىگىتكە جەتى ونەر دە از دەگەن. ولار مەملەكەتتىك تاپسى­رىس­تارعا دا قاتىسقان. ماسەلەن, ازا­ماتتاردى تولقۇجاتقا سۋرەتكە ءتۇ­سىرۋ, فوتوتاۋارلار ساتۋ, دەگەن سەكىلدى. مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ رە­فەراتتارىن كوركەمدەۋ, ۇيلەنۋ تويلارى مەن  مەرەيتويلاردى سۋرەتپەن قامتاماسىز ەتۋ, ايتا بەرسەك جۇمىس جەتەدى ەكەن. جالپى, قول قۋسىرىپ, بوس وتىراتىن كەزدەرى جوق كورىنەدى. وسىلايشا اۋىل­دا تۇرىپ جاتىر. ەشكىمگە الاقان جايمايدى. ەرىنبەي ەڭبەك ەتسەڭ, ەڭبەكتىڭ جاناتى­نى­نا كوز­دەرى جەتكەن. مىنە, ەرلى-زا­يىپتى باراكوۆتار وسىلاي دەيدى ءبىر-ءبىرىنىڭ اڭگىمەسىن تولىقتىرىپ. بالا-شاعالارىمەن ۇلكەن شا­ڭى­راقتىڭ استىندا بەرەكەلى عۇ­مىر كەشكەندەردىڭ تىرلىگىنە ريزا بولا­سىڭ. تايىر مەن رۋفات اكە-شە­شە­لەرىن قۇرمەت تۇتىپ, الدى­نان قيا وتپەيدى. كەلىندەرى ناتاليا مەن ەلەنا ەنەلەرىنىڭ قولىن ۇزارتىپ, ىزەتتىلىكتەرىن تانىت­قان. ەلەنا­نىڭ اكەسى ۇيعىر, شەشەسى ليۋدميلا ميحايلوۆنا ورىس. بيىل الەم تىلدەرى ينس­تيتۋتىن بىتىرەتىن كارينا تاتار جىگىتىمەن كوڭىل قو­سىپ, مامىر مەرەكەسىنەن كەيىن ۇزاتىلاتىن بولىپتى. فوتوسالوندا باراكوۆتاردان باسقا سەگىز ادام جۇمىسپەن قام­تىلعان. اۋدان بيۋدجەتىنە قوسا­تىن ۇلەستەرى دە قوماقتى. ءاي­تەۋىر ولار قاتىسپايتىن مادەني شارا كەمدە-كەم. وسىناۋ ەڭسەلى ۇيدەگى ىنتى­ماق كورشىلەرگە دە جۇعىستى. بولات پەن گۇلنار, نۇرلان كورشى­لەرى مەرەكەدە باس قوسىپ, ءبىر-ءبىرىنىڭ قۋانىش­تارىن بولىسەدى. ال, ءۋاليحانوۆ اتىنداعى ورتا مەك­تەپ ديرەكتورى زويا قىرعىز­باەۆا كوپ ۇلتتى وتباسىنداعى بالالاردىڭ تاربيەسى جايلى ويىن جەتكىزدى: – كارينا زەرەك, ءارى تاربيەلى. ەندى, مىنە, اعىلشىن ءتىلىنىڭ ما­ما­نى بولدى. ديانا 3-سىنىپتا وقي­دى. قازاق, ورىس, وزبەك تىلدەرىن جاق­سى مەڭگەرگەن. باراكوۆتار اتا-انالار كوميتەتىنىڭ بەلسەندى ءمۇ­شە­لەرى. بالا تاربيەسىنە ارنالعان ءىس-شار­الارعا قاتىسىپ, الەۋمەتتىك جا­عىنان جەتكىلىكسىز قامتىلعان­دار­عا قامقورلىق كور­سە­تەدى. جال­پى, ءتىلى باسقا, تىلەگى ءبىر, ءجۇزى باس­قا, جۇرەگى ءبىر وسى ءبىر جانداردىڭ ومىرلەرى ىزگىلىكپەن نۇرلانا ءتۇس­كەن, دەدى. «تىرلىكتىڭ كۇشى – بىرلىكتە, بىرلىكسىز ىستە – بەرەكە جوق». قازاقتىڭ وسى ءبىر دانالىق ءسوزىن جۇرەكتەرىنە مىقتاپ تۇيگەن وتباسى داۋلەتكە قول جەتكىزىپ, تۇرمىستارىن ءساۋ­لەت­تەندىرە ءتۇسىپتى. باقىتى مەن باعىن ادال ەڭبەكپەن ورگەن شاڭىراقتاعى شاتتىققا كۋا بولىپ مارقايدىق. كۇمىسجان بايجان. الماتى وبلىسى. _______________ سۋرەتتە: ۇلتتار دوستىعى جاراسىم تاپقان باراكوۆتار شاڭىراعىندا.
سوڭعى جاڭالىقتار