قاۋىپسىزدىك كەڭەسى حاتشىلارى كەزدەسۋىندە جان-جاقتى پىسىقتالدى
كەشە استانادا قازاقستاندىق تاراپتىڭ توراعالىعىمەن شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەر قاۋىپسىزدىك كەڭەسى حاتشىلارىنىڭ التىنشى كەزدەسۋى بولىپ ءوتتى. اتالعان باسقوسۋدا ۇيىم كەڭىستىگىندەگى قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى جان-جاقتى تالقىلاندى.
كەزدەسۋگە قازاقستاندىق تاراپتان پرەزيدەنتتىڭ كومەكشىسى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى م.تاجين, قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كەڭەسىنىڭ مۇشەسى مەن تسزيانچجۋ, قىرعىز رەسپۋبليكاسى قورعانىس كەڭەسىنىڭ حاتشىسى – ۆيتسە-پرەمەر ش.اتاحانوۆ, رەسەي فەدەراتسياسى قاۋىپسىزدىك كەڭەسى حاتشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ۆ.بۋلاۆين, ءتاجىكستان رەسپۋبليكاسى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى ا.ازيموۆ جانە وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جانىنداعى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى م.اتاەۆ قاتىستى. سونداي-اق كەزدەسۋدە شىۇ باس حاتشىسى م.يماناليەۆ پەن ايماقتىق انتيتەررورلىق قۇرىلىمنىڭ اتقارۋشى كوميتەتىنىڭ ديرەكتورى د.جۇمانبەكوۆ بولدى.
وتىرىستا ۇيىمنىڭ 10 جىلدىعىنا ارنالعان شىۇ-عا مۇشە ەلدەر كەڭەسى باسشىلارىنىڭ وتىرىسىنا ازىرلەنۋ, قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى تۇيتكىلدەر, سونىڭ ىشىندە ەسىرتكى مەن قارۋدىڭ زاڭسىز اينالىمىنا توسقاۋىل قويۋ, تەرروريزم, ەكسترەميزم مەن سەپاراتيزمگە قارسى كۇرەستە بىرلەسە ارەكەت ەتۋ جايى كەڭىنەن ءسوز بولدى.
ايماقتىق انتيتەررورلىق قۇرىلىم اتقارۋشى كوميتەتىنىڭ ديرەكتورى د.جۇمانبەكوۆتىڭ ءسوزىنەن بەلگىلى بولعانداي, قارۋ-جاراق قويماسى مەن سودىرلاردىڭ بازاسى بويىنشا 350 وقيعا انىقتالىپتى. بۇدان باسقا 320 قولدان جاسالعان جارىلعىش قۇرىلعىلار, وتتى قارۋدىڭ 1200 داناسى جانە 1400 كيلو بولاتىن جارىلعىش زاتتار تاركىلەنىپتى. تاعى ءبىر بەلگىلى بولعانى, ءىس-شارالار ءناتيجەسىندە 70-كە تارتا ادام تەررورلىق ارەكەت جاساۋدان الشاقتاتىلعان. سونىمەن قاتار, ىزدەۋدە جۇرگەن 71 ادام انىقتالىپ, ءتيىستى جەرىنە جەتكىزىلگەن. ديرەكتور وسى رەتتە الماتى قالاسىندا جۇرگىزىلگەن ميگرانت وپەراتسياسى ءناتيجەسىندە وزبەكستان باس پروكۋراتۋراسى ىزدەۋ سالعان تەرروريستىك جانە ءدىني ەكسترەميزممەن اينالىستى دەگەن 29 كۇدىكتى ەلدەرىنە قايتارىلعانىن اتاپ كورسەتتى. بۇدان باسقا شىۇ شەڭبەرىندەگى ەلدەردە ىزدەۋدە جۇرگەن 26 ادام تۇتقىندالىپ, ءتىيستى ورىندارعا جەتكىزىلگەن. وتىرىستا جوعارىدا اتالعان قىلمىستارمەن قاتار, ايماقتاعى تۇراقتىلىق پەن بەيبىت ءومىردى قامتاماسىز ەتۋدە ناقتى كەپىل بولىپ تابىلاتىن ترانسۇلتتىق قىلمىس تۇرلەرىمەن جانە شىۇ شەڭبەرىندەگى زاڭسىز ميگراتسيامەن كۇرەستى ودان ءارى جانداندىرۋ بارىسى قۋاتتالدى.
وكىنىشكە قاراي, اۋعانستان ءالى كۇنگە ايماقتاعى قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىققا كەرى اسەرىن تيگىزىپ كەلەدى. تاراپتار وسى ءماسەلەدە تەك اسكەري قۇرالدارمەن اۋعاندىق شيەلەنىستى شەشۋ ءمۇمكىن ەمەستىگىن اتاي كەلىپ, اۋعانستاندا ءبىرىنشى كەزەكتە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلەلەردى ءبىرجاقتى ەتىپ العان دۇرىس دەگەن توقتام جاسادى. ۇيىم تەررورعا قارسى وقۋ-جاتتىعۋمەن دە اينالىسىپ كەلەدى. بىلتىر رەسەيدە «ساراتوۆ: انتيتەررور-2010» وقۋ-جاتتىعۋلارى وتكىزىلسە, ەلىمىزدە ول «بەيبىتكەرلىك ميسسياسى-2010» دەگەن اتاۋمەن جۇزەگە استى. شىۇ شەڭبەرىندەگى ەسىرتكى مەن پسيحوتروپتىق زاتتاردىڭ جانە ونىڭ پرەكۋرسورلارىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا توسقاۋىل قويۋدى بەلسەندىلەندىرە ءتۇسۋ تەتىكتەرى جان-جاقتى پىسىقتالدى. اسىرەسە, ءتيىستى زاڭنامالىق بازانى جەتىلدىرۋگە قاتىستى ويلار ورتاعا سالىندى.
كەزدەسۋدە استانادا 2011 جىلدىڭ 15 ماۋسىمىندا وتكىزىلۋى جوسپارلانعان شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر كەڭەسىنىڭ باسشىلارىنىڭ بەكىتۋىنە ۇسىنىلاتىن شىۇ-عا مۇشە ەلدەردىڭ 2011-2016 جىلدارعا ارنالعان ەسىرتكىگە قارسى ستراتەگياسى مەن ونى جۇزەگە اسىرۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋ جايى ءسوز بولدى. بۇل ماسەلەلەر بويىنشا قازاقستان ىشكى ىستەر ءمينيسترى ق.قاسىموۆ پەن شىۇ باس حاتشىسى م.يماناليەۆ بايانداما جاسادى. كەزدەسۋ سوڭىنان شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەر قاۋىپسىزدىك كەڭەسى حاتشىلارىنىڭ التىنشى كەزدەسۋىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا حاتتاماعا قول قويىلدى. ارتىنان بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنە ارناپ بريفينگ وتكىزىلدى.
اسقار تۇراپباي ۇلى.