30 ءساۋىر, 2011

بەرەكەسىن وزدەرى تاپقان وتباسى

415 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن
بۇل اۋىلدىڭ ورتاسىنان بۇ­لاق كەسىپ وتەدى. جەر استىنان بۋىرقانىپ شىعىپ, بۋسانىپ اعا­تىن بۇلاقتىڭ اتى – قا­رابۇلاق. اۋىل دا وسىلاي اتالادى. اۋىلدا 40 مىڭنان استام ادام تۇرسا, سونىڭ 38 مىڭنان استامى وزبەك ەتنوسى. بىراق, بوتەنبىز دەپ جۇرگەن ەشكىمى جوق. الدا-جالدا تاشكەنت بارا قالسا, ونداعى اعايىندار: “و, قازاقىلار كەلىپ قالدى”, دەر ەكەن. قازاق ەمەسپىز دەپ بۇلار ايتپايدى. ءبىر جىل بۇرىن وسى اۋىلعا “جۇمىسشى” وندىرىستىك كووپە­راتيۆىنىڭ توراعاسى ءالىمجان نى­شانقۇلوۆ اكىم بولىپ تاعايىن­دالعان. ازامات جىگىت. قارابۇ­لاقتىڭ ەڭ ۇلكەن پروبلەماسى – جەر. كورشى تۇلكىباس اۋدانىنان ارەنداعا جەر الىپ, حالىققا ناپاقا تاۋىپ بەرگەن جىگىتكە قانداي ماقتاۋ ايتساڭ دا سىيادى. اۋىل اكىمى اتەشتەن بۇرىن ويانادى. شوپىرىنا دا مازا جوق. موينى قىلقيىپ, باسى كەۋدەسىنە ءتۇسىپ, شالا ۇيقى بولىپ تاڭعى التىدا ەسىك الدىندا تۇرادى. ەكەۋى اۋىلدى شىر اينالىپ, شا­رۋاشىلىقتاردى ارالاپ شىعادى. ءبارىن كورەدى, بايقايدى. كەڭسەگە كەلگەن سوڭ وي ەلەگىنەن وتكىزىپ, شەشىلمەگەن تۇيىندەردى تارقا­تا­دى. سوندىقتان دا بۇل اۋىلدا جۇمىسسىز جوق. ويعا, قىرعا شاپقىش اكىمنىڭ شارۋاشىلىعىن دا كوردىك. قىردا قورا-قوپسىسى بار. مال بور­دا­قى­لايدى. ءىرى قارا جانە جىلقى. توقتى-تورىمدارى دا بار. بازاردان تولايىممەن ساتىپ اكەلىپ, ۋاقىتى جەتكەن سوڭ ەتكە جىعادى. قايدا ساتامىن دەپ قينالمايدى, الۋشىسى دايىن. سوناۋ الما­تىدا, استانادا, قىزىلوردادا... ءىرى قارا مەن جىلقى بايلاعان قورانىڭ ورتاسىنداعى ەن الاڭ­قايدان تەرەڭدىگى ءۇش-ءتورت مەتر قازان شۇڭقىر قازعان. مايمىلدەپ مالاققا تولىپ تۇرادى. ادەتتە, سىرتقا شىعارىلىپ, باقشالىققا كوڭ, تىڭايتقىش ەسەبىندە توگىلۋى كەرەك ەدى. ءالىمجان ويىمىزدى وقىدى. – كاليفورنيالىق شۋال­شىن­دى جىبەرىپ, تىڭايتقىش الماق­شى­مىن, – دەيدى ول. ارعى تەگى امەريكالىق وسى شۋالشىنىڭىز مالاقتىڭ ناعىز جەبىرى ەكەن. قاپ-قاپ ەتىپ توگەسىز, تەسىك تاۋىپ اراسىنا كىرىپ كەتەدى. ەكى ەزۋىنەن ماي اعىپ, قازى مەن قارتا شاي­ناعانداي كىرىسەدى بىلەم. بويىنان شىعاراتىنى – تىڭايتقىش. تىڭ­ايتقىش بولعاندا دا حيميالىق قوسپا ەمەس, تازاسى. ماسەلەن, جەر جارىقتىق تۇرەن تۇسپەسە ءۇس­تىندەگى ءشوبى ءشىرىپ, ءبىر عاسىردا الدەنەشە ميلليمەتر تىڭايتقىش تۇزەدى ەكەن. سونداي قۇرامدى وسى شۋال­شىندار بەرەدى ەكەن. كىشكەنە قالتاشالارعا سالىپ ساتۋعا شى­عارساڭىز, گۇل وسىرەتىندەر جا­پا-تارماعاي ساتىپ الار. نىشانقۇلوۆتار – كوپ اعاي­ىندى. اكەسى رايىمقۇل اقساقال ەرتەڭ الاكوز بولىپ جۇرمەڭدەر دەپ ءوزى پايعا العان ۇلەسىن ۇل­دا­رىنا تەڭدەي ءبولىپ بەرىپتى. بىراق, بيزنەستەرى بىرگە. ءبىز بارعاندا زافارجان ءىنىسى 5 گەكتار جەرىندە كەلىنشەگى, بالا-شاعاسىمەن بىرگە شابىق شاۋىپ ءجۇر ەكەن. زا­فاردىڭ كاماز-ى بار, تاپسىرىس الىپ, سىرتقا كوكونىس تاسىمال­دايدى. جۇبايى مۇعالىم. قولى قالت ەتسە باقشا ىشىندە. مۇرات, شۋحرات اعايىندارىنىڭ دا ءوز جەرلەرى بار. ارقايسىسىنىڭ جەرىنە كىرەر تۇستا جەكە سۋ ولشەگىش, ەلەكتر ولشەگىش ورناتىلعان. تۇتىنعانىن تولەيدى. سەن ەلەك­تردى كوپ جاقتىڭ, سەن سۋدى مولشەردەن كوپ الدىڭ جوق, ەسەپتەۋلى. قۇدا دا, قۇداعي دا تىنىش. اۋىلداعى اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى وتكىرجان نىشانقۇلوۆ ءوز جەرىندە جەكەمەنشىك كلينيكا سالىپ جاتىر. نەسيە العان. اعاي­ىندارى اقشا سالادى. مۇندا دا تالاس جوق. كىم كوپ قارجى ءبولدى. تابىستان سوعان ساي ۇلەس الادى. بولماعاندا بالا-شاعاسىن, جەك­جاتتارىن جۇمىسقا قويادى. سول­تۇستىك ءۇشىن جۇمىسقا كىرگىزۋ ءۇشىن پارا بەرۋ دەگەن مۇمكىن قۇلاققا سىيمايتىن وقيعا شىعار. ادام­دارى قۇرتتاي قۇجىناپ جاتقان وڭتۇستىكتە جۇمىسقا باس سۇعۋ پارامەن شەشىلەتىندىگىن بەسىكتەگى بالاعا دەيىن بىلەدى. باس دارىگەر باس شايقار, مەكتەپ ديرەكتورى وتىرىك دەپ شىبجىڭدار. بىراق, الدىمىزعا ارىز ايتىپ كەلگەن تالاي ازاماتتاردىڭ ايتاتىنى وسى. سوندىقتان, جەكە كلينيكاعا مامان كىرگىزۋ دە تابىستى ۇلەس سانالادى. بۇل اعايىندى وتباسىلاردا دا, وسى اۋىل تۇرعىندارىندا دا ۇيدە بوس اقشا دەگەن بولمايدى. اينالىمدا جۇرەدى. كوكتەمنەن كۇزگە دەيىن – كوكونىس. قوڭىر كۇزدەن كوكتەم ەتەگى تۇرىلگەنشە – مال بورداقىلاۋ. جارعاق قۇلاعى جاستىققا سيرەك تيەتىن اكىم ۇلكەن اۋىلعا ءوزى جاقسى ۇلگى  بولىپ وتىر. – ديقاندار ەلباسىعا رازى,– دەيدى. – جەرى بار. تۇقىمنان باستاپ تىڭايتقىشقا, جانار-جاعار مايعا دەيىن سۋبسيديا بەرەدى. ءوزىڭ ءۇشىن, وتباسىڭدى اسىراۋ ءۇشىن ەڭبەك ەتەسىڭ, تاپقانىڭا تاعى قارجى قوسىپ بەرەدى. اۋىل ادامىنا باسقا نە كەرەك. كەشەگى سايلاۋدا اۋىلىمىزدىڭ بار ادامى ەلباسىن قولداپ داۋىس بەردى. سەبەبى تۇسىنىكتى. قازاقستان – ءبىزدىڭ وتانىمىز, بولاشا­عىمىز. باسقا جاقتان باقىت ىزدەيتىن ءبىز ەمەسپىز. تاعدىرىمىز دوسقا قۇشاعى اشىق قازاق جۇرتىمەن بىرگە. ءالىمجان وسىلاي اقتارىلعان. ءبىز دە وسى اۋىلعا ءجيى قايىرىل­عىمىز كەلەدى. قازاقتان ۇلى دوستىق كورگەن وزبەك اعايىننىڭ ىستەگەنىن ءبىزدىڭ جۇرت تا ۇيرەنسە, ەشكىمگە جالتاقتاماي جەردەن ءوز نەسىبەسىن تەرىپ جەسە دەگەن نيەت قوي. “قولى قيمىلداعاننىڭ اۋى­زى قيمىلدايدى”. كوپ حالىققا ورتاق وسى ماتەلدىڭ ءمانىن وزبەك ۇلتى جاقسى بىلەدى. وعان پەش تۇبىندە وتىرىپ ساياسات ايتپا, ونىڭ دوسى – كەتپەن. ال, كەتپەن ۇستاعاننىڭ قور بولىپ جۇرگەنى جوق. باقتيار تايجان. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى, سايرام اۋدانى.
سوڭعى جاڭالىقتار