«رەسەي جيناق بانكى» اق ەنشىلەس بانكى: ءوسىم تۇراقتى, ساپا جوعارى, كەلەشەك جارقىن

بۇگىنگى ءومىردى بانكتەرسىز كوزگە ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەستىگى امبەگە ايان. ال ەندى ەلىمىزدىڭ جالپى بانك جۇيەسىن سوڭعى ۋاقىتتاردا «رەسەي جيناق بانكى» اكتسيونەرلىك قوعامى­نىڭ ەنشىلەس بانكىنسىز ەلەستەتۋ قالاي بولار ەكەن؟ مۇمكىن ەمەس دەمەي-اق قويالىق. بىراق قيىنداۋ ەكەنى ايدان انىق. وسى پىكىردى ايعاقتايتىن دالەلدەر دە جەتەرلىك. «جيناق بانكى» اق ەب ءوز ءومىر­بايا­نىن باستاعان 2006 جىلدىڭ اياعى­نان بەرگى از جىلدار ىشىندە قازاقستاننىڭ قارجى نارىعىندا تۇعىرىن استە ءتو­مەن­دەتپەي, بيىك ۇستاپ كەلەدى. رەسەيلىك قارجى جۇيەسىنىڭ كوشباسشىسى, سونى­مەن بىرگە ورتالىق جانە شىعىس ەۋرو­پا­نىڭ ەڭ ءىرى قارجىلىق ينستيتۋتى سا­نالاتىن رەسەي جيناق بانكى سول جىلى تەكساكابانكتىڭ 99,99 پايىز اك­تسياسىن  ساتىپ العان بولاتىن. ەنشىلەس بانكتىڭ تىرناقالدى قادامدارى­نىڭ قۇتتى بولىپ ىلگەرىلەي تۇسۋىنە بۇل وقيعانىڭ يگى ىقپالى بولمادى دەي الماس ەدىك. قادامنىڭ قۇتتىلىعى نەدەن كو­رىن­دى دەسەك, 2007 جىلى بانك ۇلتتىق جانە شەتەل ۆاليۋتاسىندا جۇزەگە اسى­رىلاتىن بانكتىك جانە باسقا وپەرا­تسيا­لاردى جۇرگىزۋگە ليتسەنزيا الدى. ىلە-شالا جارعىلىق كاپيتال 15 ەسە دەرلىك ۇلعايتىلىپ, 29 ملرد. تەڭ­گەنى (240 ملن. دوللاردان استام) قۇرادى. مىنە, ناق وسى جاعداي «جيناق بانكى» اق ەنشىلەس بانكىنىڭ جارعىلىق كاپيتال كولەمى بويىنشا قازاقستان­داعى اسا ءىرى 10 بانكتىڭ قاتارىنا قوسىلۋىنا مۇمكىندىك بەرگەن ەدى. ۋاقىت ۇشقىر. ىزدەنىستەر ۇتقىر. سوعان ساي وزگەرىستەر دە عالامات. بۇگىن تاڭداعى «جيناق بانكى» اق ەب دەگەندە كوز الدىمىزعا امبەباپ بانك كەلەدى. ول ءداستۇرلى ساپانى, تۇراق­تى­لىقتى ءجا­نە زاماناۋي تەح­نو­لوگيا­لار­دى وڭ­تاي­لى ۇشتاستىر­عان. الەم­نىڭ اسا ءىرى بانكتەرىمەن بايلانىسى دا اۋقىمدى, سونداي-اق ەكونوميكانىڭ ءارالۋان سالا­سىن قام­تىعان كليەنتەرمەن جانە ءارىپ­تەس­تەرمەن جۇمىس ءتاجى­ريبەسى دە زور. رەسەيلىكتەردىڭ قاتىسۋىمەن قاز با­سىپ وركەندەگەن وسىناۋ قازاقستان­دىق ەنشىلەس بانكتىڭ قارجى نارىعىنداعى بەس جىلى ۇلكەن ءبىر بەلەسپەن تەڭ. ول اسىرەسە كاسىپكەرلەردى قولدايتىن «دامۋ» قورى, «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» مەملەكەتتىك باعدارلامالارىنا بەل­­سەنە, بەل شەشە قاتىسۋىمەن قۋان­دىر­دى. «رەسەي جيناق بانكى» اق ەب باس­قار­ما توراعاسى ولەگ سميرنوۆتىڭ اي­تۋىن­شا, تەك 2010 جىلى عانا بانك قا­زاق­ستان ەكونوميكاسىنىڭ ناقتى سەك­تورىنا 218 ملرد. 475 ملن. تەڭگە, ال بارلىعى 419 ملرد. 870 ملن. تەڭگە ينۆەستيتسيا سالعان. بۇل مىسالدان دا بانك الەۋەتى بايقال­عانداي. قارجىلىق كورسەتكىشتەر بانكتىڭ قا­زاق­ستان نارىعىنداعى تۇعىرى تۇراق­تى تۇردە نىعايىپ, قىزمەت تيىمدىلىگى ارتا تۇسكەندىگىن ايعاقتاۋدا. و.سميرنوۆ جا­قىندا وزدەرىندە اكتسيونەرلەردىڭ جىل­­دىق جالپى جينالىسى ءوتىپ, وندا 2010 جىل قورىتىندىلارى شىعارىل­عانىن ءجا­نە بيىلعى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسا­نى­نىڭ ناتيجەلەرى تالقىلانعانىن  ايتا­دى. وتكەن جىل بانك ءۇشىن ءساتتى بول­عان كورىنەدى. بىرىنشىدەن, ەلدىڭ ماكرو­ەكونو­مي­كا­لىق كورسەتكىشى – ءىجو 7 پايىز شاماسىندا وسكەن. وسى ەلەۋلى ءوسىم بانك جۇيەسىنىڭ قارجىلىق تۇراق­تىلىعىنا اسەر ەتكەن. «ەڭ باستىسى, ءبىز قازاق­ستان­نىڭ اسا ءىرى بانكتەرىنىڭ ون­دىعىنا كىرىپ, اكتيۆتەر كولەمى جونىنەن توعىزىنشى شەپتە تۇرمىز» دەپ اتاپ كورسەتتى توراعا. 1 ساۋىردە بانك ۇلەسى شامامەن 2,5 پايىز بولادى دەپ كۇتىلۋدە. 2010 جىلدىڭ ناتيجەلەرىنە كەلەر بولساق, بۇل ۇلەس 1,9 پايىزدان 2,3 پا­يىزعا دەيىن ۇلعايعان. جالپى وتكەن جىلدىڭ بانك جۇيەسى ءۇشىن كۇردەلى بولعانىنا قاراماستان, جي­ناق بانكى اكتيۆتەر كولەمى جونىنەن 27 پايىزدان استام ءوسىپ, 282,7 ملرد. تەڭ­گەنى قۇراعان. زاڭدى تۇلعالاردىڭ سالىم­دارى 40 پايىزدان استام ءوسىپ, 161,7 ملرد. تەڭ­گەگە جەتكەن. نەسيەلىك پورتفەل ءوسىمى 83 پايىزدان اسىپ ءتۇسىپ, 176,6 ملرد. تەڭگە بولعان. بانك وسى وراي­دا بەلسەندى وپەرا­تسيا­لاردى دا­مىتۋ نارىعىنداعى كوش­باس­شىلار­دىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. جالپى العاندا, 2011 جىل­دىڭ 1 قاڭتارىنداعى جاعداي بو­يىنشا مەنشىك كاپيتالى 39,9 ملرد. تەڭگەنى قۇراپ, بانكتىڭ تازا پاي­داسى 2,6 ملرد. تەڭگە بولدى. العاشقى توقسان ناتيجەلەرى دە كو­ڭىل­گە توق. ايتالىق, ەنشىلەس بانك اكتيۆتەرى 20,3 پايىز ءوسىپ, 340 ملرد. تەڭ­گەنى قۇرادى. زاڭدى تۇلعالاردىڭ سالىم­دارى 40,8 پايىز ءوسىپ, 227,7 ملرد. تەڭ­گە­گە جەتتى. جەكە تۇلعالاردىڭ سالىمدارى 8,3 پايىز ءوسىپ, 36,7 ملرد. تەڭگەنى قۇرا­دى. مەنشىك كاپيتالى 42,3 ملرد. تەڭگەگە كو­تەرىلىپ, تازا كىرىس 1,8 ملرد. تەڭگە ءتۇ­رىن­دە كورىنىس تاپتى. وسىلايشا بانك كوش­باس­شىلار ۇشتىگىنە كىرىپ وتىر. ال, 10 ملرد. تەڭگە سوماسىنداعى تىركەلگەن وبليگاتسيالار 1 مامىردان باستاپ بانك كاپي­تالىن 50 ملرد. تەڭگەگە دەيىن ارتتىرماق. البەتتە, و.سميرنوۆ وسىناۋ ساندىق كورسەتكىشتەردىڭ استارىندا بانكتىڭ اۋقىمدى ىشكى جۇمىستارى جاتقاندىعىن باسا ايتتى. ولاي بولسا, 2011 جىل بانك ىشىندەگى ەلەۋلى وزگەرىستەر جىلى بولماق. توراعانىڭ ايتۋىنشا, مۇنىڭ ءوزى ونەر­كا­سىپتىك رەۆوليۋتسيا رەتىندە ايقىن­دا­لىپ­تى. بيىل كوپتەگەن تەحنولوگيالىق ءوز­گەرىستەر ىسكە قوسىلماق. ولاردىڭ ماق­ساتى – بانكتى كليەنتكە قاراي بارىنشا باعدارلاۋ. كليەنتتەر ءۇشىن ساتىلىم كولەمىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا جىل اياعىنا دەيىن CRM جۇيەسىن ونەركاسىپتىك تۇرعىدان يگەرۋ جولعا قويىلماق. بانك نەعۇرلىم يكەمدى بولا تۇسپەك. دەمەك, 2011 جىل ەنشىلەستەر ءۇشىن ساپانى جاقسارتۋ جىلى بولارى ەش كۇمانسىز. مىسالى, بانكتە ەنگىزىلگەن «قۇپيا ساتىپ الۋشى» جۇيەسى بولىمشەلەردەگى جۇمىس ساپاسىن ارتتىرۋعا قىزمەت ەتەدى. ال ەكىنشى جارتىجىلدىقتا «نەسيە فابريكاسى» دەپ اتالاتىن ۇلكەن جوبا باستالماق. بۇل ۇدەرىس نەسيە بەرۋ ءراسىم­دە­مەسىن بارىنشا وڭايلاتۋعا كو­مەكتەس­پەك. سونداي-اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سەرگەي ينيۋشين وتكەن جىلى كورپوراتيۆتى كليەنتتەر سانى 10 مىڭنان اسقانىن, 100 مىڭىنشى بانكتىك كارتا شىعارىلعانىن, «جاس وتبا­سى» نەسيەلىك باعدارلاماسى بويىنشا باس­تاپ­قى جارنا 30-دان 10 پايىزعا دەيىن ءتو­مەندەتىلگەنىن اتاپ ايتتى. بۇل دا باستى نازاردا كليەنتتەر ەكەندىگىن كورسەتەدى. بانك ءوز كومانداسىن دامىتۋعا دا ءۇل­كەن كوڭىل بولۋدە. مۇندا كومان­دا­نى قولداۋ ءۇشىن ايتارلىقتاي ينۆەستيتسيا سالىنادى. ءسىرا, 2010 جىل قورىتىن­دىلارى بويىنشا «رەسەي جيناق بانكى» توبى تارتىمدىلىق رەيتينگىندە №1 جۇمىس بەرۋشى اتاعىن السا, تاڭ­دانۋعا بولماس. وسىنداي رەيتينگتەر قازاقستاندا دا وتكىزىلىپ تۇرسا, قۇبا-قۇپ. ويتكەنى, بۇگىن تاڭدا كەرەك كادرلار ءبارىن شەشەدى. ەندەشە, تاياۋداعى ءتورت-بەس جىلدا بانك قازاقستانداعى ىلكىمدى جۇمىس بەرۋشى رەتىندە دە ىلتيپاتقا ىلىنەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز. 2011 جىل ەنشىلەس بانك ءۇشىن جاق­سى جاڭالىقتارمەن ايگىلەنۋدە. جىل باسىندا «جيناق بانكى» اق ەب جانە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمدىگى ءوزارا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەمو­ران­دۋمعا قول قويىپ, رەسپۋبليكانىڭ ءىرى قالالارىنىڭ ءبىرى شىمكەنتتە جاڭا فيليالدىڭ ورتالىق ءوفيسى اشىلدى. بۇل رەتتىك جاعىنان 13-ءشى فيليال ءجا­نە قازاقستانداعى 105-ءشى نۇكتە. باس­قارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى شۋحرات سادىروۆ وسىنداعى عيمارات­تىڭ ءساۋ­لەتىندە قازاق حالقىنىڭ ۇلت­تىق نا­قىشتارى, رامىزدەرى, ەكونومي­كالىق نى­شاندارى ەسكەرىلگەندىگىنە, سايتتار­دىڭ دا  ۇلتتىق ورنەكتەگى جاڭا ديزاينمەن ايشىقتالعاندىعىنا توقتالدى. اقپان ايىندا  الماتىدا بانك­تىڭ ەنشىلەس كومپانياسى – «سبەربانك ليزينگ كازاحستان» تىركەلگەن. بانك ءۇشىن بۇل ماڭىزدى وقيعا بول­دى. مۇنىڭ ءوزى بانك مودەلى امبەباپ كوممەرتسيالىق بانك ەكەنىن تانىتتى. دەمەك, ونىڭ بانكتىك قانا ەمەس, ليزينگىلىك قىزمەت كەشەنىن ۇسىنۋ مۇمكىندىكتەرى مەيلىنشە كەڭ. 1 ناۋرىزدان باستاپ ونىمدەر تىزىمىندە جاڭا بانكتىك ءونىم – «يەسىزدەندىرىلگەن مەتالدىق ەسەپشوت» پايدا بولعانىن ايتۋ كەرەك. سونىمەن بىرگە رەسەي رۋبلىندەگى تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەۋ باعدارلامالارى بويىنشا نەسيە الۋ مۇمكىندىگى كوپشىلىك كوڭىلى­نەن شىعىپ, رەسەي رۋبلىندەگى تولەم كارتالارى قولدانىسقا ەندى. بانكتىڭ 2015 جىلعا دەيىنگى نەگىزگى دامۋ ستراتەگياسى ەلدىڭ ەكىنشى دەڭ­گەي­ل­ى بانكتەر نارىعىنداعى قاتىسۋ ۇلە­سىن 5 پايىزعا دەيىن ءوسىرۋ بولىپ تابى­لا­دى. سونىمەن بىرگە ۇستىمىزدەگى جىل بانك ءۇشىن مەرەكەلى جىل. سەبەبى, جي­ناق بانكىنە – 170 جىل, ال ەنشىلەس بانكتىڭ قا­زاقستان اۋماعىنداعى قى­مەتىنە 5 جىل تولادى. ولاي بولسا, بانك­تىڭ بيىلعى جىلعى: «بىزگە 170 جىل تولدى, ءبارى ءالى الدا!» دەگەن ۇرانى دا كوپشىلىككە تۇسىنىكتى. ەڭ باستىسى, ءوسىم – تۇراقتى, ساپا – جوعارى, كەلەشەك – جارقىن. قورعانبەك امانجول. الماتى. ______________ سۋرەتتى تۇسىرگەن بەرسىنبەك سارسەنوۆ.