قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى ءارحيۆى ءوز مەكەمەسىندە تاريحي ماتەريالدارمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ مايتالماندارىمەن سىر-سۇحبات وتكىزىپ وتىراتىن بايىرعى داستۇرىنە سايكەس, «ءماڭگىلىك ەل» قايراتكەرلەرى: «جازۋشى ءجانە ارحيۆ» تاقىرىبىندا س.ەلۋبايمەن شىعارماشىلىق كەزدەسۋ ۇيىمداستىردى. كەزدەسۋ تاقىرىبىنىڭ كىرىسپەسى رەتىندە الدىمەن وتىزىنشى جىلداردىڭ اشارشىلىعى تۋرالى ءبىرىنشى بولىپ قالام تەربەپ, كوركەم ءدۇنيە تۋعىزعان س.ەلۋباي شىعارمالارىنىڭ يدەياسىمەن وزەكتەس دەرەكتى فيلم كورسەتىلىپ, جانتۇرشىگەرلىك جىلداردىڭ اقيقاتى ارحيۆتە ساقتالعان تاريحي قۇندى بەينەماتەريالدار نەگىزىندە شيراتىلدى.
جازۋشىنىڭ «اق بوز ءۇي» تاريحي رومانى تۋرالى ارنايى بايانداما جاساعان ارحيۆ قىزمەتكەرى ايناش سەيسەنباەۆا شىعارما مازمۇنىنداعى رۋحاني ءدۇنيەتانىم, ۇلتتىق سالت-سانا, ءوتكەن ءداۋىرلەردىڭ تۇرمىستىق-مورالدىق نورمالارىن تانىتاتىن قۇندىلىعى تۋرالى اڭگىمەلەدى.
قازاقستان جازۋشىلار وداعى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى, اقىن عالىم جايلىباي جازۋشىنىڭ قازاق پروزاسىندا وزىندىك ءىز قالدىرعان, تاقىرىبى تىڭ, ويى وزەكتى «اق بوز ءۇي» تريلوگياسىن اۋمالى-توكپەلى ءداۋىر شىندىعى, اشارشىلىق تۋرالى ءوز قالامىنان تۋعان «تاماكوشكەن» اتتى پوەماسىمەن قاتار شەندەستىرە وتىرىپ, ەكى شىعارمانىڭ وزەگىندەگى اقيقاتتىڭ تاريحىن بايانداپ, تريلوگيا تۋرالى جان-جاقتى پايىمىن ءبىلدىردى.
ال, سماعۇل ەلۋبايدىڭ ءوزى شەرلى جىلداردىڭ شەجىرەسىن اقتارۋعا ۋاقىتتىڭ ءوزى تۇرتكى بولعانىن, ادام ساناعى كەزىندە ايىرىقشا ارتتا قالعانى بىلىنەتىن دەموگرافيالىق كورسەتكىشتەگى ءادىلەتسىزدىكتىڭ قاسىرەتتى جىلداردىڭ تاريحىن زەرتتەۋگە جەتەلەگەنىن ايتىپ, ۇلتتىڭ تانىمى مەن ءمادەنيەتىنە, ءتىلى مەن دىنىنە سالعان قارا تاڭباسىنىڭ ءالى كۇنگە جويىلماي كەلە جاتقانىنا وكىنىش ءبىلدىردى. زۇلمات قۇرباندارىنا ارنالعان مەموريالدىق كەشەن قۇرىلىسىنىڭ كەشەۋىلدەپ جاتقانىنا دا كەيىستىك تانىتىپ, بۇل تۇرعىدا وتكەن تاريحىن ۇلىقتاۋدا ونەگە كورسەتىپ وتىرعان وركەنيەتتى ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنە ۇڭىلۋگە شاقىردى.
پرەزيدەنت ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور بوريس جاپاروۆ: «سماعۇل ەلۋباي – قازاقتىڭ حح عاسىرداعى ەڭ قاسىرەتتى وقيعالارىن ادەبيەت الەمىندە ادەمى ايشىقتاعان دارا شىعارماشىلىق يەسى», دەدى. حالىقتىڭ تاريحي تانىمىن تالانتىمەن تۇگەندەپ جۇرگەن قالامگەرگە پرەزيدەنت ءارحيۆى تاراپىنان قۇرمەت ءبىلدىردى.
ايگۇل احانبايقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
