ادالدىق اداستىرمايدى
«سابىرلى, وپتيميست, جوعارى ەنەرگەتيكالىق دەڭگەيدە ءومىر سۇرەتىن ءبىر ادام ەنەرگياسى تومەن, نەگاتيۆتى 9 مىڭ ادامنىڭ جاماندىعىن باسىپ وتىرادى ەكەن. جۇرەگىندە ادال ماحابباتى بار, شىن مەيىرىمدى ءبىر ادام كۇش-قۋاتى تومەن 750 مىڭ ادامنىڭ جامانشىلىعىن جاقسارتىپ, باسىپ وتىرادى. جانىندا شەكسىز تىنىشتىق, رۋحاني ساۋاتتى, قايىرىمدى ءبىر ادام جەر بەتىندەگى 10 ملن تومەن دەڭگەيدەگى ادامنىڭ نەگاتيۆىن جوعالتىپ وتىرادى. الەمدە قازىر ونداي 22 دانىشپان ادام بار», دەگەن دەرەكتى وقىدىم. سونداي-اق, ماتەريالدىق دۇنيەدەن ازات, اق نيەتتى ءبىر ادام دۇنيە جۇزىندەگى ناشار ەنەرگەتيكامەن عۇمىر كەشىپ جاتقان 70 ملن ادامنىڭ ولقى تۇستارىن تولتىرىپ وتىراتىن كورىنەدى. جەر بەتى اق نيەتتى ادامداردىڭ ارقاسىندا امان تۇر. ءدۇنيەنى جاقسارتۋعا, جاماندىقتى الىس قىلىپ, ىزگىلىكتى جاقىنداتۋعا ءبىز دە اتسالىسايىق.
قىزداردىڭ قاتەلىگى
قىزدار ادەتتە تۇرمىسقا شىققان سوڭ بوساڭسىپ كەتەدى. سىمباتىنا, كوركىنە كوڭىل بولمەيدى. وقۋ ءبىتىرىپ, تۇرمىسقا شىققان جاس قىز سول دەڭگەيىندە قالىپ قويادى. ال ەرى جۇمىس ىستەيدى, ورتامەن ارالاسادى, كورگەن-بىلگەنى كوبەيەدى, وسەدى. ءسويتىپ جۇبايلاردىڭ ورتاسىندا ورتاق اڭگىمە ازايىپ, الشاقتىق پايدا بولادى. سوندىقتان ايەل ادام ۇيدە وتىرىپ-اق شەت ءتىلىن ۇيرەنسىن, سەمينارلارعا قاتىسسىن, جاڭا حوببي تاپسىن. ارتىق سالماق بولسا, ونىمەن كۇرەسسىن, ايتەۋىر ەرىنبەسىن.
ەكىنشى قاتەلىك – ءبىزدىڭ قىز-كەلىنشەكتەر كۇ-
يەۋىمەن باقىتتى ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن ەڭبەكتەنبەيدى. كۇيەۋگە ءتيىپ الىپ, «بولدى, ول ولە-ءولگەنشە مەنىكى» دەگەن تۇسىنىكپەن ءجۇرە بەرەدى. باسەكەگە قابىلەتتى جار بولۋ ءۇشىن «جانىپ تۇرۋ» كەرەك. ەر ادامدار ايەلدەردىڭ وزدەرىنە كوڭىل ءبولگەنىن قالايدى. سوندىقتان حانىمدار ۇيدەگى ەرىنە ەركەلەپ, ونىڭ ءاربىر تىندىرعان ىسىنە ريزا بولىپ, بولماشى جەتىستىكتەرىنە شىن قۋانا ءبىلۋى ءتيىس.
وزگەرىستى وزىڭنەن باستا
«كۇيەۋدەن اجىراسقانمىن. جاسىم وتىز بەستە, ءبىر بالام بار. تۇرمىس قۇرىپ, جاقسى وتباسى بولعىم كەلەدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن ءبىراز جىگىتتەر كەزدەستى, بىراق ۇيلەنۋ تۋرالى اڭگىمە بولمادى. جولىم بولماي ءجۇر» – دەگەن حات كەلدى. وتىز جاستان كەيىن ادامنىڭ ءومىر-وزەندە ەركىن ءجۇزۋى قيىنداي باستايدى, تاعدىر تۇزاعىنان اياق الىسى اۋىرلايتىن كەز بولادى ەكەن. «كارما» دەگەن تۇسىنىك بار. قازاقشا تۇسىندىرسەم, كۇنالار جيىنتىعىنىڭ ادام ومىرىنە اسەرى. ول شاراپات بولىپ تيە مە, كەسەپات بولىپ جابىسا ما, بەيمالىم. سول ءۇشىن ۇنەمى جان دۇنيەڭىزدى تازالاپ وتىرۋ كەرەك. ادام رۋحاني وسكەن سايىن نيەتى تۇزەلىپ, جۇرەگى جۇمسارعان سايىن, جاقسى بولا بەرگەن سايىن كۇنالارى كەشىرىلىپ, كارماسى تازارادى. ءار ادام ىشتەي ءوزىنىڭ قانداي ەكەنىن بىلەدى. سىرتىڭنان جاقسىمىن دەپ جار سالعانىڭمەن, كەمشىلىكتەرىڭدى ىشتەي مويىنداپ تۇراسىڭ. ىشتەي دە, سىرتتاي دا كەرەمەت جان بولعانعا نە جەتسىن؟ جاقسى قاسيەتتەردى بويىڭا سىڭىرگەندە عانا جولىڭ اشىلىپ, الدىڭنان عاجاپ ادامدار شىعاتىن بولادى.
2000 جىلدارى ەزوتەريكانى جاڭا زەرتتەپ, تانىسا باستاعان جىلدارى ۆيزۋاليزاتسيا ءادىسىن كوپ قولداندىم. بالا-شاعا قامىمەن ۇيدە, ەشقانداي بيزنەس تۋرالى وي جوق كەزدە, پسيحولوگتار ايتاتىن «ءوز-وزىنە كوڭىلى تولماۋ» «كومپلەكس», «ءوزىڭدى كىنالاي بەرۋ» دەگەندەرگە شومىلىپ جۇرگەن كەزدە بولاشاق قۇرالايدىڭ ادەمى سۋرەتىن ەلەستەتەتىنمىن. ول سۋرەتتە قۇرالاي اپپاق تون كيىپ, اق ادەمى بورىكتە, اپپاق كولىكتە سۇيكىمدى كۇلىمدەپ قاراپ تۇراتىن. قينالعان كەزدەردە جۇرەگىمنىڭ تۇبىندەگى سول سۇلۋ قۇرالايدى الىپ شىعىپ, كۇندەردىڭ كۇنى ارمانىما جەتەرىمە سەنەتىنمىن. قازىر مەندە سونىڭ ءبارى بار. جان دۇنيەمدەگى ۇيلەسىمدىلىكتىڭ ارقاسىندا مەن سول اق كولىكتەگى ادەمى قۇرالايدىڭ دەڭگەيىنە جەتتىم. جەردىڭ ءبىر شەتىندە جىلاپ وتىرىپ حات جازاتىن قىزدارعا ايتقىم كەلەدى: «ءوزىڭنىڭ ەڭ كۇشتى مودەلىڭدى جاساپ شىعارا الاسىڭ!».
بالەنىڭ ءبارى جامان ويدان
ەر ادامدا «وتباسىمدى تاستايمىن» دەگەن وي بولمايدى. جامان وي ءبىرىنشى ايەلدىڭ باسىنا كەلەدى, ال ەركەك ونى ىسپەن دالەلدەيدى ەكەن. مىسالى, «وسى جىگىت مەنىڭ تەڭىم ەمەس, نەگە قۇداي ماعان وسىنداي كۇيەۋ بەرگەن؟» دەپ ويلاپ, ساناڭدا باياعىدا جاقسى كورگەن جىگىتتى ونىمەن سالىستىرىپ جۇرسەڭ, كۇيەۋىڭ باسقا بىرەۋگە كەتۋگە دايىندالادى. سەن ويشا قىدىرتساڭ, ول ىسپەن كورسەتەدى. سوندىقتان, قىزدار, الدىمەن ءوز ويىمىزدى, سانامىزدى تازالايىق. ءبىزدە ءبارى جاقسى بولاتىنىنا شىنايى سەنەيىك. سەنىم – ۇلى كۇش.
جازىپ العان
باقىتگۇل باباش,
«ەگەمەن قازاقستان»
اتىراۋ
