ءيا, ايتۋدان دا, جازۋدان دا كەندە ەمەسپىز. الايدا, كوپشىلىكتىڭ قونىمدى ۇسىنىس-پىكىرلەرىن تىڭدار قۇلاق تابىلماي تۇر. كەلمەسكە كەتكەن كەڭەستىك داۋىرمەن قوش ايتىسقانىمىزعا تالاي ۋاقىت ءوتسە دە, قازاق حالقى ءۇشىن قاسىرەت-قايعىسى باسىم كەزەڭدى ەسكە امالسىز ءتۇسىرەتىن سىرەسكەن اتاۋلاردىڭ مۇرتى بۇزىلار ەمەس. تەرىسكەي وڭىردە 70-تەن استام ەلدى مەكەن ءالى كۇنگە دەيىن پاتشالىق ءجانە توتاليتارلىق سيپاتتاعى اتاۋلارعا يە. ودان بولەك, ءبىر لەنيننىڭ اتىندا – 79, سوۆەت اتاۋىن يەلەنگەن – 74, كومسومول قۇرمەتىنە قويىلعان – 68, وكتيابر دەپ اتالاتىن 52 اۋىل مەن كوشە اياق باسقان سايىن كەزدەسەدى. مۇنداي ۇستانىم تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ ۇستانعان باعىتىنا مۇلدەم ساي كەلمەيتىنىن جەرگىلىكتى بيلىك تۇسىنگىسى كەلمەي مە, ءالدە نەمكەتتىلىك پە, باعامداي بەرىڭىز.
ارينە, تاۋەلسىزدىكتىڭ شيرەك عاسىر بەدەرىندە ونوماستيكا سالاسىندا قىرۋار ءىستەردىڭ اتقارىلعانىن جوققا شىعارمايمىز. دەگەنمەن, جەدەل شەشىمىن تاباتىن تۇيتكىلدى ءماسەلەلەر ءالى جەتىپ-ارتىلادى. الىسقا بارماي-اق ءوزىم تۇرىپ جاتقان پەتەرفەلد اۋىلىنان مىسال كەلتىرەيىن. جاقىندا اۋىلدىق وكرۋگتە وتكەن جينالىستا ەسكىرگەن كوشە اتاۋلارىن وزگەرتۋ جايى تالقىلاندى. وكتيابرسكايا, كومينتەرن سىندى كوشەلەردىڭ اتاۋىن اۋىستىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. بۇعان دەيىن تۇرعىنداردىڭ ەنجارلىعى العا تارتىلىپ كەلگەن. مەنىڭ ويىمشا, دۇرىس ءتۇسىنىك جۇمىستارى جۇرگىزىلسە, جۇرتشىلىق قارسى ەمەس. بار گاپ قۇجات اۋىستىرۋ شارالارىنا قاراجاتتىڭ تاپشىلىعى قولبايلاۋ بولىپ تۇرعان سەكىلدى. وسى سەبەپتى جەرگىلىكتى بيلىك ق ۇلىقسىز, ەنجار. ءوزىم تۇراتىن وكتيابرسكايا كوشەسىنە قازاقتىڭ ۇلى اقىنى, كەمەڭگەر اعارتۋشى, جەرلەسىمىز ماعجان جۇماباەۆتىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىسىم قولداۋ تاپپاي كەلەدى.
پەتەرفەلد اۋىلىنىڭ اتاۋىن وزگەرتۋدى دە قولعا العان ءجون بولار ەدى. كوز كورگەندەردىڭ ايتۋىنشا, 1908 جىلى وسى اۋماقتان جەر ساتىپ العان نەمىس كوپەستىڭ اتىن ەستە قالدىرۋ ءۇشىن پەتەرفەلد (پەتروۆو پولە) دەپ اتاپ كەتكەن. ودان بۇرىن بۇل ماڭايدا قازاق اۋىلى بولعان. ەسكى قورىمنىڭ ءالى كۇنگە دەيىن ساقتالۋى – ءسوزىمنىڭ ايعاعى. مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «ەل بولامىن دەسەڭ, بەسىگىڭدى تۇزە!» دەگەن عيبراتتى ءسوزى بيلىك تۇتقاسىن ۇستاعاندارعا وي سالسا كەرەك-ءتى.
كوكىرەگىمە شەمەن بولىپ قاتقان جايلاردى اق قاعاز بەتىنە ءتۇسىرىپ, اۋداندىق «قىزىلجار» گازەتىنە جولداعان ەدىم. گازەتكە بەتتەلىپ, شىعىپ بارا جاتقان ماقالانى اۋداندىق ىشكى ساياسات ءبولىمى مەڭگەرۋشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ا. كريۆوروتكو الدىرىپ تاستاعان. ول وسى ارەكەتىمەن اتا زاڭىمىزدا تايعا تاڭبا باسقانداي انىق جازىلعان ازاماتتاردىڭ ءسوز, شىعارماشىلىق بوستاندىعىنا شەكتەۋ جاساپ وتىرعان جوق پا؟
زاڭ نورمالارىن كوپە-كورنەۋ اياققا باسقان شەنەۋنىكتىڭ بۇل قىلىعىنا جاۋاپتى ورىندار نە ءۋاج ايتار ەكەن؟
ساعات قۋاندىقوۆ,
اۋىلدىق وكرۋگ جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستىڭ مۇشەسى
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى,
قىزىلجار اۋدانى,
پەتەرفەلد اۋىلى
