قازىر ەل ىشىندە «زەينەتاقى قورىنداعى مول قاراجات تالان-تاراجعا ءتۇسىپتى, ەندى ەشكىم دە الا المايدى ەكەن» دەگەندەي اڭگىمە كوپ. بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى استانا فيليالىنىڭ ماماندارى وسىنداي الىپ-قاشپا اڭگىمەگە نۇكتە قويعانداي بولدى. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس زەينەتاقى جارنالارىنىڭ ساقتالۋىنا تولىق كەپىلدىك بار. 1998 جىلدان باستاپ قازاقستاندا بىرنەشە زەينەتاقى قورى بولعانى بەلگىلى. جارناماسى جاقسى بولسا, سالىمشىلار ءبىر قوردان ەكىنشىسىنە وڭاي اۋىسا بەرەتىن ەدى. وسىعان 2013 جىلى توقتاۋ قويىلدى. قاپتاعان زەينەتاقى قورلارى بىرىڭعاي جيناقتاۋ جۇيەسىنە بىرىكتىرىلىپ, اكتسيونەرلىك قوعامعا اينالعان بولاتىن. بۇل قوردىڭ قۇرىلتايشىسى ءارى ونداعى جارنالاردىڭ ساقتالۋىنا كەپىلدىك بەرۋشى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى.
– تاعى ءبىر باسا ايتاتىن ماسەلە – زەينەتاقى قورى تەك زەينەت جاسىنداعى ادامدارعا عانا قاتىستى دەگەن قاتە تۇسىنىك بار. جوق, بۇل ۇلكەندەرگە دە, جاستارعا دا قاتىستى. جۇمىس بەرۋشىلەر ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ادامدار ءۇشىن اي سايىن زەينەتاقى جارناسىن اۋدارۋعا مىندەتتى. ەكىجاقتى كەلىسىمشارتتا بۇل تايعا تاڭبا باسقانداي كورسەتىلۋى ءتيىس. كەيبىر جاستار «نەگە ءبىزدىڭ شوتىمىزعا جارنا تۇسپەگەن؟» دەگەن ساۋال قويادى. بۇل سۇراقتى وزدەرىنىڭ جۇمىس بەرۋشىلەرىنە قويۋ كەرەك. بۇعان ءبىز ارالاسا المايمىز, بۇل سالىق ورگاندارى مەن باسقا دا ءتيىستى تەكسەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ قۇزىرەتىنە جاتادى, – دەيدى «بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى» اكتسيونەرلىك قوعامى استانا فيليالى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى مۇرات ءشارىپوۆ. – ءبۇگىنگى «اشىق ەسىك» كۇنىن كوپشىلىكتىڭ بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنا بايلانىستى وسىنداي ساۋالدارىنا ناقتى جاۋاپ بەرۋ ءۇشىن ارنايى ۇيىمداستىردىق.
كوپ ادام ءوزىنىڭ جەكە زەينەتاقى شوتىندا قانشا جارنا جيناقتالعانىن بىلە بەرمەيدى. وعان ءمان بەرمەيتىندەر دە از ەمەس. ال, نەگىزىندە بۇل تۋرالى اقپارات الۋدىڭ ەشقانداي دا قيىندىعى جوق. ونىڭ ءتۇرلى جولدارى بار. سونىڭ ءبىرى – ءموبيلدى قوسىمشا. Android, iOS جانە Windows Phone وپەراتسيالارى بويىنشا سمارتفوندار مەن پلانشەتتەرگە ءبىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى ماماندارى ازىرلەگەن اقپاراتتاردى ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى الۋعا مۇمكىندىك بار. سونداي-اق, زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ تۋرالى شارتتا نەمەسە وتىنىشتە كورسەتىلگەن ەلەكتروندى پوشتا بويىنشا دا اقپاراتتار الۋعا بولادى. قاجەت دەسەڭىز, مەكەن-جايىڭىزعا پوشتا ارقىلى جىبەرەدى. دەمەك, بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنا بايلانىستى جان-جاقتى جانە تولىق اقپارات الۋعا مۇمكىندىك بار دەگەن ءسوز. وسى ارقىلى اركىم ءوز زەينەتاقى شوتىنداعى دەرەكتەردى تەكسەرە الادى. جارنا ۋاقتىلى اۋدارىلماي جاتسا, دابىل قاعۋىنا بولادى. «اشىق ەسىك» كۇنىنە وسىنداي جاعدايعا تاپ بولعاندار ادەيى كەلگەن ەكەن. ولار زەينەتاقى جارنالارى ءتۇسىپ جاتىر ما, جوق پا, دەر كەزىندە اقپارات الماعان, تەكسەرمەگەن. ناتيجەسىندە بىرنەشە ايدىڭ زەينەتاقى جارناسى اۋدارىلماعانى بەلگىلى بولعان. سول ەكى ورتادا ولار جۇمىس ىستەيتىن كومپانيا بانكروتقا ۇشىراعان. مۇنداي جاعداي كوپتەگەن ەڭبەك ۇجىمدارىنا ءتان. وسىندايعا تاپ بولماس ءۇشىن شوتىڭىزدى اي سايىن قاداعالاپ, ءتيىستى اقپاراتتاردى العان ارتىق بولمايدى.
«جيناقتالعان قاراجاتتى قاي ۋاقىتتا جانە قانشا ءمولشەردە الۋعا بولادى؟». «اشىق ەسىك» كۇنىنە كەلۋشىلەردىڭ كوبى وسىنداي ساۋالعا جاۋاپ العىسى كەلدى. بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى بويىنشا تولەمدەر زاڭ شەڭبەرىندە ورىندالادى. سالىمشى زەينەتكەرلىككە شىققان كەزدە جيناقتاۋشى زەينەتاقى شوتىنان 844 440 تەڭگەنى الۋعا مۇمكىندىگى بار. ەگەر شوتىنداعى قارجى بۇدان كوپ بولسا, ونى ءتيىستى تارتىپپەن بىرتە-بىرتە الادى. بۇل ەڭ ءتومەنگى زەينەتاقىنىڭ 30 ەسە مولشەرى. ەگەر سالىمشى قايتىس بولعان جاعدايدا ونىڭ جيناعان جارناسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپكە ساي مۇراعا قالدىرىلادى.
قامسىز قارتتىق ءۇشىن بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنىڭ ورنى ەرەكشە ەكەنىن تۇسىنگەن ابزال.
عالىم ومارحان,
«ەگەمەن قازاقستان»
استانا
