كەزدەسۋدى اشقان ق.ءمامي ۇلت جوسپارىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە الەمدەگى ەڭ وزىق 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ ءۇشىن قازاقستاندا اۋقىمدى رەفورمالار ءجۇرىپ جاتقاندىعىن اتاپ ءوتتى. ول قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىن «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ قىزمەتى قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعانىنا اۋداردى. احقو بۇكىل ورتالىق ازيا ايماعى ءۇشىن قارجىلىق حابقا اينالۋى جانە الەمدەگى الدىڭعى قاتارلى 20 قارجى ورتالىعىنىڭ قاتارىنا ەنۋى ءتيىس.
«ۇلت جوسپارىنىڭ 24-قادامىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا استانادا حالىقارالىق اربيتراج ورتالىعى قۇرىلماق. ورتالىق جانىنان انگلوساكسوندىق قۇقىق جۇيەسى مەن سوت ءىسىن جۇرگىزۋدە اعىلشىن ءتىلى قولدانىلاتىن قارجى سوتىن قۇرۋ ارقىلى ينۆەستيتسيالىق داۋلاردى شەشۋ كوزدەلىپ وتىر. وسىعان وراي انگلوساكسوندىق قۇقىق جۇيەسىن زەردەلەۋ ماقساتىندا شەت ەلدە ارنايى تاعىلىمدامادان وتكەن سۋديالار كونتينگەنتىن دايارلاۋ قاجەتتىلىگى تۋىندادى», – دەدى ق.ءمامي.
شەت ەلدەردە كادرلار دايارلاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق كوميسسيا جۇمىسى تۋرالى ايتقان سوزىندە گ.ابدىحالىقوۆا قازىرگى تاڭدا «بولاشاق» حالىقارالىق ستيپەندياسى بويىنشا باسىم ماماندىقتار تىزبەسىنە «سۋديالار مەن سوت جۇيەسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى» ساناتىن قوسۋدىڭ ايرىقشا وزەكتى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.
«بۇل مەملەكەت باسشىسىنىڭ زاڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە قازاقستانداعى ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ بويىنشا العا قويعان مىندەتىن تابىستى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ سۋديالارى مەن قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ودان ءارى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», – دەدى مەملەكەتتىك حاتشى.
كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ جوعارعى سوتپەن بىرلەسىپ سوت جۇيەسىنىڭ سۇراۋى بويىنشا تاعىلىمدامانى ۇيىمداستىرۋ باعىتىندا اتقارعان جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى تۋرالى حاباردار بولدى.
ءوز سوزىندە احقو باسقارۋشىسى ق.كەلىمبەتوۆ حالىقارالىق قارجى ورتالىعىن قۇرۋدا ادامي كاپيتالدىڭ الەۋەتى ماڭىزدى ءرول اتقاراتىندىعىن, سوندىقتان دا, احقو ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىمەن ءبىرلەسىپ ارنايى باعدارلاما ءازىرلەگەندىگىن اتاپ ءوتتى.
«ەل ەكونوميكاسىنا قارجىلىق رەسۋرستاردى تارتۋ جانە كاپيتالدىڭ جاڭا لەگىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا احقو-عا جوعارى بىلىكتى ماماندار قاجەت», – دەدى ق.كەلىمبەتوۆ.
كەزدەسۋدە جوعارعى سوتتىڭ سۋدياسى ماديار بالكەن تاعىلىمدامانى ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىن ۇيلەستىرۋ بويىنشا اتقارىلعان جۇمىستار تۋرالى باياندادى.
«تاعىلىمداما باعدارلاماسى دۋباي حالىقارالىق قارجى ورتالىعى جۇمىسىنىڭ ءتاجىريبەسى ەسكەرىلە وتىرىپ ءازىرلەنگەن. تاعىلىمداما باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ستيپەندياتتار اعىلشىن تىلىندە ءىس قاعازدارىن جۇرگىزۋ, اعىلشىن سۋديالارىنىڭ جۇمىس قاعيداتتارىن, قۇقىق ۇستەمدىگى ماسەلەسىن, سوتتىڭ زاڭ شىعارۋ جانە سوتتىڭ ۇلگىلىك ءىسىن, كوممەرتسيالىق قۇقىقتىڭ ءتۇرلى سالالارىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن (كەلىسىمدىك, بانكتىك, قارجىلىق), اعىلشىن ازاماتتىق پروتسەستەرىن, حالىقارالىق اربيتراجدىق قۇقىقتى زەرتتەيتىن بولادى. سونىمەن قاتار, ستيپەندياتتار ءۇشىن ۇلىبريتانيانىڭ سوتتارىندا, جەتەكشى زاڭگەرلىك قاۋىمداستىق پەن ادۆوكاتتار كەڭسەلەرىندە ۇزاق مەرزىمدى تاجىريبەدەن ءوتۋ جوسپارلانىپ وتىر», – دەدى م.بالكەن.
كەزدەسۋدە ستيپەندياتتار اتىنان استانا قالاسى الماتى اۋداندىق سوتىنىڭ سۋدياسى دانيار حوپاباەۆ, مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتىنىڭ سۋدياسى گۇلنار ساتباەۆا جانە دەپارتامەنتتىڭ حالىقارالىق بايلانىستار سەكتورىنىڭ مەڭگەرۋشىسى اديا رامازانوۆا ءسوز الىپ, ولار كاسىبي قىزمەتتى جاقسارتۋ ءۇشىن تاعىلىمدامانىڭ ايرىقشا ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى جانە ونى ويداعىداي وتكەرۋ ءۇشىن بارلىق كۇش-جىگەرلەرىن جۇمسايتىندىقتارىن ايتتى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»