23 ءساۋىر، 2011

قىر استىنداعى قاربالاس

243 رەت كورسەتىلدى
شۋاقتى كوكتەم سولتۇستىك وڭىرگە دە جەتىپ، قىرداعى قاربالاس كوبەيە تۇسكەن. ديقاندار دالا جۇمىستارىن ساپالى اتقارۋعا تاس-ءتۇيىن كىرىسكەن. كۇزگى جاۋىن-شاشىننىڭ، قىستاعى قاردىڭ مولدىعى كوڭىلگە قۋانىش ءۇمىتىن ۇيالاتقانىمەن، تۇقىمدى قاشان جەرگە سىڭىرگەنشە تىنىم تابار ەمەس. ولار جىلداعى ءداستۇر بويىنشا جاۋاپتى ناۋقان الدىندا كەلەلى مىندەتتەردى انىقتاۋ، شەشۋ جولدارىن بەلگىلەۋگە ارنالعان جيىنعا قاتىسۋعا دا ۋاقىت تاپتى. وعان اۋدان اكىمدەرى، ءىرى اگروقۇرىلىم باسشىلارى شاقىرىل­عا­نىن ەستىپ، «ە، باسە» دەستى. اۋىل شارۋا­شىلىعى مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حات­شىسى ەۆگەني امان باستاعان باسقارما، كورپوراتسيا جەتەكشىلەرى كەلگەنىن جاق­سىلىققا جورىدى. ساليقالى باسقوسۋ باس­تالار الدىندا پوگودين ورىس دراما تەاترى الدىندا اۋىلشارۋاشىلىق تەح­نيك­الارى مەن سولتۇستىك قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى تاجىريبە ستانساسى ۇسىن­عان ءداندى، مايلى جانە جەمازىقتىق دا­قى­لدارى كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى. وتان­دىق اۆتوموبيلدەر مەن ماشينە جاساۋ كاسىپورىندارىنىڭ ونىمدەرى دە كورسەتىلدى. كەڭەيتىلگەن كەڭەستى وبلىس اكىمى سەرىك ءبىلالوۆ اشىپ، ەل­باسى ن.نازارباەۆتىڭ حا­لىققا ارناعان جول­داۋ­ىندا اۋىل شارۋا­شىلىعىن دامىتۋعا زور ءمان بەرىلگەنىن، ەڭبەك ونىمدىلىگىن، مال شارۋا­شى­لىعىنىڭ ەكسپورت­تىق الەۋەتىن ارتتىرۋ، ازىق-ت ۇلىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ باسىم باعىتتار بولىپ قالا بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. «بي­ىلعى كوكتەمگى تۇقىم سەبۋ ناۋقانىن ويداعى­داي اتقارۋعا ۇكىمەت تا­را­پىنان جان-جاقتى قول­داۋ كورسەتىلىپ وتىر. ارزانداتىلعان باعامەن ديزەل مايىن جەتكىزۋ، نەسيەلەۋ، وسىمدىك شارۋاشىلىعىن سۋبسيديالاۋ شا­رالارى شەشىم تاپتى. قالعان جۇمىس­تار­دىڭ ويداعىداي اتقارىلۋى وزىمىزگە باي­لا­نىستى»، دەدى سەرىك سۇلتانعازى ۇلى. اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ جانە كوكتەمگى دالا جۇمىستارىن وتكىزۋ ماسەلە­لەرىنە ارنالعان كەڭەيتىلگەن جيىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ايداربەك ساپاروۆ بايانداما جاساپ، الداعى مىندەتتەر جايلى ايتىپ بەردى. بيىلعى ەگىستىك القاپ 4 ميلليون 532 مىڭ گەكتاردى قۇراپ وتىر. ونىڭ ىشىندە ءداندى داقىلدار – 3،9 ميلليون گەكتار. بۇدان تىسقارى مايلى، جەم­ازىق، ءداندى-بۇرشاق داقىلدارىن كوبەيتۋ كوزدەلگەن. 2 ميلليون القاپقا قار توق­تاتىلىپ، 3،3 ميلليون گەكتار جەرگە ىلعال ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسى قولدانىلعان. قاجەتتى 546 مىڭ توننا تۇقىم سەبۋ كون­ديتسياسىنا جەتكىزىلگەن. وبلىستىڭ اگرو­ونەركاسىپ كەشەنىن قولداۋعا 6،6 ميلليارد تەڭگە بولىنسە، 4،8 ميللياردى – وسىمدىك شارۋاشىلىعىنا تيەسىلى. ءبىر ميلليارد تەڭگەگە 131 تەحنيكا الىنىپ، كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنىڭ 70-75 پايىزى وسى زا­مانعى كەشەندەرمەن اتقارىلاتىن بولا­دى. سوڭعى 4 جىلدا سىيىمدىلىعى 283 مىڭ توننالىق 14 ەلەۆاتور ىسكە قوسىلدى. تاعى 4 استىق قابىلداۋ پۋنكتى سالىنۋدا. كەڭەستە ءسوز العان «ازىق-ت ۇلىك كەلى­سىم-شارت كورپوراتسياسى» اق-تىڭ باس­قارما توراعاسى بەيبىتحان قاب­دىر­اح­مانوۆ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن نە­سيەلەۋ تالاپقا ساي جۇرگىزىلىپ جاتقا­نىن، بيىل 39 ميلليارد تەڭگە ءبولىن­گەنىن، قىزىلجار وڭىرىنەن 4 ميلليارد تەڭگەگە ۇسىنىس تۇسكەنىن، بۇل ءالى ازدىق ەتەتىنىن جەتكىزدى. ول ءبىر توننا استىقتىڭ ساتىپ الۋ باعاسى 25 مىڭ تەڭگەگە بەلگىلەنگەنىن، تۇپكى باعانى رىنوك انىقتايتىنىن مالىمدەدى. «ا.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتا­لى­عى» رمك ديرەكتورى جەكسەنباي قاس­قىرباەۆ، «قازگيدرومەت» رمك اگرومەتەورولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ساكەن بايشولانوۆ، تاعى باسقالارى جازداعى اۋا رايىنا قاتىستى مالىمەتتەر بەرىپ، بولجامدار ءبىلدىردى. ديقاندار الدىندا اۋىل شا­رۋا­شىلىعى مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حات­شىسى ە.امان سويلەپ، سولتۇستىك­قازاق­ستان­دىقتاردىڭ ەگىن سەبۋ ناۋقانىنا تىڭ­عىلىقتى دايىندالعانىن، ەندىگى مىندەت كوكتەمنىڭ ءار كۇنىن ءتيىمدى پايدا­لانىپ، ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقارۋعا تىرەلەتىنىن جەتكىزىپ، ساتتىلىك تىلەدى. ءومىر ەسقالي. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار

ءمانى ەرەكشە سەمينار

ساياسات • بۇگىن، 08:28

قاراۋسىز بالا قايدان شىعادى؟

ساياسات • بۇگىن، 08:26

قوعامدىق باقىلاۋ كۇشەيەدى

ساياسات • بۇگىن، 08:24

Fitch راستادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 08:22

جەكە تۇلعا بانكروتتىعى

قوعام • بۇگىن، 08:14

بارلىق ۇيگە جىلۋ بەرىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 08:12

جىلىتۋ قۇرالدارى جونەلتىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 08:10

ەڭبەك پەن تاربيە – ەگىز ۇعىم

ايماقتار • بۇگىن، 08:06

قايتا كۇشەيگەن كوروناۆيرۋس

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 08:04

وقۋ ورداسىنىڭ بەلەسى

ايماقتار • بۇگىن، 08:02

تاريحى تەرەڭ، ءبىلىمى بەرەن

ءبىلىم • بۇگىن، 08:00

سىرباز سۋرەتكەر

ادەبيەت • بۇگىن، 07:59

قاجىمۇقان مەن كارل

ادەبيەت • بۇگىن، 07:56

اڭىزعا بەرگىسىز عۇمىر

قوعام • بۇگىن، 07:54

قۇندىزعا قۇرىلعان فوتوتۇزاق

ايماقتار • بۇگىن، 07:48

تاۋ-تاۋ قوقىس كادەگە جاراسا...

ەكولوگيا • بۇگىن، 07:46

مادەني دەمالىس

قوعام • بۇگىن، 07:44

سۋرەتتەگى وي ساۋلەسى

ونەر • بۇگىن، 07:40

جۇلدەگەر اتاندى

سپورت • بۇگىن، 07:38

كىشى «كۇمىسكە» يە بولدى

سپورت • بۇگىن، 07:36

جەڭىس جالعاسىن تاپتى

سپورت • بۇگىن، 07:34

تارتىسقا تولى تۋرنير

سپورت • بۇگىن، 07:30

ۇلت ۇستازى ۇلىقتالدى

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • كەشە

الماتىنىڭ اۋاسى

ەكولوگيا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار