ۇلت رۋحىن ءوسىرىپ, حالىق اماناتىن اقتاعان

«دەگدار ادام ءۇش نارسەدەن قايمىعادى: كوكتىڭ قۇدىرەتىنەن, ۇلىلاردىڭ بولمىسىنان, دانا­لار­دىڭ سوزىنەن», دەپتى كونفۋتسي. وسى كوكتىڭ قۇدىرەتىنە سەنىپ, ۇلىلاردىڭ بولمىسىنا ۇيىپ, دا­نا­لاردىڭ سوزىنە دەن قويىپ, ءتىل تاع­دىرى – ەل تاعدىرى دەپ ءتۇن ۇي­قى­سىن ءتورت ءبولىپ, بۇل ۇمتى­لىس­تىڭ, قۇلشىنىستىڭ ءبارىن ۇلتتىڭ رۋحىن وسىرۋگە, حالىقتىڭ امانا­تىن اقتاۋعا ارناعان ازاماتتىڭ ءبىرى – سۇلتان ءشارىپ ۇلى ورا­زالى دەر ەدىك. قاراپايىم جۋرناليستەن مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, بەلگىلى جازۋشى دارە­جە­سىنە دەيىن كوتەرىلگەن ونىڭ 70 جىلدىعى ەلورداداعى كونگرەسس حولل سا­رايىندا «ءتىل ساردارى» اتتى تا­قىرىپپەن ءوتتى. مۇنداي يگىلىكتى ىسكە جاناشىر بولعان استانا قالاسىنىڭ اكىم­دىگى جانە ءتىل باس­قارماسى ەكەنىن ايتا كەتكەنىمىز ابزال. شىڭعىستاۋدىڭ شىرايىن كىرگىزىپ قانا قويماي, تورتكۇل ءدۇ­نيە­گە داڭقىن شىعارعان اباي, ءشا­كا­رىم, مۇحتار ەلىندە ومىرگە كەلىپ, قار­شادايىنان قازاقتىڭ باسىنا تونگەن قاسىرەتتى كوزىمەن كورىپ, كوڭىلىنە ءتۇيىپ, كەيدە بۇل قالاي بولدى دەپ ساناسى سان بولىنگەن سۇل­تان ءشارىپ ۇلىنىڭ مەرەيلى تو­يى­نىڭ تورىنەن وعان ءىلتيپات ەلدىك تۇرعىدا كورسەتىلدى. پارلامەنت سە­ناتىنىڭ توراعاسى قاي­رات ءما­مي­دىڭ قۇتتىقتاۋىن ءتور­اعا ورىن­با­سارى مۇحامبەت كوپەەۆ جەتكىزسە, ءماجىلىس توراعا­سى ورال مۇ­حا­مەد­جانوۆتىڭ ىستىق ءىلتي­پا­تىن دەپۋتات الدان سمايىل وقىپ بەردى. ال پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باس­شى­سىنىڭ ورىنباسارى ماۋلەن ءاشىم­باەۆتىڭ جۇرەكجاردى ءسوزىن اكىم­شى­لىكتىڭ ىشكى ساياسات ءبولى­مى­نىڭ مەڭ­گەرۋشىسى دارحان مىڭباي جەتكىزدى. بۇدان كەيىنگى ءسوزدى سەناتور قۋانىش سۇلتانوۆ الىپ, زامان­دا­سى تۋرالى اعىنان جارىلدى. ونىڭ ءسوز جاتتاعان بالادان ۇلت­تىق ءتىلدىڭ ۇرانشىسىنا  اينال­عانىن جەتكىزدى. مۇحتار اۋەزوۆ اتىن­داعى ادەبيەت ينستي­تۋتى­نىڭ دي­رەكتورى, اكادەميك سەيىت قاس­قاباسوۆ, جازۋشىلار وداعىنىڭ اتىنان اقىن نەسىپبەك ايت ۇلى ءسوز الىپ, سىي-سياپات جا­سا­دى, جىر­دان شاشۋ شاشتى. سول سەكىلدى بايلانىس جانە اقپارات ءمينيسترى ا.جۇماعاليەۆتىڭ, «قا­زاق­ستان» ۇلتتىق ارناسىنىڭ ار­نايى قۇرمەتى كورسەتىلدى. كەشتە سۇلتەكەڭ تۇسىرگەن ادەبي حابارلاردان ع.مۇسىرەپوۆپەن, ع.مۇس­­تافينمەن, ءى.ەسەنبەرلينمەن, ت.احتانوۆپەن, رەجيسسەر ا.توق­پانوۆ­پەن قايتا جۇزدەسىپ, ش.ايتماتوۆ­تىڭ, ق.كۋليەۆتىڭ, م.كارىمنىڭ دي­دار­لارىن كورۋ ەرەكشە اسەرگە ءبو­لەدى. شىڭعىستاۋدىڭ شەجىرەلى كو­رى­نىسى, قالامگەردىڭ ءتىل تۋرالى وي تول­عامدارى دا كوپ نارسەنى اڭ­عارتتى. ايتىلعان تىلەكتەر, كور­سە­تىلگەن كورىنىستەر انمەن ادىپتەلىپ, جىر­مەن تۇيىندەلىپ وتىردى. ءاسى­رەسە, ق.ىبىشەۆتىڭ ورىنداۋىن­داعى ابايدىڭ «سەگىز اياعى», وزگەگە تاستاي ءتۇيىلىپ, تۇينەكتەي تيگەن, قا­زاق­تى توڭىرەگىنە ۇيىرگەن يمان­جۇسىپتىڭ «ەرەيمەنتاۋىن» د.مۇ­قانوۆ اۋەلەتكەندە ارعى-بەر­گى تاريح كوز الدىڭنان جىلىس­تا­دى. گ.سا­رينا م.جانبولاتوۆتىڭ «ءان دوم­بىرا­سىن» «ءتىل بىلگىشىم, بۇلبۇل قۇ­سىم, جەز تاڭدايىم, بوز تور­عايىم» دەپ شىرقاسا, ق.بۇ­عىباي م.شاحانوۆتىڭ «رۋح پەن ءتىل» ات­تى ءانىن «ءدىلىڭدى, ءتىلىڭدى جو­عالت­ساڭ, جوعالتاسىڭ جوعالتا­سىڭ ءبا­رىن» دەپ شىرقاۋ كوككە كو­تەرگەندە زال ءىشى ەرەكشە تەربەلدى. كەشتى تۇيىندەگەن سۇلتان ءشا­رىپ­­ ۇلى ءبىر اسىل اعاسىنىڭ جاۋاپ­­تى قىزمەتكە بارعاندا قى­لىش­تىڭ جۇزىندەي وتكىر جۇمىسقا كەلىپسىڭ, قۇتتى بولسىن, سول وتكىر جۇزبەن بىرەۋدىڭ جانىن جارالاپ الما, ابى­رويمەن كەلىپ, ابىرويمەن كە­تۋ­­دىڭ ءوزى ابىروي, دەگەنىن ەسكە ءتۇ­سىرىپ: مەنىڭ العا ۇستاعان ومىرلىك قاعيدام وسى بولدى. سودان تايماي, تايسالماي جەتپىس دەگەن جاسقا كەلىپپىن. وسى ارادا ءسوزىمدى مەن ەمەس, ەل سويلەدى, سول ءۇشىن باسىمدى يەمىن, دەدى. سۇلەيمەن مامەت.