رۋحاني قۇندىلىق قاينارى

بۇگىن – دۇنيەجۇزىلىك كىتاپ كۇنى قازىرگى تاڭدا اعا بۋىن وكىلدەرى تاراپىنان «كەيىنگى جاستار كىتاپ وقىمايتىن بولىپ بارا­دى» دەگەن پىكىردى ءجيى ەستيتىن بول­دىق. زامانداستارىمىز­دىڭ قولى­نان قولدان-قولعا ءوتىپ توزعان توم-توم كىتاپتاردى كور­مەي­تىن بولعان­دىقتان, بۇل پىكىر­دىڭ جانى بار. ەندى سوڭعى كەزدە قالىپتاس­قان «كىتاپ وقىماعاننىڭ نە زيا­نى بار, ونسىز دا مال تاۋىپ, ادام بولاسىڭ عوي» دەگەن سىڭارجاق پىكىردى تەرىستەپ كورەلىك. بىرىنشىدەن, كىتاپ وقىپ, ءىلىم ىزدەمەگەن ادام مىندەتتى تۇردە, اقشا تابۋعا, كەز-كەلگەن نارسەدەن پايدا تابۋعا ءۇيىر بولادى. بار اقىل-ەسى قالاي­دا مال تاپسام دەگەن نيەتكە اۋعان مۇنداي ادام ايانىش, وكىنىش دەگەن ۇعىمداردى سەزبەيتىن, وركوكى­رەك, مەنمەن, ساۋاتسىز كۇيىندە قا­لاتىنى بەلگىلى. وسىدان وتىز-قىرىق جىل بۇ­رىن قازاق كىتاپتى كوپ وقيتىن. ەل اۋزىندا جاڭادان شىققان كى­تاپ­تىڭ اتى جۇرەتىن. جۇرتتىڭ ءبارى جاپپاي سونى ىزدەپ, تاۋىپ الىپ وقۋعا قۇمارتاتىن.  الدىڭ­عى ۇر­پاق ادال ماحابباتتى باستان كەشىپ, شىنايى سەزىمنىڭ نە ەكەنىن ءتۇي­سى­نىپ وسكەن. وزگەلەردىڭ الدىن­دا ءبىلىمسىز كورىنبەۋ ءۇشىن, نامىس­قا تى­رىس­قان.  قىسقاسى, ولار كىتاپ وقى­عاندىقتان, مىنەزدەرىندە بيا­زى­لىق, باياندى ومىرگە ۇمتى­لا­تىن­داي جۇمساقتىق, ەلگەزەكتىك بار ەدى. ەندى كىتاپ وقۋ كىسىگە نە بەرەدى دەگەنگە كەلسەك, كىتاپ – ەڭ ال­دىمەن, ادام تاعدىرىنا الاڭ­داۋ­دى ۇيرە­تەدى. ونداعى سانداعان كەيىپ­كەر­لەر­دىڭ تارتىستى ءومىرى, شىتىر­مانعا تو­لى تاعدىرى وي­لانتادى.  وزگە­لەر­دىڭ ومىرىنە بەيجاي قارامايدى. كىتاپ – بەيبىتشىلىك ورنىق­تىرۋ­شى قۇرال. ەگەر ءبىز وسى قالپىمىزبەن كىتاپ وقىماي كەتە بەرەتىن بولساق, كوكىرەگىندە ءومىر ورنەگى ازايعان, يدەيا, مورال قا­يىرشىلىعىنا ۇشىراعان ۇرپاق ءوسىپ شىعۋى مۇمكىن. ەندىگى ءبىر ماسەلە – بىزدە وقي­تىن كىتاپ بار ما؟ ادەبيەتشىلەر اڭسايتىن بۇرىنعى ادەبيەتتىڭ ال­تىن داۋىرىندە تۋعان تۋىن­دى­لار­دى دا قازىر ەشكىم وقىمايدى. حا­لىق­تىڭ كىتاپ وقۋعا قۇلقى جوق. اباي مەن شاكارىمدى, ماحامبەت, مۇح­تار اۋەزوۆ پەن ع­ابيت ءمۇسى­رەپوۆ­تى,  ءىلياس ەسەنبەرلين مەن بەر­دىبەك سوقپاق­باەۆتى, مۇقا­عالي ما­قاتاەۆتى, مۇحتار ما­عاۋين مەن تاحاۋي احتانوۆتاردى وقىماعان ادام – بۇگىنگى ادەبيەت وكىلدەرىنىڭ دە تۋىندىلارىن وقى­مايدى. ال, ادەبيەت بۇقارانىڭ ىعىنا جى­عىل­سا,  بۇگىنگى جاستار جابىلىپ وقيتىن «دۇنيەلەر» جازىلا بەرسە, وندا رۋحاني قۇلدىراۋ باستالار. ەندى ناقتى نە ىستەۋ كەرەك دەگەنگە كەلسەك: ەگەر, ءسىزدى بەيبىت ءومىر مەن وتباسىڭىزدىڭ ەرتەڭگى باقىتى الاڭداتاتىن بولسا, بۇگىن ءبىرىنشى «قۇرباندىعىڭىزدى» شالىڭىز. ول «قۇرباندىق» 1-2 مىڭ تەڭگەنىڭ مولشەرىندە عانا بولماق. بارىڭىز دا, كىتاپ دۇكەنىنەن «باتىرلار جى­رىن» نەمەسە مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «اباي جولىن» ساتىپ الىپ, بالا­ڭىزعا وقىتىڭىز. وقىماسا, «ەرتەڭ­گى قاسىرەتتەن جاقسىلىققا باستاي­تىن بۇگىنگى ايعاي ارتىق», دەپ جو­لىن تابىڭىز. كۇنى بويى تەلەديدار مەن كومپيۋتەردەن كوز المايتىن بالانى ۇزاق وتىرىپ كىتاپ وقۋعا ءبىر ۇيرەت­سەڭىز, وتباسى باقىتىنىڭ كەپىلى سول. رۋحاني تۇرعىدا بايىعان, قازاقتىڭ ساليقالى مىنەزىن ۇناتقان بالا – ەرتەڭ بالە-جالادان امان بولادى. شىڭعىس ۇمبەتاەۆ, سەمەي مەملەكەتتىك پەداگوگيكا­لىق ينستيتۋتىنىڭ قىزمەتكەرى.