تەوريا مەن تاجىريبە ۇشتاستى

وتپەلى كەزەڭنەن ەلىمىز امان ءوتتى. تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىل­­­دىعىنا تولايىم تابىس­تارمەن جەتىپ وتىر. ەلباسى بيىلعى «بو­لا­شاقتىڭ ىرگەسىن بىرگە قالاي­مىز» اتتى جولداۋىندا اۋىل شا­رۋاشىلىعىنا اسا تەرەڭ ءمان بەردى. اسىرەسە, مال شارۋا­شىلى­عىن دامىتۋعا, ەت ءوندىرۋدى ارتتى­رۋ تاپسىرماسى العا قويىل­دى. وسىعان وراي ۇكىمەت ارنايى «سىباعا» باعدارلاما­سىن قولعا الدى. ەكسپورتقا ەت شىعارامىز. ءسويتىپ, الىس-جا­قىن ەلدەردى ەتپەن قامتاماسىز ەتەمىز. بۇل قۇر قيال ەمەس. مەملەكەت­تىڭ الدىنا قويىلعان تالاپ. قىزىلوردا – سىردىڭ بويى­نا ەگىن سالىپ, قىرعا مال جاي­عان ايماق. شارۋاعا قولايلى, ەگىنگە ىڭعايلى جەر. ءبىر عانا كۇرىشىنىڭ وزىمەن اتى التى قۇر­لىققا جايىل­­عان وبلىستىڭ ءبۇ­گىنگى كۇيى دە جامان ەمەس. وب­لىس شەڭبە­رىندە اۋىل شارۋاشى­لى­عى­مەن اينالىسىپ جاتقان شا­رۋا­­شى­­لىقتار باس قوستى. ءسويتىپ اگرو­ونەر­كاسىپ كەشەنى قىزمەتكەر­لەرى­نىڭ سلەتى ءوتتى. وعان كورشى وب­لىستاردان ارنايى قوناقتار كەلدى. سونداي-اق عالىمدار دا قاتىس­تى. جيىن بارىسىندا اۋىل شا­رۋا­شىلىعىنا قاتىستى ماسەلە­لەر قوز­عالىپ, جەتكەن جەتىستىكتەر سا­را­لانىپ, الداعى اسۋلار اي­قىن­دالدى. سىردىڭ جۇرتى رەسپۋبليكا بويىنشا جينالاتىن كۇرىشتىڭ 90 پايىزىن ءوندىرىپ وتىر. ارتىق ايتتى دەمەڭىز, قىزىلوردا وبلى­سى ەلىمىزدى تۇتاستاي كۇرىشپەن قامتۋدا. بىلتىر وبلىس سوڭعى جيىرما جىلدا قول جەتكىزبەگەن ءونىمدى جيناعان. بۇل ايماقتا كۇرىش ءوندىرىسى كۇن ساناپ قارقىن الىپ كەلە جاتىر دەگەن ءسوز. ال ونىڭ دامۋىنا مەملەكەتتىڭ كور­سە­­تىپ وتىرعان كومەگى كول-كوسىر. ماسەلەن, 2003 جىلى وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا مەملەكەتتەن 142,8 ميلليون تەڭگە بولىنگەن ەكەن. بىلتىر بۇل كومەك 2,3 ميلليارد تەڭگەگە جەتكەن. وسىعان سايكەس اۋىل­شارۋا­شىلىق ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىس كولەمى دە ءوسىپ كەلەدى. مىسال ءۇشىن ايتار بولساق, 2000 جىلى اۋىل شارۋا­شىلىعىنىڭ جالپى ءونىمى 8,6 ميلليارد تەڭگەنى قۇراپتى. ەندى 2010 جىلدىڭ دەرەكتەرىنە كوز جۇگىرتىڭىز. بىلتىر اۋىلشارۋا­شىلىق ونىمدەرىنەن 44,2 ميلليارد تەڭگە پايدا تۇسكەن. ساندار وسىلاي سويلەيدى. مال شارۋاشىلىعىندا دا العا جىلجۋ بايقالادى. ناقتى دەرەكتەر كەلتىرەيىك. 2000 جىل­مەن سالىستىرعاندا ءمۇيىزدى ءىرى قارا – 55,1, قوي مەن ەشكى – 44,2, جىلقى – 35,1, تۇيە 56,8 پايىزعا ارتقان.  كەلتىرىلگەن سانعا قاراپ سۇيسىنۋگە بولادى. بىراق وبلىس­تاعى مال باسىنىڭ 96 پايىزى جەكە قولدا. مەملەكەتتىڭ قاراۋىن­داعى مالدىڭ سانى وتە از. دەگەنمەن بۇل ولقىلىقتىڭ ورنىن ەلىمىزدە جۇمىس ىستەي باستاعان «سىباعا» باعدارلاماسى تولتى­رادى دەگەن ءۇمىت بار. سلەتتىڭ نەگىزگى مىندەتى نە؟ اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار ءوندىرۋ­شىلەرى مەن عالىمداردى توننىڭ ىشكى باۋىنداي ارالاستىرىپ, تاجىريبە مەن تەوريانى ۇشتاس­تىرىپ, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ بولىپ تابىلادى. جيىن ءوز مىندەتىن تولىقتاي اقتادى دەۋگە بولادى. ەرجان بايتىلەس. قىزىلوردا وبلىسى.