كامشات اپايدىڭ ەڭبەك جولىنا جاستايىنان قانىق ەدى. قوستاناي وبلىسىنىڭ بوروۆسكي اۋدانىنداعى «حاركوۆسكي» كەڭشارىندا مەحانيزاتور بولىپ ەڭبەك ەتكەن كامشات دونەنباەۆانىڭ ەسىمى قازاقستاندى بىلاي قويعاندا وداققا ءمالىم بولعان زامانىندا.
ونەگەلى ءومىر جولىن قىز بۇرىمىنداي ەتىپ ورگەن ادەمى دە اسەرلى اڭگىمەنىڭ ءبىر تۇسىندا حاباردى جۇرگىزىپ وتىرعان جۋرناليست جىگىت توسىن ساۋال قويعان:
– اپاي, كەشەگى كەڭەس زامانىندا ەتكەن ەڭبەگىڭىزگە وراي سىي-قۇرمەتكە بولەندىڭىز. ابىرويىڭىز اسقاقتادى, مارتەبەڭىز بيىكتەدى. جالپاق جۇرت شىن كوڭىلىمەن ىقىلاس تانىتىپ, قۇرمەت-قوشەمەتىنە بولەدى. ارمانىڭىز دا جوق شىعار. بىراق, مىناۋ جارىق دۇنيەدە ارمانسىز ادام بولمايدى عوي, ءسىزدىڭ كوكىرەگىڭىزدە شىركىن-اي دەيتىن ءبىر ارمان بار ما؟
وسى ءبىر ساتتە تەرەڭ ويدىڭ قۇشاعىنا شومىلعان كامشات اپاي ەش ويلانباستان «بار» دەگەن. جاۋابىن جىلدام بەرگەنىنە قاراعاندا بالكىم, سول ءبىر ارمان كوكىرەكتە سارىتاپ ساعىنىشتىڭ ءتۇيىنى بولىپ جىلدار بويى ءجۇردى مە ەكەن كىم ءبىلسىن. الدە مىنا قىزىلدى-جاسىلدى دۇنيەنىڭ وزىندىك ءلاززاتى مەن كوزىن قۋانتىپ, كوڭىلىن اربايتىن دۇنيە-م ۇلىك بولدى ما ەكەن. بالكىم, كەيىنگى كەزدە بوي تۇزەپ جاتقان, ءسانى مەن سالتاناتى بىرىنەن-ءبىرى اسقان ەكى-ءۇش قاباتتى ءزاۋلىم ساراي ما؟
جوق, بۇكىل عۇمىرىن ماڭدايدان تەرىن سورعالاتىپ ءجۇرىپ تاناپ باسىندا وتكەرگەن اپانىڭ ءازىز جۇرەگىن الديلەگەن ساعىنىشتى ارمان, قول جەتكىزبەيتىن بيىگى باسقا ەكەن. «مەن قايتادان باياعىدا ءوزىم تىزگىندەگەن تەمىر تۇلپارعا تاعى ءبىر وتىرسام با دەيمىن». وسى ءسوزدى ەستىگەندە سازگەر قۇماربەكتىڭ تۇلا بويى تىلمەن ايتىپ جەتكىزگىسىز, وزگەشە ءوڭدى سەزىمگە تۇنىپ كەتكەن. قۇداي-اۋ, تاناپ باسىنداعى شاڭ-توزاڭعا مالىنعان, بەينەتى بەلدەن كەلەتىن, ءزىلماۋىر سالماعى ايەل تۇگىل اپتال ازاماتتىڭ قابىرعاسىن قايىستىرىپ جىبەرەتىن جۇمىسقا دا قۇمارتادى ەكەن-اۋ. اۋەل باستا بۇل جۋرناليست ساۋالىنان كەيىن وزىنشە وي توپشىلاپ ۇلگەرگەن. ال, اپايدىڭ جاۋابى باسقاشا بولىپ شىقتى. سوندا عانا شىن نيەتىمەن ەڭبەك ەتكەن, كەيىن سول ەڭبەكتەن قول ۇزگەن سوڭ باياعى بەينەتكە تولى ەڭبەكتى اڭسايتىن ادام بولاتىندىعىنا قاتتى تاڭىرقاعان. وسى ءبىر ءسات كوڭىل پەرنەسىن جارقىن ويلارمەن جارقىراتىپ جىبەردى.
ءان تۋدى. كوز الدىنا ۇشى-قيىرى جوق شالقار دالا ەلەستەدى. ءان دە سول شالقار دالانىڭ شەتسىز-شەكسىز جالپاق جونىنا جايىلىپ بارا جاتقانداي, سامال جەل قالاي ەسسە, ءان دە سولاي ەسەدى.
ءان نوبايى جان دۇنيەسىن شىمىرلاتىپ, كوكىرەگىن كەرنەگەن سانسىز اۋەن ءبىرتۇتاس بولىپ قۇيىلىپ شىققان سوڭ, ءوزى ات قويىپ, ايدار تاققان «قازاقتىڭ كامشاتى» انىنە ءسوز ىزدەگەن. الدىمەن ەرتەرەكتە شىعارماشىلىق بايلانىستا جۇرگەن بەس-التى اقىنعا قولقا سالعان. ارادا قانشاما ۋاقىت ءوتتى. ءبىرىنىڭ قولى تيمەدى, ءبىرى اۋەندى تىڭداپ كورگەنىمەن, قولىنان كەلمەيتىنىن ايتىپ اقتالدى. وسىلايشا تولعانۋمەن وتكەن تالاي تۇندەردىڭ شىمىلدىعى سىپىرىلدى. ايتەۋىر, «قازاقتىڭ كامشاتىن» قويشىبەك كارباەۆ جازىپ شىقتى. قويشىبەكتىڭ ماماندىعى پوەزيادان ءبىرشاما الىس. ول ىشكى ىستەر سالاسىنىڭ قىزمەتكەرى. ادەتتە, سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قىزمەت ەرەكشەلىگىنە ساي رۋحاني الەمنەن ءسال-ءپال الىس جاتىر دەپ ويلاۋى دا مۇمكىن عوي ەلدىڭ. بىراق, ءان ءسوزى دە ويلاعان جەردەن شىقتى. دۇنيەدە ءسوزى مەن ءانى تارازىنىڭ باسىن تەڭ باسقان شىعارما دۇنيەگە كەلگەن ساتتەگى قۋانىشتان ارتىق نە بار ەكەن شىركىن. قويشىبەكتىڭ قالامىنان تۋعان ولەڭ باس-اياعى جۇپ-جۇمىر, ساۋلە شاشقان دۇنيە ەكەن. اسىرەسە, قايىرماسى.
قىردا تىڭ يگەرىپ,
جۇلدىزدى كۇيگە ەنىپ,
سول ءبىر كەزدەر عاجاپ كۇن!
ارۋ اسىل زاتتى,
نازىك كامشات اتتى,
ءبىر قىزى بار قازاقتىڭ.
بۇل ءاندى قازىر شاحمەت قۇسايىنوۆ اتىنداعى قازاق مۋزىكالىق-دراما تەاترىنىڭ ءانشىسى راشيدا عالىموۆا ورىنداپ ءجۇر.
ءاننىڭ تۋىنا, جازىلۋىنا وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى ساۋلە بورىباەۆا دا كوپ كومەكتەسكەن ەكەن. ول دا اقىل-كەڭەسىن ايتقان. قولداۋىن دا كوپ كورسەتتى. ءدال وسى تاقىرىپتا وبلىستىق مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى قاراتاي تولەكەەۆ تە انگە ءسوز جازعان. بۇل ءاننىڭ تاقىرىبى «كامشات اپا» دەپ اتالادى. ىزگىلىك يىرىمدەرىنە تولى, ادال ەڭبەكتى ايشىقتايتىن, ەڭبەك ادامىنىڭ مارتەبەسىن تاسىتاتىن سىرباز ءان دۇنيەگە كەلدى.
ەگىز ءيىرىمدى, ءبىر ماقساتتى كوزدەيتىن, ءبىر تاقىرىپتى قاۋزايتىن قوس ءاننىڭ شىعۋ تاريحىنان سىزباقتاپ, سىر ايتا كەلە, الدىمەن, قانداي قۇرمەت كورسەتسەك تە ارتىقتىعى بولمايتىن الاشتىڭ ارداقتى قىزى كامشات اپامىزدىڭ سوڭعى كەزدە كوپ ايتىلا بەرمەيتىن ەسىمىن تاعى ءبىر ەل ەسىنە سالىپ, كومپوزيتور قۇماربەك قالقاتاەۆتىڭ جاڭا تابىسى جايىندا قۋانا حابارلاعىمىز كەلدى ءان سۇيەتىن, ونەردى ۇلىقتايتىن جاماعاتقا.
بايقال ءبايادىلوۆ
كوكشەتاۋ
