07 ناۋرىز, 2017

جىلقى تۋرالى جاڭا جوبا جول تارتادى

150 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە «قازاقستان» رترك» اق مەن Clearwater Documentary Inc. كومپانياسىنىڭ بىرلەسكەن جوباسى - «EQUUS» (جىلقى) دەرەكتى تريلوگياسىنا قاتىستى مەموراندۋمعا قول قويۋ شاراسىنا ارنالعان ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. وعان اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ, «قازاقستان» رترك» اق باسقارما توراعاسى ەرلان قارين, كانادالىق رەجيسسەر, انتروپولوگ نايوبي تومپسون مەن پروديۋسەر نۇربول بايمۇحانوۆ  قاتىستى. كەزدەسۋدە «EQUUS» (جىلقى) حالىقارالىق جوباسىنىڭ وندىرىستىك جۇمىستارى تالقىلاندى. وندا اۋەلى داۋرەن اباەۆ جوبانىڭ ەلىمىزدىڭ تاريحى مەن ءداستۇرىن قامتىپ, حالىقارالىق ارەناداعى ءيميدجىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. -بۇل ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى جوبا. ءبىزدىڭ ەل جىلقىنى العاش قولعا ۇيرەتكەن  جانە اتبەگىلىك ونەردىڭ نەگىزىن قالىپتاسىرعان ەل. سوندىقتان شەتەل عالىمدارىنىڭ قازاقستانعا قىزىعۋشىلىعى تەگىن ەمەس. جىلقىنى قولعا ۇيرەتكەن اتا-بابالارىمىز وركەنيەتتىڭ دامۋىنا قوماقتى ۇلەس قوستى. ەگەر ەستە جوق ەسكى زاماندا ادامدار اتقا وتىرماعاندا قازىرگى وركەنيەتىمىز بولماس ەدى. جىلقى قازاق جەرىندە ۇيرەتىلگەن سوڭ عانا اتقا وتىرعان ادامنىڭ بارىس-كەلىسى كوبەيدى, سالت اتتىلى ادام جاڭا مادەنيەتتەردى تانىدى, جاڭا جەرلەرگە قونىستاندى, ءسويتىپ, ادامنىڭ ءومىرى جاڭالىقتارمەن تولىعىپ, وركەنيەتىمىز دامىپ وتىردى. سول سەبەپتى وسى فيلمدە جىلقى جانۋارىنىڭ ادامزات تاريحىنداعى ءرولى تۋرالى كەڭىرەك باياندالادى. جوباعا قازاقستان, كانادا, اقش, فرانتسيا مەن گەرمانيا ەلدەرى قاتىسادى. دەرەكتى تريلوگيا كەلەسى جىلى اياقتالىپ, 50 ەلگە تارايدى, – دەدى ول. وسىعان بايلانىستى ەرلان قارين بريفينگتە «EQUUS» جوباسىنىڭ ءتۇسىرىلىم جۇمىستارى بيىل قازاقستان اۋماعىندا بولاتىنىن, وعان قازاقستاندىق كينەماتوگرافيستەر, اكتەرلەر, دۋبلەرلەر, ونەر جانە ديزاين سالاسىنداعى كاسىبي ماماندار تارتىلىپ, كانادالىق ءتۇسىرىلىم توبىمەن بىرىگىپ جۇمىس ىستەيتىنىن ايتتى. سونىمەن بىرگە ول جوباعا باستاماشى بولىپ, قولداۋ كورسەتكەن اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترىنە العىسىن ءبىلدىردى. كەزدەسۋدە كانادالىق رەجيسسەر دە سەريالعا بايلانىستى ءوز ويىمەن ءبولىستى. ول قازاقستان باتىس ەلدەرى ءۇشىن اشىلماعان ارال سياقتى قىزىقتى ەل ەكەنىن, سونىسىمەن قازاق جەرى بۇكىل الەمگە تارتىمدى بولىپ كورىنەتىنىن, قازىرگى قازاقستان اۋماعىندا جىلقىنىڭ قولعا ۇيرەتىلگەنىنىڭ ءوزى ادامزات تاريحى ءۇشىن باعا جەتپەس وقيعا دەپ سانايتىنىن ايتتى. –ەۋرازيا كەڭىستىگىنىڭ كىندىگىندە ورنالاسقان سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىز اۋىز تولتىرىپ ايتاتىنداي وقيعالارمەن ەرەكشەلەنىپ وتىر. قازاق جەرىندە جىلقى قولعا ۇيرەتىلگەن سوڭ ادامزات تاريحى مەن وركەنيەتى ۇلكەن وزگەرىسكە ۇشىرادى. ەگەر جىلقى بولماعاندا, ول قولعا ۇيرەتىلمەگەندە قازىرگى ءومىرىمىز بولماس ەدى. ادامزاتتىڭ تاريحى سالت اتتىلارمەن تىعىز بايلانىستى. ءبىز جىلقى تۋرالى دەرەكتى تريلوگيانى تۇسىرگەندە ونىڭ ءمانى مەن ماڭىزىنا باسا نازار اۋداراتىن بولامىز. مەنىڭ بىلۋىمشە, جىلقى قازاق حالقى ءۇشىن اسا قاستەرلى جانۋار. ول كولىك قانا ەمەس, ەمدىك قاسيەتى مول جانۋار ەكەنىن ەستىپ ءجۇرمىن. باتىس ەلدەرى مۇنى بىلمەيدى. ال سىزدەردىڭ اتا-بابالارىڭىز ونى 6 000 جىل بۇرىن ءبىلىپ العان. سوندىقتان فيلمدە جىلقىنى عىلىمي زەرتتەۋ جاعىنا ءمان بەرەمىز, – دەدى ول. داستان كەنجالين, «ەگەمەن قازاقستان»
سوڭعى جاڭالىقتار